Δημοσιεύθηκε : 13 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1417

                                                       Αναφορές για τη περιοχή μας από το βιβλίο

Σελ.25......Οι περισσότεροι ξενόφερτοι ήρθαν από τη Φθιώτιδα, την Ευρυτανία και τα ορεινά χωριά των Αγράφων και του Κόζιακα. Οι οικογένειες Μαγόπουλου, Λυκοτσέτα και Τρίγγα π. χ. ήρθαν από την Γιαννιτσού Φθιώτιδας. Οι οικογένειες Πολύζου και Μόσχου από τον Ασβέστη επίσης της Φθιώτιδας. Οι οικογέ­νειες Μπούρα από Μακρυράχη (Καΐτσα), Καλιώρα — Καραΐσκου — Στεφανή από Λυτόσελο, Γιαννακάκη από Περίβλεπτο, Κίσσα από Άγιο Σώστη — Σπερχειάδας,Ευσταθιου απο Φτερη ,Σαντάρμη από Αρχάνι, Μπενίση από Πάπα κ.λ.π.

Σελ 27....Πρέπει να σημειώσω ότι εγώ μαζί με τον Τάσο Ευσταθίου που ήταν σιο λόχο πολυβόλων και τον Κώστα Δημ. Λυκοτσέτα, είχαμε επιστρατευθεί τον Αύγουστο του 1940 και ανήκαμε σε διαφορετικές κλάσεις. Με τις κλάσεις 1936-38 και 1939 και με τους στρατεύσιμους του 1940, σχηματίστηκε ένα σύνταγμα πλήρες με δύναμη πάνω από 4.000 άνδρες και στάλθηκε στην Ήπειρο. Διοικητικά ανήκαμε στην 8η μεραρχία Ιωαννίνων και καλύπταμε το μέτωπο από Καλπάκι και μπροστά. Το Ιο τάγμα είχε σταλεί στον παραθαλάσσιο τομέα.

Σελ 29...Νύχτα και άοπλοι πια περάσαμε τις κεντρικές αρτηρίες που κινούνταν τα στρατεύματα κατοχής και μόλις έφεξε, συνεχίσαμε πεζοπορώντας από Βουλγαρέλι — Άγναντα - Πράμαντα και Καλαρρύτες. Ύστερα από κοπιαστικές πορείες, νησπκοί πολ­λές φορές και ταλαιπωρημένοι, ο γράφων, Κώστας Λυκοτσέτας, Τάσος Ευσταθίου, Παναγιώτης Θεοδοσόπουλος και άλλοι τσολιάδες από άλλες περιοχές, πέσαμε στο Κνίσοβο όπου φά­γαμε γάλα ύστερα από πολύ καιρό που μας έδωσε κάποιος κτη­νοτρόφος, αφού του χαρίσαμε μια κουβέρτα....

Και μια προσωπικη αφιερωση που δεν εχει σχεση με τη Φτερη

Σελ 275-283....

ΜΑΚΡΥΡΡΑΧΗ (ΚΑΙΤΣΑ)

| Το χωριό Μακρυρράχη βρίσκεται σία σύνορα των νομών Φθιώτιδας και Καρδίτσας. Σήμερα ανήκει στον πρώτο νομό και υπάγεται στην επαρχία Δομοκού. Στην κατοχική περίοδο είχε περίπου 270 οικογένειες με 1300 κατοίκους. .· Όπως όλα τα χωριά της περιοχής έδωσαν πολλές θυσίες και πρόσφεραν ανεκπμητες υπηρεσίες στον αγώνα τόσο στην κατοχή όσο και στον εμφύλιο, έτσι και η Μακρυρράχη ήταν απ' τα ανταρτοχώρια της περιοχής.

Το χωριό είχε έναν πυρήνα μελών του Κ. Κ. Ε. που οργάνω­σε την Εθνική Αντισταση. Οργανωτές θεωρούνται οι: Παπαϊωάννου Χρήστος, Ψαλίδας Θόδωρος, Τσιάγκας Θανάσης, Μπίκας Θανάσης, Τσεκούρας Βασίλης κ.ά.

Το 1940-1941, στο Αλβανικό Μέτωπο σκοτώθηκαν οι:

1. Βλαχάκης Γιώργος.

2. Ψαλίδας Αντώνης.

Στον Ε.Λ.Α.Σ. εντάχθηκαν οι παρακάτω: Αναστασίου Χρή­στος του Ν., Γουρούνας Χρήστος του Κ., Δραγούνης Θανάσης του Γ., Ελευθερίου Γιώργος του Δ., Κούτσικας Κώστας του Θ., Μπέκας Γιώργος του Δ., Μπολούζος Γιώργος, Οικονόμου Απο­στόλης, Παπαγεωργίου Σταύρός·, Σανίδας Δημήτρης, Σανίδας Γιάννης του Γιώργου, Τσιάγκας Βασίλης, Ψαλίδας Δημήτρης Κ. ά.

Στον εφεδρικό Ε.Λ.Α.Σ. υπηρέτησαν 31 αγωνιστές και η συντριπτική πλειοψηφία απ' αυτούς αργότερα εντάχθηκαν στο Δ. Σ. Ε.

Το χωριό στην περίοδο της κατοχής ήταν το ορμητήριο τό­σο του εφεδρικού, όσο και του μόνιμου Ε.Λ.Α.Σ., στους αγώνες τους κατά των στρατευμάτων κατοχής της περιοχής για σαμπο­τάζ, ανατίναξη γεφυριών, σιδηροδρομικής γραμμής κ. λ. π.

Το Γενάρη του 1943 οι Γερμανοί σε επιδρομή σιο χωριό, σκότωσαν τον εργάτη της σιδηροδρομικής γραμμής, Βαρβατάκη Βαγγέλη. Λίγο αργότερα, από μυδραλιοβολισμό αεροπλά­νων, σκοτώθηκε ο Παπακωνστανπνου Μήτσος. Έπειτα από λί­γες μέρες έγινε εκκαθαριστική επιχείρηση των Γερμανών και καταστράφηκε το χωριό σχεδόν ολοκληρωτικά. Τα ντουβάρια και τα λίγα σπίτια που απόμειναν, έδειχναν τα χνάρια του πα­λιού όμορφου χωριού. Τον τυφλό Ντέρη Θανάση που βρήκαν, τον κρέμασαν στο καμπαναριό της εκκλησίας.

Τον Οκτώβρη του 1943, σαράντα Γερμανοί επέδραμαν στον κάμπο όπου εργάζονταν οι κάτοικοι και σκότωσαν έξι άτο­μα, τους:

1. Καραΐσκο Γιώργο του Κώστα.

2. Κούτσικα Θανάση του Νίκου.

3. Μιχαήλ Βασίλη του Γιάννη.

4. Οικονόμου Θανάση του Γιώργου.

5. Πέτρου Γιώργο του Γιάννη.

6. Σανίδα Κώστα του Μήτσου.

Επίσης στις 1-8-1944 από μυδραλιοβολισμό αεροπλάνων σκοτώθηκε ο Γουρούνας Χαρίλαος.

Ύστερα απ' αυτά ο πληθυσμός του χωριού αναγκάστηκε να μετακινηθεί πάνω απ' την Παλιοκαΐτσα, κάπως μακρύτερα από το συγκοινωνιακό αυτό άξονα, για να μπορούν έτσι οι κάτοικοι ν' αποφεύγουν την εκδικητική μανία των κατακτητών.

Τα σαμποτάζ του Ε.Λ.Α.Σ., όπως ανέφερα παραπάνω κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής, ήταν καθημερινό σχεδόν φαινόμενο. Ένα απ' αυτά ήταν και η ανατίναξη της γαλαρίας του Κούρνουβου σης 1-2 του Ιούνη 1943, με την καταστροφή μιας ολόκληρης αμαξοστοιχίας στην οποία σκοτώθηκαν 550- 600 Ιταλοί στρατιώτες και αξιωματικοί και χάθηκαν μεγάλες πο­σότητες πολεμικού υλικού.Οι κατακτητές σε αντίποινα εκτέλεσαν σης 6 Ιούνη 1943, εκατόν έξι πατριώτες, που πήραν από το στρατόπεδο της Λάρι­σας. Σε ανάμνηση των δολοφονηθέντων πατριωτών, στο χώρο της εκτέλεσης έγινε μνημείο με τη φροντίδα και τη δαπάνη του συλλόγου Δομοκιτών που πρόεδρος του τότε ήταν ο δικηγόρος Ηρακλής Καρυώτης απ' την ΟμΒριακή.

Στο απέριττο αυτό μνημείο ο επισκέπτης διαβάζει με πολύ συγκίνηση τα παρακάτω λόγια, τα αφιερωμένα στους πεσόντες από τον ποιητή της Ρωμιοσύνης, τον μεγάλο Γιάννη Ρίτσο:

ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ

Όχι κραυγές και κλάματα, ιερή σιγή να φέξει το χώρο ετούτο που έπεσαν οι άγιοι 106, γερόντοι και ανταρτόπουλα — παιδιά της Ρωμιοσύνης κάθε όνομα κ' ένα σπαθί κ' ένα άστρο αδελφοσύνης ωσότου να 'ρθει η λευτεριά στάρι κι ανθό να σπείρει και το θλιμμένο Κούρνοβο να στήσει πανηγύρι κ' οι 106 αδούλωτοι, για πάντα αναστημένοι, φρουροί του δίκιου να ορθωθούν μέσα στην οικουμένη.

Αθήνα 25-11-78 Γιάννης Ρίτσος

Στο Δ. Σ. Ε εντάχθηκαν ή επιστρατεύθηκαν και υπηρέτησαν πάνω από 80 μαχητές και μαχήτριες και ανάμεσά τους αρκετοί ελασίτες διακεκριμένα παλικάρια και αξιωματούχοι του λαϊκού αυτού στρατού.

Στον εμφύλιο 1946-1949 έχασαν τη ζωή τους οι παρακάτω αγωνιστές και αγωνίστριες, μαχητές και μαχήτριες του Δ.Σ.Ε.:

1. Γουρούνας Χρήστος του Κώστα. Έπεσε στο Μαύρο Λιθάρι το 1947.

2. Γουρούνα Κατίνα του Δημήτρη. Έπεσε στην Αγιά το Σεπτέμβρη του 1948.

3. Δαλιάνης Θανάσης του Γιώργου. Μέλος του Κ. Κ. Ε. σκοτώθηκε το 1948.

4. Δέρης Γιώργος του Βασίλη. Σκοτώθηκε το 1948 στο Γράμμο

5. Δέρης Θανάσης του Βασίλη, μικρότερος αδερφός του Γιώργου. (Εδω υπαρχει ενα λαθος.Ο Θανασης δεν σκοτωθηκε στο βουνο,συνεληφθη το 1949 περασε απο στρατοδικειο σαν συνδεσμος και εκτελεστηκε στη Λαρισα το 1950 αν και ανηλικος)

6. Ζαβός Παναγιώτης του Κώστα.

7. Καρανούτσος Γιάννης του Κώστα.

8. Κόκκινος Μήτσος.

9. Κολοκύθας Ηλίας, σκοτώθηκε σε μάχη στην Ομβριακή το Γενάρη του-1949. Μέλος του Κ. Κ. Ε.

10. Κουτρουμπάνου Μαρία.

11. Κούτσικας Γιώργος του Ηλία. Πέθανε στη φυλακή στα Τρίκαλα.

12. Κούτσικα Κουλά του Θανάση.

13. Κούτσικας Κώστας του Θανάση.

14. Λάζος Γιώργος του Δημήτρη.

15. Λουκάς Μήτσος του Αποστόλη. Μέλος του Κ.Κ.Ε., σκο­τώθηκε το 1948.

16. Λούκα Χριστίνα του Αποστόλη.

17. Μαντάς Χρήστος του Γιάννη.

18. Μόσχος Γιώργος του Χρήστου.

19. Μπέκος Χαράλαμπος.

20. Μπίκάς Μήτσος.

21. Μπρούζας Μήτσος του Γιάννη.

22. Οικονόμου Κώστας του Θανάση και της Μαριγούλας. Χάθηκε το 1948.

23. Πάπαγεωργίου Γιώργος του Στέλιου. Μέλος του Κ.Κ.Ε., έπεσε το 1948.

24. Παπαστυλιανού Κατίνα του Γιώργη. Από την Καΐτσα — Καρδίτσας. Πήρε μέρος στον ένοπλο αγώνα

του Δ. Σ. Ε. Από τις πρώτες αντάρτισσες του Δ. Σ. Ε. Πολέμησε παλικαρίσια. Μέλος του Κ. Κ. Ε. Στις 28.9.1948 ονομάστηκε με πρόταση του ΚΓΑΝΕ Ανθ/γός Πεζικού και σης 27.11.1948 της έγινε προαγωγή σε υπολ/γό. Έπεσε στη μάχη του Βάλτου το Μάρτη του 1949.

25. Πέτρου Μαρίκα του Γιάννη. Έπεσε στο Μάλι-Μάδι το 1948.

26. Σαμαρά Κούλα του Νίκου. Έπεσε στο Σινιάτσικο το 1948.

ϊ. 1. Τον Κουτσικα Κώσια του Θανάση ψευδ. «Αχιλλέας», τον αναφέρει ο Φάνης Σαπρίκης που περιγράφει τη μεταφορά τραυματιών από Ροσκά Ευρυτα­νίας σιην Σπινάσα-Νεράιδα, το Σεπτέμβρη του 1948. Μαχητής της 144 Ταξιαρ­χίας του Δ.Σ.Ε., εντάχθηκε σε ομάδα ελεύθερων σκοπευτών και σκοτώθηκε από νάρκη πάνω στο Βελούχι στην τοποθεσία «Άγιος Παντελεήμων». Βλ. Κο­σμά Σούφλα: «Λαβωμένοι» σελίδες 64-65.

[2] Στο Βιβλίο του Τάκη Ψημμένου «Αντάρτες στ' Άγραφα» σελ. 244, ανα­φέρεται όπ ανάμεσα στους νεκρούς του Δ.Σ.Ε., ήταν και η υπολοχαγός Κατίνα Παπαστυλιανού, που κατάγονταν από το χωριό Καΐτσα — Καρδίτσας.

27. Σανίδας Γιάννης του Γιώργου.3 Παρακάτω παραθέτω σύντομο Βιογραφικό σημείωμα του αγωνιστή που σκοτώθηκε το 1949 στο Γράμμο.

28. Σπορνιάς Γιώργος του Παρασκευά. Πέθανε στο νοσοκομείο της Βωβούσας το 1948.

29. Σπορνιάς Σεραφείμ του Παρασκευά.

30. Τσαμασιώτης Μήτσος.

31. Τσαμασιώτη Σταυρούλα αδελφή Μήτσου.

32. Τσεκούρας Αλέκος του Ηρακλή.

33. Τσεκούρα Βαγγελιώ του Θανάση.

34. Τσεκούρας Βασίλης του Σταύρου. Απ' την Καΐτσα Δομοκού. Μέλος του Κ. Κ. Ε. και κομματικό στέλεχος της περιοχής του. Πήρε μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα της πρώτης κατοχής. Καταδιώχτηκε μετά τη Βάρκιζα γιατί πάλαιψε ενάντια στην Τρομοκρατία και για συμφιλίωση του λαού. Υπηρετώντας κατόπιν σε στρατιωηκή μονάδα της Λάρισας πιάστηκε, παραπέμφθηκε σε δίκη με ψεύτικες κατηγορίες, καταδικάστηκε σε θάνατο και μαζί μ' άλλους φαντάρους εκτελέστηκε στη Λάρισα το 1946. Στη δίκη και στην εκτέλεση τήρησε συνεπή στάση ηρωικού λαϊκού αγωνιστή.

35. Τσεκούρα Αφροδίτη του Σταύρου. Χάθηκε το 1949 στην Ήπειρο.

3. Από τα πιο διαλεχτά παληκάρια που πήραν μέρος στην Εθνική Αντίσταση και στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (Δ.Σ.Ε.), ήταν και ο Σανίδας Γιάννης του Γιώργου" (ψευδώνυμο Γιάγκος). Γεννήθηκε το 1920 στην Καΐτσα του Δομοκού. Υπηρέτησε την κλάση του 1940-1941 στη χωροφυλακή. Η σχολή χωροφυλακής μεταφέρθηκε στην Κρήτη και εκεί βρέθηκε ο ίδιος με την κατάληψη της χώρας μας απ' τους Γερμανούς. Κρατήθηκε στο νησί απ' τους κατακτητές και με την απόλυσή του, στάλθηκε στη διοίκηση χωροφυλακής Λαμίας το 1941. Το 1942 φεύγει από τη χωροφυλακή και κατατάσσεται στον Ε. Λ. Α. Σ. Ρούμελης. Πάλεψε εναντίον των κατακτητών σ' όλη τη διάρκεια της κατοχής με το όπλο στο χέρι μέχρι την Παράδοση των όπλων με τη συμφωνία της Βάρκιζας. Στο τέλος Μάη με αρχές Ιούνη 1946, κατατάχτηκε στο Δ. Σ. Ε. — τμήμα Μπελή — μαζί με τους χωριανούς του Αναστασίου Χρήστο (Κριμπονά) και Κουτρούμπα Νίκο (Κουρεμένο). Πήρε μέρος στη μάχη που δόθηκε σης 5 Ιούνη 1946 στο Ψηλό Κοτρόνι, καθώς και σε μια σειρά μάχες στη διάρκεια του εμφύλιου. Είχε τελειώσει τη δεύτερη σειρά Αξιωματικών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Υπηρέτησε με το Βαθμό του διμοιρίτη και λοχαγού. Άξιο παληκάρι-μαχητής, έπεσε στις 21-8-1949 στο Παπούλι του Γράμμου. Σήμερα, από τους τρεις πρωτοπόρους αγωνιστές της Καΐτσας ζει μόνο ο Αναστασίου Χρήστος.

36. Τσιάγκας Κώστας του Χρήστου. Χάθηκε το 1949 στην Ήπειρο.

37. Τσολφάς Ηλίας του Γιάννη. Σκοτώθηκε το 1949 με τον αδερφό του Κώστα στα Δερελιώτικα αμπέλια.

38. Τσολφάς Κώστας του Γιάννη.

39. Χατζηαργύρης Αποστόλης του Γιάννη σκοτώθηκε στη Ρούμελη.

40. Χατζηβασιλείου Μιχάλης του Μήτσου.

41. Ψαλίδας Αχιλλέας του Χαρίλαου.

42. Ψαλίδας Δημήτρης του Παναγιώτη, ψευδώνυμο «Βλάχος». Γεννήθηκε το 1919. Μέλος του Κ.Κ.Ε. Εντάχθηκε στον Ε.Λ.Α.Σ., από τους πρώτους μαχητές του Δ.Σ.Ε., Λοχαγός πεζικού. Έπεσε στο Βίτσι στα τέλη του 1948.

43. Ψαλίδα Παναγιώτα του Γιάννη.

Σης Ανατολικές χώρες κατέφυγαν ως πολιτικοί πρόσφυγες, οι παρακάτω αγωνιστές και αγωνίστριες:

1. Αναστασίου Χρήστος του Νίκου στην Τασκένδη.

2. Αργύρης Αποστόλης του Γιώργου, στην Τασκένδη.

3. Αργύρη Ευθυμμία του Κώστα, στην Τασκένδη.

4. Γουρούνας Κώστας του Μήτσου, στη Βουλγαρία.

5. Γουρούνα Γεωργία, σύζυγος Κώστα, στη Βουλγαρία.

6. Δέρη Πολυξένη του Βασίλη στην Τασκένδη.

7. Δραγούνης Ηρακλής του Γιώργου, στην Τασκένδη.

8. Ζαβού Κατίνα του Κώστα στην Βουλγαρία.

9. Καπάλας Γιώργος του Δημήτρη, στη Ρουμανία, Δικηγόρος, παλιό κομμαηκός στέλεχος, δούλεψε στον κομμαηκό μηχανισμό του Κ.Κ.Ε. στη Ρουμανία.

Ο σ. Καπάλας Γιώργος ανήκει στη γενιά που πέρασε απ' τον πειθαρχικό ουλαμό Καλπακίου που ιδρύθηκε το 1924 και διαλύθηκε το 1934 ύστερα από διεθνή κατακραυγή τότε. Έχει χαρακτηρισθεί ο τόπος αυτός ως η Μακρόνησος της εποχής εκείνης. Από 'δω πέρασε και ο Θανάσης Κλάρας ο κατοπινός καπετάνιος του Ε.Λ.Α.Σ. Άρης Βελουχιώτης το 1925 σαν «τιμωρημένος» στρατιώτης κληρωτός. Όποιος πήγαινε εκεί περνούσε αφάνταστα Βασανιστήρια και ταλαιπωρίες έτσι που έπαιρνε από κει απολυτήριο κυριολεκπκά σακατεμένος γιατί το χειμώνα τους υποχρέωναν να περνούνε τα κρύα νερά του ποταμού ξυπόλυτοι, να κουβαλούν 20 τενεκέδες νερό ο καθένας για να ποτίζουν τα τηλεγραφόξυλα λέγοντάς τους οτι: «όταν ανθίσουν αυτά τα ξερά ξύλα θα γίνει και στην Ελλάδα

κομμουνισμός» για να τους σπάσουν το ηθικό και άλλα πολλά. Αυτά τα Μεσαιωνικά βασανιστήρια τα γεύτηκε όλα ο αγαπητός μας σύντροφος Καπάλας Γιώργος.

10. Καραΐσκου Σταυρούλα του Κώστα, σύζυγος του αγωνιστή Χαριζόπουλου Αντώνη στην Πολωνία.

11. Καρασίκη Θωμαή του Κώστα, στην Πολωνία.

12. Καρασίκη Παρασκευή του Ανδρέα, στην Τασκένδη.

13. Κουτρούμπας Αριστείδης του Βασίλη, στην Τασκένδη.

14. Κουτρούμπας Νίκος του Βλαστού, στέλεχος του Κ.Κ.Ε., στην Ουγγαρία.

15. Κουτριμπάνος Κώστας του Γιώργου, στην Τασκένδη.

16. Κούτσικας Δημήτρης του Θανάση, στην Τασκένδη.

17. Κούτσικα Νίκη του Αντώνη, στην Τασκένδη.

18. Κούτσικα Παναγιώτα του Θανάση, στην Τασκένδη.

19. Παπαδή Κατίνα του Μήτσου, στην Τασκένδη.

20. Παπαδοκοτσώλης Αποστόλης του Γιάννη, πέθανε στην Τασκένδη.

21. Παπαδοκοτσώλη Βαγγελιώ του Κώστα, στην Τασκένδη.

22. Παπαθεοδώρου Γιώργος του Κώστα, στην Πολωνία.

23. Παπαθεοδώρου Θωμαή, σύζυγος Γιώργου, στην Πολωνία.

24. Παπαθεοδώρου Μαρία σύζυγος του αγωνιστή Δημήτρη Καρκάνη από το Περιβόλι — Δομοκού στην Πολωνία.

25. Παπαθεοδώρου Κώστας του Γιώργου, στην Πολωνία.

26. Παπαθεοδώρου Δημήτρης του Γιώργου, στην Πολωνία.

27. Παπαθεοδώρου Ηλίας του Γιώργου, στην Πολωνία.

28. Παπαθεοδώρου Φωτεινή του Γιώργου, στην Πολωνία.

Και τα πέντε παιδιά του Γ. Παπαθεοδώρου, ανήλικα τότε,

πέρασαν στην Αλβανία και από κει στην Πολωνία.

29. Παπαστυλιανού Όλγα του Γιώργη, στην Τασκένδη.

30. Σανίδας Ηλίας του Γιώργου, στην Κρακοβία Πολωνίας.

31. Τσεκούρας Νίκος του Ηρακλή, στην Τασκένδη.

32. Τσεκούρας Κώστας, πέθανε στην Ρουμανία.

33. Τσιάγκας Βασίλης του Κώστα, στην Τσεχοσλοβακία.

34. Τσολφάς Γιάννης του Κώστα, σιην Τασκένδη.

35. Τσολφάς Παύλος του Κώστα, στην Τασκένδη.

36. Χατζηβασιλείου Κούλα στην Τασκένδη.

Φυλακίστηκαν — εξορίστηκαν: Δραγούνη Φωτεινή, Κόκκινος Αριστοτέλης, Μπίκας Γιώργος, Παπαθεοδώρου Θανάσης, Παπαστυλιανού Αμαλία, Πάντζας Γιάννης, Πατρίδας Μήτσος, Τσιάγκας Βασίλης, Τσιάγκα Ελευθερία, Τσιάγκας Θανάσης, Τσιάγκας Χρήστος, Ψαλίδας Γιάννης και άλλοι.

Σελ.313....Όπως μου αφηγήθηκε ο εξάδερφός μου Γρηγόρης Τσιουμας, αδελφός του Γιάννη και Λάμπρου που χάθηκαν στον εμ­φύλιο, μαχητής κι αυτός του Δ.Σ.Ε., στο Περιβόλι (Δερελι) έχουν χαθεί πολλοί αγωνιστές του Δ. Σ. Ε. Μόνο σε μία μέρα την άνοιξη του 1949 απ' τα αεροπλάνα σκοτώθηκαν 14 αγωνιστές. Περιγρά­φει ακόμα πώς έθαψε με τα ίδια του τα χέρια τον δολοφονημέ­νο αδερφό του Γιάννη και τον αποκεφαλισμένο εξάδερφό του Νίκο Τσιούμα. Ιδιαίτερα πολλοί αγωνιστές χάθηκαν το Μάη- Ιούλη 1949.Εδώ επίσης σκοτώθηκε κι ένας πολύ αγαπητός μου φίλος ο Βαγγέλης Παραπέρας, από τη Φτέρη Φθιώτιδας. Υπηρετήσαμε μαζί κληρωτοί στην ίδια ομάδα στο 42 σύνταγμα ευζώνων Λα­μίας και στο Αλβανικό Μέτωπο.

Σελ.359-360

ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Κ.Γ.Α.Ν.Ε. ΤΟΥ Δ.Σ.Ε. ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ

Σε τούτο το γραπτό αναφέρω και τους Πολιτικούς Πρόσφυ­γες, αγωνιστές και αγωνίστριες που πέρασαν στις Ανατολικές Χώρες απ' τα χωριά που περιγράφω, και που ξεπερνούν τους πεντακόσιους. Ένα μέρος απ' αυτούς τα χρόνια που προηγή­θηκαν ανέβηκαν στο Γράμμο-Βίτσι πολέμησαν εκεί και πέρα­σαν στην Αλβανία με την κατάρρευση του Μετώπου. Ένα ση­μαντικό μέρος των μαχητών και μαχητριών του Δ. Σ. Ε. τον καιρό της υποχώρησης των δυνάμεων του παραπάνω Μετώπου, βρέ­θηκε στη Νότια Ελλάδα και βγήκαν έξω από το Σεπτέμβρη μέ­χρι Δεκέμβρη του 1949. Γι' αυτό θεώρησα σκόπιμο να περι­γράψω την πορεία ενός τμήματος όπως την έζησε ένας απλός και μη επώνυμος αγωνιστής και που η διήγησή του έπεσε στα χέρια μου από άτομο που συμμετείχε στην πορεία αυτή, γιατί ο σύντροφος μας σήμερα δε ζει. Παράλληλα πολλά απ' αυτά επι­βεβαιώθηκαν από αγωνιστές που συμμετείχαν στη διαδρομή.

Απ' το χώρο των Αγράφων με την πτώση του Γράμμου ξε­κίνησαν για την Αλβανία οι παρακάτω αποστολές: Ένα τμήμα με τη διοίκηση της I Μεραρχίας, Φλωράκης Χαρίλαος (Γιώτης) και Μπελογιάννης Νίκος. Ακολούθησε τμήμα των Μεταξά-Καραγιώργη Στάθη με πάνω από ,100 αγωνιστές και αγωνίστριες και στο οποίο προσκολήθηκαν πάνω από 35 σύντροφοι απ' το κινητό νοσοκομείο που ήμουνα υπεύθυνος. Συγκροτήθηκαν στη συνέχεια και άλλα τμήματα-αποστολές για το Βορρά. Ακο­λούθησε η αποστολή της διοίκησης της II Μεραρχίας με τους Αθανασίου Γιώργο — Ασπρίδη Βασίλη και Υφαντή. Εδώ ήταν και ο Στεφανάτος Γεράσιμος με τον Καρκάνη Μήτσιος από Δερελή Δομοκού. Ακολούθησε η αποστολή των συντρόφων του Αβραάμ στην οποία προσκολήθηκαν και 6 άτομα απ' το δικό μου τμήμα. Μεταξύ αυτών και ο αγωνιστής Μπέης Βασίλης από το Ζάρκο Τρικάλων τραυματίας. Στη συνέχεια τέλος Σεπτέμβρη συγκροτήθηκε το τμήμα-αποστολή των Γάτσου-Κουτμάνη Κώστα από Σούρπη στους οποίους έδωσα δύο οπλοπολυβόλα απ' τον Κρυμμένο οπλισμό που μου είχε αφήσει ο Σ. Γιώτης και προσκόλησα σ' αυτούς — 5 συντρόφους ενώ μου πήρανε και ένα μουλάρι, το σφάξανε θυμάμαι και το φάγανε. Μετά απ' αυτούς σης 24 Οκτώβρη έφυγε το δικό μας τμήμα που γράφω παρακάτω. Μετά από μας ακολούθησαν οι αποστολές των Χουλιάρα Γιώργου (Περικλή), Ραφτόπουλου Γιώργου κ.λ.π. Σ' αυτές τις τελευταίες αποστολές ήταν και πολλοί γνωστοί μου αγωνιστές όπως: Βλαχογιώργος Θανάσης (Κούμαρος) και Στέλιος Μασιάλας από Άνω Αγόργιανη Δομοκού, ο Καραπλιός Στάθης από Πελασγία, ο Αρκούδας Μήτσος από Φτέρη Φθιώτιδας,

ο Συντήλας Σταύρος από Φθιώτιδα, Πουπάκης από Πουγκάκια Ευρυτανίας και άλλοι πολλοί αγωνιστές απ' την περιοχή μας.

Σελ.367... Στο τμήμα αυτό συνάντησα και το σ. Καλαμάρα Γιώργο από Παλιοβράχα Φθιώτιδας και άλλους αγωνιστές. Εδώ Βρήκαμε καλαμπόκι και σταφύλια με τα οποία καλύψαμε τη μεγάλη μας πείνα. Έβγαλα και ένα σκίτσο για το δρομολόγιο που έπρεπε να ακολουθήσουμε από χάρτη που είχε ο σ. Καραπάνος και που πολύ με Βοήθησε στη διαδρομή μας για Αλβανία.....

Δημοσιεύθηκε : 13 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1551

(Αναφορές για την περιοχή της Φθιώτιδος)

 Ε' ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΡΧΗΓΕΙΟΥ ΡΟΥΜΕΛΗΣ (ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ)

Δίνουμε παρακάτω πολύ λίγα στοιχεία, όσα κατορθώσαμε να συγκεντρώσουμε από την περιοχή αυτή για τις καταστροφές και ωμότητες που προκάλεσαν οι μοναρχοφασιστικές δυνάμεις στην περίοδο μετά την συμφωνία της Βάρκιζας.

 

ΛΗΣΤΟΣΥΜΜΟΡΙΕΣ:

Προ και μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας οργανώθηκαν οι παρακάτω ληστοσυμμορίες: 1) Κώστα Βουρλάκη (Καρυά Φθιώτιδας) με δύναμη 70-120. 2) Μπουλουκούτα με δύναμη 10-23. 3) Τσαμαδιά με 25-35. 4) Λασπιά (Ανθήλη Λαμίας) με 20-35.5) Κ. Οικονόμου (Κορομηλιά Δομοκού) με 15·30. 6) Κ. Πατακιά με 15 (Καμπιά Φθιώτιδος)· 7) Γρηγ. Αρβανίτη ή Σόλια (Κούρνοβο Φθιώτιδας) με μέλη 30-80.8) Κ.Τζώρτζου (Γραμμένη Φθιώτιδας) με 20 μέλη, 9) Ιωάννου (Αλεπόσπιτα Φθώτιδας) με μέλη 10) Ανδρέα Χονδρογιάννη (Μεσοποταμία Φθιώτιδας) με 10-25 μέλη. 11) Ντάνου (Βελίτσα Λοκρίδας) στις εχαρχίες Φθιώτιδας και Λοκρίδας με 5 μέλη 12) Λίγκου με 12-25. 13) Καραμπά με 5-10 μέλη. 14) Τζαβού με 10-20 μέλη στην επαρχία Ευρυτανίας. 15) Μεντζέων με 20-45 μέλη. 16) Τζώνου με 15-30 μέλη. 17) Αλμορού με 20-50 μέλη στην επαρχία Δωρίδας. 18) Μαλίσιου με5-Ι5 μέλη. 19) Γαλή με 5 μέλη στην επαρχία Παρνασσίδας. 20) Αραπατσάκου με 10-25 μέλη. 21) Μεϊντανά με 5-10 μέλη στην επαρχία Λειβαδιάς. 22) Βελέντζα με 30-50 μέλη (Ξηρό-χώρι Ευβοίας) στην Εύβοια.

Οι συμμορίες αυτές έγιναν πολυμελέστερες κατά καιρούς, επιστρατεύοντας εγκληματίες της Χ. Πέρασαν απ* όλα τα χωριά της Στερεάς και σε πολλά επανειλημμένα δολοφόνησαν, κακοποίησαν, βίασαν και λεηλάτησαν. Κατάντησαν πραγματική μάστιγα της υπαίθρου.

Οι συμμορίες αυτές υπήρξαν τα «επίλεκτα» τμήματα του κρατικού δυναμισμού. Συνεργάζονταν πολύ στενά με τη χωροφυλακή και όλες

τις άλλες διοικητικές αρχές. Η εναλλαγή της ιδιότητας από συμμορίτη σε χωροφύλακα, ή εθνοφύλακα, ή χίτη κ.λ.π. και αντίστροφα, ήταν και παραμένει απροκάλυπτη.

Τα εγκλήματα διεπράττονταν στο παρελθόν και συνεχίζονται μέχρι σήμερα από τη χωροφυλακή, την εθνοφυλακή, το στρατό, τις συμμορίες και την οργάνωση Χ. Όλα τα δυναμικά στοιχεία του μοναρχοφασισμού επιδίδονται με ξεχωριστή λύσσα στην εξόντωση του δημοκρατικού λαού.

Η επαρχία Δομοκού ιδιαίτερα δέχτηκε επανειλημμένες επιδρομές αχό τη θεσσαλική μοναρχοφασιστική συμμορία του Σούρλα.

ΔΟΛΟΦΟΝΗΜΕΝΟΙ:

Οι δολοφονημένοι στη Στερεά Ελλάδα ανέρχονται περίπου σε 350. Δίνουμε παρακάτω μερικές μόνο περιπτώσεις δολοφονιών:

Στις 10.12.46 στο Νικολίτσι Φθιώτιδας τραυματίστηκε και ρίχτηκε μέσα στο ποτάμι όπου πνίγηκε, ο δημοκρατικός χολίτης Ανδρέας Ριρής, από το τάγμα του Κρανιά.

Στις 10 Απριλίου 1945 στο χωριό. Ποτόκι Ευβοίας δολοφονήθηκε ο δημοκρατικός Γιώργιος Ρεμπόσας.

Στις 15.4.45 στο Ποτόκι Ευβοίας δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Γιάννης Αλεξίου.

Στις 10.3.45 στο Ξηροχώρι Ευβοίας δολοφονήθηκε από εθνοφύλακες ο δημοκρατικός Αντώνιος Κουπενής.

Στις 27.2.45 στη Λειβαδιά σκοτώθηκε από εθνοφύλακες η αγωνίστρια Μαρία Αρκουμάνη.

Στις 15.8.46 στο Μάρμαρο Φθιώτιδος ξεψύχισε δαρμένος από φασίστες ο δημοκρατικός Χρήστος Κατσιμάνης.

Το Σεπτέμβρη του 46 στην Αγιά Ευβοίας δολοφονήθηκε από συμμορίτες του Βελέντσα ο δημοκρατικός Ζαχαράκης.

Τον Ιούλη του 45 στα Λουτρά Αιδηψού δολοφονήθηκε από χωροφύλακες ο δημοκρατικός Μήτσος Μπακόλας, γραμματέας του Κ.Κ.Ε. Ευβοίας.

Στις 9.9.46 στην Καρυά Φθιώτιδας δολοφονήθηκε από τη συμμορία του Χονδρογιάννη ο δημοκρατικός δάσκαλος Κώστας Πονηρός.

Στο Μώλο Λοκρίδος στις 9.5.46 δολοφονήθηκε από χίτες με επικεφαλής τον αρχιχίτη Γιάννη Ντοβολή ο Βαγγέλης Χονδρόχουλος, στέλεχος του ΚΚΕ Φθιώτιδας.

Στις 30.5.46 στην Αράχωβα Λειβαδιάς δολοφονήθηκε με μαχαίρι από φασίστες ο δημοκρατικός Φώτης Τσίγκας, δικηγόρος και γραμματέας του Κ.Κ.Ε. Φωκίδος.

Σης 25.8.46 στην Άμφισσα δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός δάσκαλος Ευθύμιος Καραχάλιος.

Τον Οχτώβρη του 1946 στο Λιδωρίκι δολοφονήθηκε από χωρ/κες ο δημοκρατικός ανθυπολοχαγός Σκύρος Μπιουγιώκας.

Στην Άμφισσα στο 51 χιλ. δολοφονήθηκε άγρια από Χιτες ο δημοκρατικός Ιωάννης Δεδουσόπουλός.

Τον Ιούλη του 45 στο Προσήλιο Παρνασσίδος δολοφονήθηκε από συμμορίτες του Μαλίσιου ο δημοκρατικός Δημ. Ψίχας.

Τον Ιούνη του 46 στο Προσήλιο Παρνασσίδος δολοφονήθηκαν από συμμορίτες του Μαλίσιου οΙ παρακάτω δημοκρατικοί: Γεώργιος Δρίβας, Ευθύμιος Δρίβας και Λεωνίδας Δρίβας.

Το Γενάρη του 46 στη Δεσφίνα Παρνασσίδας δολοφονήθηκε αχό χωρ/κες ο δημοκρατικός Γεώργιος Στέφος.

Στις 10.8.46 στην Αμφίκλεια Φθιώτιδας δολοφονήθηκε ακό χίτες με αρχηγό το Γεώργιο Δαίρη ο δημοκρατικός Γεώργιος Σχοινάς.

Στο Μόδο Φθιώτιδας δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Κ. Χονδρός.

Στις 5.9.46 στην Παναγίτσα Λοκρίδας δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Τάσος Λωρίδας.

Στη Λειβαδιά δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Χαράλαμπος Καραβασίλης. Αρχηγός των χιτών ήταν ο Α. Τσουμχλής.

Στις 21.1.47 στην Κολοκυθιά Φθιώτιδας δολοφονήθηκε από τους ταγματασφαλίτες του Τάγματος Κρανιά ο δημοκρατικός Ευάγγελος Τζώρτζης.

Στις 28.5.46 στην Αγόριανη Δομοκού δολοφονήθηκε απ' τη ληστοσυμμορία του Βουρλάκη ο δημοκρατικός πολίτης Χρήστος Μοστολόβας.

Απ' τους ίδιους συμμορίτες την ίδια μέρα δολοφονήθηκε και η δήμοκράτισσα Μαρία Αποστόλου θεοδωροπούλου.

Στις 16.10.46 στη Σπερχειαδα Φθιώτιδας πιάστηκε και εξαφανίστηκε από τη χωροφυλακή ο δημοκρατικός Σπύρος Γαλάνης ή Κουτσής. (Στη σύλληφή του πήραν μέρος συνεργαζόμενοι ανοιχτά με τους χωροφύλακες οι χίτες Γ. Ν********, Ν. Σ***** και Γ. Τ******* )··(Εδώ εχουν σβηστεί κάποια ονόματα από εμένα για προφανείς λόγους Από νεώτερες πληροφορίες απο Φτεριώτη που έζησε αυτά  τα γεγονότα,η δολοφονία του Κουτσή έγινε στη Φτέρη και τον θάψανε σε ένα χωράφι του Φτεριώτη Καραγιώργου στη θέση Παλιαμπελλα )

Στις 8.1.46 στη Μιχελίτσα Λοκρίδας δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Γιάννης Χαρίσης.

Στις 8.1.46 στη Μιχελίτσα Λοκρίδας δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Γιάννης Χαρίσης.

Στις 23.5.46 στην Αγία Μαρίνα δολοφονήθηκε από χωροφύλακες του Ντάνου ο δημοκρατικός Κώστας Πίτσιος.

Τον Απρίλη του 46 στη Λιοχάτα δολοφονήθηκε από χίτες ο δημοκρατικός Γιάννης Κιάτος.

Στις 19.1.46 στη Μαραθιά Δωρίδας δολοφονήθηκε από συμμορίτες του Τσώνου η ΕΠΟΝίτησα Ζωίτσα Παπαοικονόμου.

Τον Ιούνη του 46 δολοφονήθηκε ακό χωροφύλακες στο χωριό Μώλος Λοκρίδος ο Παναγιώτης Τσίτζιράς, κάτοικος Κολοβάτας Παρνασσίδας.

Τον Απρίλη του 46 στη Λαμία δολοφονήθηκε ακό χίτες ο δημοκρατικός Δημ. Τσιτριμπίνης, στέλεχος του ΕΑΜ.

Τον Αύγουστο του 46 στη Λαμία δολοφονήθηκε ακό χίτες ο επονίτης Ηλ. Τσάτζαλος.

Τον Ακρίλη του 46 δολοφονήθηκε ακό χίτες κάνω στο δημόσιο δρόμο Ανθήλης-Λαμίας, ο δημοκρατικός πολίτης Παναγιώτης Τεπελένας.

Στις 14.9.46 στη Λαμία κοντά στη θέση Άγιος Λουκάς δολοφονήθηκε άγρια με μαχαίρι από χίτες ο δημοκρατικός κολίτης Δημήτριος Τσερλιάγκας ακό το χωριό Σερνικόκι Παρνασσίδας, κου είχε πάει στη Λαμία να καταταχτεί στο στρατό.

Τον Μάη του 1945 στην Αταλάντη πιάστηκε και εξαφανίστηκε ακό χίτες ο βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος Λεωνίδας Βελλόπουλος, γιατί είχε αποκηρύξει το Λαϊκό Κόμμα για την προδοτική του πολιτική και πήρε μέρος στο κίνημα Εθνικής Αντίστασης.

Σης 8.7.45 στο Δίλοφο Φθιώτιδος δολοφονήθηκε με βασανιστήρια ακό ληστοσυμμορίτες του Βουρλάκη ο δημοκρατικός Κωνσταντίνος Καραγιώργος.

Επίσης την ίδια ημέρα και ακό τους ίδιους δολοφονήθηκε ο δημοκρατικός Παναγιώτης Λάγιος.

Σης 6.1.47 στη Φτέρη Φθιώτιδας δολοφονήθηκαν από τους τάγματασφαλίτες του τάγματος Κρανιά οι δημοκρατικοί πολίτες Βασίλης Μποτίνας, Δημήτρης Τασόπουλος, Δημήτρης Τσιλιμάγκος, Θεοφάνης Ευσταθίου και Κώστας Πανάγος.

Στην 1.7.46 στην Αγόριανη Δομοκού δολοφονήθηκαν ακό ληστοσυμμορίτες του Σούρλα και Παπαναξαγόρα οι δημοκρατικοί πολίτες Γεώργιος Φαλαήνας, Ηλίας Οικονόμου, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος και άλλοι κου δεν εξακριβώθηκαν τα ονόματα τους.

Στην Αγόριανη Δομοκού δολοφονήθηκαν 5 δημοκρατικοί πολίτες και τραυματίστηκαν 3. Οι Χαράλαμπος Παπάρας. Παντελής Μανταλόβας και Βαγγέλης Μελισσόβας. Στο ίδιο χωριό βασανίστηκαν 30 άτομα, εκτοπίστηκαν 14 και λεηλατήθηκαν όλα τα σπίτια των κατοίκων κατά 3 συνεχείς επιδρομές.

Στο χωριό Φτέρη Φθιώτιδας δολοφονήθηκαν 5 δημοκρατικοί πολίτες. Βασανίστηκαν απάνθρωπα 25 πολίτες, ξυλοκοπήθηκαν 30 και λεηλατήθηκαν οι περιουσίες όλων των παραπάνω. Ο παπάς του χωριού υποβλήθηκε σε εξευτελισμούς. Έκαψαν 5 σπίτια. Βιάστηκαν γυναίκες σε διάφορες επιδρομές που έγιναν, ιδιαίτερα από τα τάγματα του Κρανιά και Μπούρου.

Στις 13.6.43 στο Νικολίτσι Φθιώτιδας κακοποιήθηκε από τη συμμορία Βουρλάκη ο δημοκρατικός πολίτης Σπύρος Ριρής.

Στις 20.6.43 στο ίδιο χωριό ξυλοκοπήθηκαν άγρια από συμμορίτες των Σόλια και Πατακιά οι δημοκρατικοί πολίτες Κ. Ριρής, Θανάσης Καϊδαντζής, Μίλτος Μπιλάλης, Κ. Καϊδαντζής, Λεωνίδας Κοντός, Κωνσταντία θ. Γεωργίου.

Στις 10.8.43 κακοποιήθηκε από τη συμμορία Τσαμαδιά ο δημοκρατικός Διαμαντής Ζήσιμος. Σε διάφορες επιδρομές που έγιναν, λεηλατήθηκαν ολοκληρωτικά τα σπίτια των: Γ. Καΐδαντζή, Ελευθερίου Καιδαντζή, Ανδρέα Κοντού, Νικολάου Καϊδαντζή, Σπύρου Ριρή και Νίκου Κοντοδήμου.

Τον Αύγουστο του 1943 υποβλήθηκαν σε άγρια βασανιστήρια απο τη συμμορία των Σόλια και Οικονόμου οι δημοκρατικοί πολίτες: Χαράλαμπος Αργύρης, Χαράλαμπος Κωστούλας, Βασίλης Κωστούλας, Γεώργιος Αργύρης, Χρίστος Τσιούοτας, Γιάννης Αρκούδας και Κατινα Αρκούδα, κάτοικοι Παληοβράχας.(Προφανώς εδώ εχει γίνει λάθος καί ενοεί ...κάτοικοι Φτέρης)

Στις 10.10.45 στη ΓαρδίκιΟμιλαίων απογυμνώθηκαν από τη συμμορία Οικονόμου τα σπίτια των δημοκρατικών πολιτών: Γρηγορίου Τσαρού, Αλεξ. Μαλκογιώργου, Λευτέρη Κουρέλη, Νικόλα Μολούκου, Κώστα Καραμήτρου.

Κακοποιήθηκε βάναυσα και κουρεύτηκε απ* τους ίδιους η ΕΠΟΝίτισα Γεωργία Γρηγορομήτρου.

Στις 17 Ιούλη 1946 ξυλοκοπήθηκαν πολύ άγρια από το μοναρχικό τρομοκράτη Ριζόπουλο οι τρεις θυγατέρες του δημοκρατικού πολίτη Δ. Κωστάκη.

Το Μάρτη του 1945 ξυλοκοπήθηκε μέχρις αναισθησίας από συμμορίτες του Σόλια ο δημοκρατικός πολίτης Γεώργιος Μπαλογιάννης στο χωριό Στάγια.

Στο χωριό Μάρμαρα στις 18 Ιούλη του 1945 ξυλοκοπήθηκαν και βασανίστηκαν απάνθρωπα οι δημοκρατικοί πολίτες Βαγγέλης Κουρέλης, Κ. Τσέλιος, Σπύρος Αλάσας, Ν. Γκερπινής, Ν. Παγώνης, Κ. Πλατειάς, Ν. Γεράνης, Βασ. Κατσαντώνης. Χαρ. Κουφά κης και Ουρανία Ανδρίτσου. Κούρεψαν την ΕΠΟΝίτισα Στέλλα Κατσιμάνη.

Στη Λευκάδα κακοποιήθηκαν κατά διάφορα χρονικά διαστήματα οι δημοκρατικοί πολίτες: Κώστας Αντωνίου, Γιάννης Παπαγεωργίου, Βασίλης Λευκαδίτης, Γεωργία Νυχτερίδα, οικογένεια Δημ. Σελεβίστα, Παναγιώτης Αλβανός, Οδυσσέας Καλτσάς, Τρύφων Χατζής, Γιάννης Βασιλείου και Ξανθή Σελεβίστα. Ο Τρύφων Χατζής οδηγήθηκε 16 φορές για εκτέλεση και τον υπέβαλαν σε ανήκουστα βασανιστήρια.

Στις 20.1.46 στο χωριό Φτέρη ακό τους στρατοσυμμορίτες του Μπούρου βιάστηκαν 3 γυναίκες.

Το Σεπτέμβρη του 1946 στη Λαμία κουρεύτηκαν από μασκοφόρους τρομοκράτες οι επονίτισες Μαρούλα Καϊλά, Χρύσα Καϊλά (αδελφές)· Δρίβα, Μαίρη Ζορμπά και Μαίρη Πανταζή.

Οι κακοποιήσεις, ξυλοδαρμοί και βασανιστήρια εγίνοντο με σχοινιά, κνούτα, ξεριζώματα νυχιών κ.λκ. Οι βασανιζόμενοι απογυμνώνονταν και υφίσταντο κάθε είδους εξευτελισμούς.

ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΩΝ: 1) Στις 19.Ι.46 διαπομπεύτηκε ο Παπασωτηρίου Σωτήρης από τη Μαραθιά Δωρίδας. Η συμμορία Τσώνου διαπεραιώθηκε από την Πελοπόννησο, ήρθε στο χωριό, ανατίναξε το σπίτι του, γύμνωσε τα δυο κορίτσια του και αναίσθητα τα έριξε στη θάλασσα. Ξύρισε με μαχαίρι τον ίδιο και τον τραυμάτισε. Λεηλάτησε ολόκληρη την κινητή περιουσία του. 2) Το Σεπτέμβρη του 1946 η συμμορία του Σολια έκανε επιδρομή στο χωριό Παλαιοβράχα Φθιώτιδας. Έπιασε το δημοκρατικό ιερέα Δ. Ευσταθίου και τον υπέβαλε σε φριχτά βασανιστήρια. Του κρέμασε κουδούνι στο λαιμό και τον υποχρέωσε να περιέρχεται την πλατεία του χωριού και να φωνάζει: «Είμαι άθεος, είμαι τράγος». 3) Στο χωριό Πάπα την 6.4.45 μοναρχικοί μασκοφόροι τρομοκράτες απήγαγαν τον ιερέα Χάψα την ώρα που λειτουργούσε στην εκκλησιά. Τον υποχρέωσαν να εγκαταλείψει το χωριό του. 4) Τον Ιούλιο του 1946 στο χωριό Αργύρια Φθιώτιδας η συμμορία του Σολια συνέλαβε και βασάνισε το δημοκρατικό ιερέα Παν. Τσιλίκη. Τον γύμνωσαν του κρέμασαν κουδούνι και τον έδερναν με τις φωνές: «τράγο». «κεσέμη». Τον υποχρέωσαν ν' ανεβεί πάνω σ' ένα τραπέζι και να επαναλαμβάνει τις χυδαίες φράσεις που του υπαγόρευαν. Χτυπούσαν σύγχρονα πένθιμα ης καμπάνες του χωριού και υποχρέωσαν τους κατοίκους να χαρακολουθούν το οικτρό θέαμα. 5) Στο χωριό Μπέλεσι Λοκρίδος υπέκυψε στα βασανιστήρια που του υπέβαλαν οι τρομοκράτες χίτες, ο ιερέας Λουκάς Τριανταφύλλου. 6) Στην Αμφίκλεια Λοκρίδας πιάστηκε 3 Φορές και ξυλοκοπήθηκε άγρια ο ιερέας Παπαλεβέντης από τη χωρ/κή. 7) Στις 16.8.46 πιάστηκε στην Αμυγδαλιά Λοκρίδος από τη χωρ/κή ο ιερέας I. Παπαϊώάννου, ταλαιπωρήθηκε πολλούς μήνες σης φυλακές και τελικά στάλθηκε εξορία. 8) Οι ιερείς Ευπαλίου και Γκουμαιων Δωριδας Βασ.Πριόβολος και Παπακώστας πιάστηκαν και φυλακίστηκαν το Σεπτέμβρη-Οκτώβρη του 1946 στις φυλακές Άμφισσας κ.λχ.

ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΙ - ΕΞΟΡΙΣΤΟΙ - ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΙ.

Οι φυλακισμένοι στη Στερεά ανέρχονται σε 850 περίπου. Ο αριθμός των εξορίστων και κρατουμένων ξεχερνά τους 1200.

ΑΝΤΙΑΝΤΑΡΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ.

Τέτοια είναι του Κρανιά- Μπούρου-Τολιόπουλου κ.λ.π. Είναι η νέα μάσκα κάτω από την οποίαν εμφανίζονται εδώ και μερικούς μήνες οι ληστοσυμμορίτες και κάθε είδους τρομοκράτες του μοναρχοφασισμού. Όλα τα δήθεν ανεύθυνα ληστρικά σώματα έγιναν επίσημα και απροκάλυπτα όργανα του κράτους της αγγλικής κατοχής. Στα σώματα αυτά υπηρετούν οι πρώην αιμοσταγείς ληστοσυμμορίτες και ταγμα-τασφαλίτες της κατοχής. Παρακάτω δίνουμε λίγα παραδείγματα των σχέσεων και της εναλλαγής των ιδιοτήτων του ληστοσυμμορίτη-χωρ/κα-τρομοκράτη.

Ο λήσταρχος Τσαμαδιάς υπηρετεί σήμερα στο μεταβατικό απόσπασμα Κρανιά. Εκτελεί καθήκοντα λοχαγού. Ο λήσταρχος Κ. Βουρλάκης προσκολλάται και δρα διαδοχικά στα αποσπασματα χωρ/κής Μπούρου. Κρανιά και Τολιόπουλου με στρατιωτική στολή. Ο τρομοκράτης Κολοβός από ιδιώτης μεταπήδησε στη χωρ/κή και υπηρετεί σήμερα με το βαθμό του ενωματάρχη στο Μαυρολιθάρι Παρνασσίδος. Ο λήσταρχος Ντάνος έγινε χωρ/κας και υπηρετεί στην Αμφίκλεια. Ο ιδιώτης τρομοκράτης Αυγέρη ς έγινε εθνοφύλακας, κατόπιν ενωματάρχης στη χωρ/κή. Σήμερα υπηρετεί στην Άμφισσα. Οι τρομοκράτες Βύρωνας Μογγολιάς και Αχιλέας Καρίμπαλης σήμερα έχουν καταταγεί στη χωρ/κή και υπηρετούν στα φασιστικά μεταβατικά αποσπάσματα Δωρίδας κ.λ.π.

Στα παραχάνω τμήματα εχιστρατεύονται με ατομικές προσκλήσεις και μισθοδοτούνται πλούσια, γνωστοί για την εγκληματική τους δράση χίτες όπως π.χ.: Στο τμήμα Κρανιά επιστρατεύτηκαν από τη συνοικία Άγιοι Ανάργυροι της Αθήνας με προσκλήσεις στις 3.12.46 οι πιο κάτω χίτες (όχως διαπιστώθηκε από τα στοιχεία που βρέθηκαν πάνω σ' έναν που σκοτώθηκε στη μάχη της Σχερχειάδας στις 6:2.47): 1) Γκάτσης Ιωάννης 2) Διονύσης Αναλυτής 3) Μπρέμπος Γεώργιος 4) Ηλίας Καπετάνιος που υπηρετούν στο τμήμα Κρανιά.

Παραθέτουμε μερικά ακόμα στοιχεία ωμοτήτων που διεπράχθη καν από τις κρατικές και χαρακρατικές μοναρχοφασιστικές δυνάμεις στην χεριοχή της Στερεάς.

Χωριό Πιτσωτά. Δολοφονήθηκε ακό μοναρχική ληστοσυμμορία ο δημοκρατικός πολίτης Ηλ. Κ. Παρασκευας.

Ακό μοναρχικούς ληστοσυμμορίτες τραυματίστηκε ο Βασίλης Κ. Βλάχος. Κακοποιήθηκαν ακό συμμορίτες μοναρχικούς οι καρακάτω: Παρνασσός Σκούτας, Γιώργης Γάκης, Μιχάλης Παρούσης, Φώτης Κελέσης, Ηλίας Βλάχος, Αναστάσης Δήμου, Φώτης Καμιτσιώρας, Χρυσόστομος Παρούσης, Φωτεινή Παρούση, Βαγγ. Παρούσης, Βασίλης Μητσάκης, Κ. Παρασκευάς, Αντ. Παρασκευάς, Θεοδώρα Παρα-σκευά, Παναγ. Ντόρας, Αχ. Καψιώτης, Κ. Βλάχος, Ευθ. Καψιώτης, Παναγ. Αρμακάς, θαν. Αρμακάς, Αλεξάνδρα Αρμακά, Θρασύβουλος Καψιώτης, Ανδρ. Ζαχαρόπουλος, Στέλιος Ζαχαρόπουλος, Κ. Αρμακάς, Αριστοτέλης Σκούτας, Ν. Ζιώγας, Γεώργ. Βελαώρας, Ελένη Καμητσιώρα, Παρασκευή Μαλισόβα, Ταξιάρχης Σπανός και Χαρ. Μητσάκης.

Εξαναγκάστηκε ακό μοναρχικούς να εγκαταλείψει το χωριό του ο δημοκρατικός παπαΚλεομένης Αναγνωστόπουλος.

Συνελήφθησαν από χωροφύλακες και μοναρχικούς οι Χαρ. Ζαχαρόπουλος, Μιχαήλ Παρούσης, Δημ. Παρούσης και Χαρ. Κελέσης.

Εξορίστηκε ο Μιχάλης Παρούσης.

Λεηλατήθηκαν από μοναρχικούς συμμορίτες τα σπίτια των Δημ. Παρούση. Ευάγγ. Καψιώτη και Ανδρέα Ζαχαρόπουλου.

Χωριό Παλαιόκάστρο Φθιώτιδας. Δολοφονήθηκε από συμμορίτες ο Νεοπτόλεμος Ν. Βαρλάμης.

Εξαφανίστηκε επίσης ακό συμμορίτες ο Νικόλαος Κ. Βαρλάμης.

Τραυματίστηκε ακό μοναρχικούς συμμορίτες ο Λάμπρος Κ. Δημόπούλος. Βασανίσθηκαν και κακοποιήθηκαν από χωροφύλακες και ληστοσυμμορίτες οι δημοκρατικοί πολίτες: Χρυσόστομος Ν. Βαρλάμης, Παναγ. Χ. Αναστασόπουλος, Σερ. Λάμπος, Κ. Γκέκας, Γ. Φ. Σομχάς, Δήμος Ντίκας, Ματθαίος Καραγιάννης, Γεωργ. Δημόπουλος, Γρηγ. Βαρλάμης, Ευθ. Δημόπουλος, Δημ. Τσιόνκας, Ευάγ. Γκάνιος, Ευθ. Γκάνιος, Βασ. Κ. Βαρλάμης, Πάν. Δημόπουλος, Γιάν. Π. Καραγιάννης, Ηλ. Κουλιόχουλος, Δημ. Τσιούκας, Δημ. Ν. Λάμπρος. Δημ. Παπαστεφάνου, Ιωάν. Κουλιόπουλος, Χρ. Τσατσαράγκος, Κ. Ζορμπάς, Αντ. Ζορμπάς, Αθ. Παχαστεφάνου, Κ. Μακρής, θρασύβ. Σιάνος, Γεώργ. Σιάνος, Γρηγ. Λάμχος, Δημ. Κ. Λάμχος, Γεώργ. Ν. Λάμχος, Γεώργ. Κομαντάνος, Αρίσταρχος Βαρλάμης, Βασ. Δ. Βαρλάμης, Δημ. Καραγιάννης, Ιωάν. Αθ. Λάμπος, Γρηγ. Γκάνιος, Μαρία Ζόρμπά, Φωτεινή Δ. Ζορμπά. Αναστασία Δ. Δημοπούλου, Βικτόρια Σιάνου, Γεωργία Φ. Τσιούκα, Σπυρ. Φ. Τσιούκα, Βασιλ. Καραγιάννη, Κωνστ. Γκάνιου, Χρυσαυγή Β. Καραγιάννη, Σοφία Βαρλάμη και Λουΐζα Βαρλάμη.

Συνελήφθηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες Παναγ. Καραγιάννης, Ευάγγ. Βαρλάμης, Παναγ. Βαρλάμης, Ηλίας Θεοδοσόπουλος, Ιωάν. Λθ. Λάμπος, Κλεονίκη Ντίκα, Πολυξένη Λάμπου, Λουίζα Βαρλάμη, Σοφία Ν. Βαρλάμη και Χρυσούλα Καραγιάννη.

Εξορίστηκε ο δημοκρατικός πολίτης Γεώργιος Κ. Βαρλάμης.

Φυλακίστηκαν οι παρακάτω δημοκρατικοί πολίτες: Παναγ. Αναστασόπουλος, Χρήστος Φασμέτης και Κ. Μπίζας.

Απ* τους ίδιους λεηλατήθηκαν τα σπίτια των δημοκρατικών πολιτών Ν. Βαρλάμη (ολοκληρωτική καταστροφή), Παναγ. Λάμπου, Ευθ. Δημοπούλου, Λάμπρου Βαρλάμη, Δημ. Παπαστεφάνου, Δημ. Ζορμπά, Φ. Ζορμπά.

Στο χωριό Φασίστες χωροφύλακες έκαναν τρεις (3) φορές μπλόκο και ληστοσυμμορίτες μοναρχικοί εννιά (9) φορές.

Χωριό Νεοχώρι Φθιώτιδας. Κακοποιήθηκαν από χωροφύλακες και ληστοσυμμορίτες οι δημοκρατικοί πολίτες: Π. Αγγελόπουλλος, Κ. Μαριώτης, Βασιλ. Μαριώτης, Δημ. Ελεφάντης, και Κ. Κορέτης.

Συνελήφθηκαν απ' τους ίδιους οι δημοκρατικοί πολίτες Σκύρος Κρέτσης και Αγησίλαος Κρέτσης.

Λεηλάτησαν το σπίτι του δημοκρατικού πολίτη Γιώργη Ελεφάντη· οι χωρ/κες έκαναν (3) τρία μπλόκα, οι εθν/κες ένα (1) και οι ληστοσυμμορίτες τέσσερα (4).

Χωριό Μαυρίλο Φθιώτιδας. Κακοποιήθηκαν από χωρ/κες, εθν/κες και ληστοσυμμορίτες οι παρακάτω δημοκρατικοί πολίτες: Κ. Μπέκιος, Γεώργ. Σαμαράς, Κ. Δελεχάς, Γ. Σαμαράς, Κ.Γ. Μπέκιος, Κ. Λρ. Μπέκιος. Βασιλική Σπ. Τσάκα (έπαθε αποβολή). Σοφία Κοτοπούλου. Αγαπούλα Κοτσιάλου, Βασιλική Σαμαρά.

Συνελήφθηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες Σπύρος Τσιάκος, Κ. Κοτοπουλος, Γ. Σαμαράς, Β. Κότσιαλος, Κ. Μπέκιος. Κ. Δελεχάς, Β. Σαμαράς και Κ.Γ. Μπέκιος. Φυλακίστηκαν οι Σπύρος Ηρ. Μπέκιος. Ιωάν. Καπετανάκης και Διον. Μητσάκης.

Εξορίστηκε ο Ευάγγ. Σακελάρης.

Λεηλατήθηκαν τα σπίτια των δημοκρατικών Σπύρου Μπέκιου και Κ. Κοτόπουλου.

Μπλοκαρίστηκε το χωριό 3 φορές, 1 από τη χωροφυλακή, 3 απ' τους εθν/κες και 1 απ' τους ληστοσυμμορίτες.

Χωριό Μερκάδα Φθιώτιδας. Κακοποιήθηκαν από μοναρχικούς οι δημοκρατικοί πολίτες Ευθύμης Στρατίκης και Παν. Σαξώνης. Συνελήφθηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες Παυσανίας Κλητσάκης και Σωκράτης Αγγελόπουλος.

Φυλακίστηκε ο δημοκρατικός πολίτης Γεώργιος Λούκας.

Απ' τον δημοκρατικό πολίτη Ευθύμιο Στρατίκη άρπαξαν ένα μουλάρι. Μπλοκαρίστηκε το χωριό 2 φορές, μια απ* τους χωροφύλακες και μια απ' τους ληστοσυμμορίτες.

Χωριό Κάψη Φθιώτιδας. Κακοποιήθηκαν από χωροφύλακες και ληστοσυμμορίτες οι δημοκρατικοί πολίτες Ερωτόκριτος Κατσαδιώτης, Παντελής Δεδούσης, Ευθ. Κατσαδιώτης και Ευάγγ. Τσιρώνη.

Συνελήφθηκε και φυλακίστηκε ο δημοκρατικός πολίτης Κλεομ. Δεδούσης. Λεηλατήθηκαν τα σπίτια των δημοκρατικών Ερωτόκριτου Κατσαδιώτη και Παναγ. Δεδούση.

Χωριό Περίβλεπτο Φθιώτιδας. Κακοποιήθηκαν από φασίστες χωρ/κες και μοναρχικούς ληστοσυμμορίτες οι δημοκρατικοί πολίτες Ν. Ντίκας, Γ. Συρόπουλος, Ευάγ. Συρογιάννης, Ν. Παπαδόπουλος, Ιωάν. Ματσούκας, Παναγ. Γιαννόπουλος, Φώτιος Βαρλάμης, Ευάγ. Πολυζώης.

Συνελήφθηκαν οι δημοκρατικοί Γεώργ. Συρόπουλος, Χρίστος Αλεξίου και Ηρακλής Συρόπουλος.

Μπλοκαρίστηκε το χωριό από χωρ/κες και συμμορίτες 2 φορές.

Χωριό Δίκαστρον Φθιώτιδας. Δολοφονήθηκε από ληστοσυμμορίτες ο δημοκρατικός πολίτης Γεώργιος Ευαγγ. Καλότυχος.

Τραυματίστηκαν από μοναρχικούς συμμορίτες οι Σεραφείμ Αθ. Καλότυχος και Αθηνά Βλάχου.

Κακοποιήθηκαν από χωρ/κες, φασίστες στρατιώτες και ληστοσυμμορίτες οι δημοκρατικοί πολίτες. Δημ. Αγγελόπουλος, Πέτρος Κορφής, Σοφοκλής Κατσαρής, Γεώργ. Βλάχος, Αθηνά Βλάχου, Κ. Γιαννακόπουλος. Χρ. Αρμακάς, Σερ. Καλότυχος, Σεραφ. Αθ. Καλότυχος, Ευάγγ. Ζημνιανίτης, Ηλίας Ζημνιανίτης και Μαρούλα Παπασταύρου.

Φυλακίστηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες Ηλίας Καλότυχος, Μιχ. Δημητρίου, Δημ. Καλότυχος, Δημ. Αντωνής και Ηλίας Ζαχόχουλος.

Εξορίστηκε ο δημοκρατικός Γεώργ. Δ. Βλάχος.

Λεηλατήθηκαν τα σπίτια των δημοκρατικών πολιτών Γεώργ. Αντωνή, Ηλ. Ζημνιανίτη, Δημ. Ζημνιανίτη, Δημ. Παπασταύρου, Γεώργ. Βλάχου και Λάμπρου Μούργκου.

Το χωριό μπλοκαρίστηκε από ληστοσυμμορίτες 8 φορές.

Χωριό Καρυά Φθιώτιδας. Δολοφονήθηκε από ληστοσυμμορίτες του Σούρλα ο δημοκρατικός πολίτης Κώστας Καράλης.

Κακοποιήθηκαν από χωρ/κες και ληστοσυμμορίτες του Σούρλα οι δημοκρατικοί πολίτες Δημ. Κεραμίδας, Γ. Γεροκούδης, Αναστ. Γεροκοϋδης, Θωμ. Βάρσος, Γιάν. Καθάριος, Παναγ. Μανωλούδης, Χρ. Παπαναστασίου, Χρ. Παταρούδης, Γ. Σκορδάς, Γ. Τοιγάρας, Γ. Κύρκος, Χρ. Μαργαρίτης, Ηλ. Κόκκινος, Αγλαία Κοκκίνου, Γεωργία Τσιαντσιαλίδη, Τασία Κοντογιώργου και Γ. Κόκκινος.

Βιάστηκε από μοναρχικούς συμμορίτες του Βουρλάκη η δημοκράτισσα Χρυσούλα Κ. Κοντογιώργου.

Μπλοκαρίστηκε το χωριό από ληστοσυμμορίτες του Βουρλάκη 3 φορές.

Χωριό Λογγίτσι Φθιώτιδας. Δολοφονήθηκαν στις 6.8.46 από φασίστες χωρ/κες οι δημοκρατικοί χολίτες Σταύρος Κ. Φράγκος, Στέργιος Γ. Ψωμάς και Αντώνης Κ. Παληός. Τραυματίστηκαν ακό χωροφύλακες οι δημοκρατικοί πολίτες Κ. Σκουρδής και Δημ. Γιαννούτσος.

Κακοποιήθηκαν απάνθρωπα αχό ληστοσυμμορίτες των αρχισυμμοριτών Βουρλάκη, Τσαμαδιά και Λασπιά οι δημοκρατικοί πολίτες: Β. Καρακέτσας, Κ. Γιαννούτσος, Κ. Παπαϊωάννου, Κ. Ψωμάς, Ηλ. Παπαδόπουλος, Ν. Κυρίτσης, Γ. Καϊμάκης, Μάνθος Κυρίτσης, Γ.Β. Δουδούμης, Ελένη Ταγαράκη, Αθ. Ψωμάς. Αθ. Αποστόλου, Ηλ. Γ. Τζιαμολής, Ευστ. Καϊμάκης, Λουκάς Παληός, θ. Ηλ. Παχαδημητρίου, Σωτ. Ν. Τσάμης, Δημ. Γκούσιας, θωμ. Γ. Γκουσόπουλος, Γ.Β.Παληός. Δημ. Γιαννούτσος, Γ. Γιαννούτσος, Γ. Καραμπέτσος, Αθ. Δουδούμης, Απόστ. Παπαοικονόμου, Ν. Κυρίτσης, Βασ. Κυρίτσης, Βασ. Ν. Κυρίτσης, Σωτ. Γεροδήμος, Αργ. Καρασαντής, Αναστ. Ν. Παληός, Αναστ. Καραμπέτσος, Κ. Αθ. Παληός, Κωνστ. Αθ. Αποστόλου, Γιαννούλα Καραπέτρου, Γεωργία Κουκουτάκη, Κων/να Δ. Ψωμά, Μαρία Κ. Χριστοδούλου, Κων. Χριστοδούλου και Δημ. Σκαρμούτσος.

Συνελήφθηκαν και φυλακίστηκαν από φασίστες χωροφύλακες οι δημοκρατικοί πολίτες Δημ. Αθ. Ψωμάς, Αναστ. Γ. Καραπέτσας, Κ. Αθ. Παληός, Γεώργ. Θ. Καραπέτσας, Αθαν. Σπ. Καραθεοδώρου, Αθαν. Δουδούμης, Απόστολ. Παπαϊωάννου, Γεώργ. Φ. Καραπέτσας, Ιωάν. Γ. Γιαννούτσος, Αντ. Ψωμάς Κων., Αθαν. Αποστόλου, Νικ. Αντ. Παληός και Λουκάς Παληός.

Εξορίστηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες Κων. Ψωμάς, Βασ. Χριστοδούλου και Βασ. Αθ. Δουδούμης.

Λεηλατήθηκαν ακό ληστοσυμμορίτες τα σπίτια των δημοκρατικών πολιτών Αχ. Ταγαράκη, Λουκά Παληού, Κ. Ψωμά, Κ. Χριστοδούλου, Αγγελή Κυρίτση, Αθ. Δουδούμη και Δημ. Ψωμά.

Μπλοκαρίστηκε το χωριό από ληστοσυμμορίτες 7 Φορές.

Χωριό Νεοχώρι Δομοκού Φθιώτιδας. Δολοφονήθηκε ακό ληστοσυμμορίτες ο δημοκρατικός πολίτης Αθ. Γ. Σχινάς. Κακοποιήθηκαν ακό φασίστες μοναρχικούς οι δημοκρατικοί πολίτες Νικ. Γ. Δουβλέκης, σύζυγος Γιάννη Κατοικογιάννη και Μιχ. Τριχωνίδης.

Συνελήφθηκαν ακό χωρ/κες οι δημοκρατικοί πολίτες Γρηγ. Μιχαλόπουλος, Γεώργ. Κρανιάθας, Γεώργ. Χ. Φράγκος, Χρ. Παπαδήμας, μαζί με τη γυναίκα και το βρέφος του. Ευστ. Κ. Φράγκος, θεόδ. Κ. Φράγκος, θεοδ. Τρυφωνίδης.

Μπλοκαρίστηκε το χωριό από μικτά αποσπάσματα χωρ/κων και ληστοσυμμοριτών του Βουρλάκη 9 φορές.

Χωριό Χιλιαδού Δομοκού Φθιώτιδας. Δολοφονήθηκαν από ληστοσυμμορία Βουρλάκη οι δημοκρατικοί πολίτες Αθαν. Σακκάς σης 19.3.46, Στέλιος Στ. Καρπέτας στις 3.8.46 και Παναγιώτης Γεωργούσης στις 5.8.46.

Φυλακίστηκαν 6, εξορίστηκαν 17, κακοποιήθηκαν 90, διαπομπεύθηκαν 5 μεταξύ αυτών και ο παπάς Ευστάθιος Παπαευσταθίου, κάηκαν 5 σπίτια, μπλοκαρίστηκε το χωριό από ληστοσυμμορίτες 47 φορές και από μικτά αποσπάσματα χωρ/κων και ληστοσυμμοριτών άλλες 14 φορές.

Χωριό Μελητέα Δομοκού. Κακοποιήθηκαν από φασίστες χωρ/κες οι δημοκρατικοί πολίτες: Ιωάν. Χρ. Μπούρδας, Ευστ. Γιουβάνης, Ευάγγ. Ακριβός, Δημ. Καραβάνας, Ιωάν. Ηλ. Τσιούτσος, Γεώργ. Ανδρ. Κουμπούρας, Κ. Αν. Κουμπούρας, Κ. Καραγεώργος, Γρηγ. Καραγεώργος, Ν. Χρ. Καμπούρας, Δημ. Γρ. Τζιάλας, Βασ. Σίνας, Ιωάν. Γουρνάρης, Παναγ. Τζουβάρας, Κ. Γιουβάνης και Κ. Τσικούρας.

Εξορίστηκε ο δημοκρατικός πολίτης Αθαν. Καλαμάρας μαζί με την γυναίκα του.

Συνελήφθηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες από φασίστες χωροφύλακες: Δημ. Καραβάνας, Δημ. Τζιάλας, Ιωάν. Χρ. Γουρνάρης, Αθ. Σκαρμούτσος, Κ. Καραγεώργος, Αντ. Κουμπούρας, Ιωάν. Σταυρόπουλος, Ευστ. Γιουβάνης, Ιωάν. Μπούρδας και Βασιλική Τσιούτσιου.

Μπλοκαρίστηκε το χωριό από ληστοσυμμορίτες 2 φορές.

Χωριό Διβόη Φθιώτιδας. Κακοποιήθηκαν από χωρ/κες και μοναρχικούς οι δημοκρατικοί πολίτες: Βασιλική Μπάμπαλη, δασκάλα, η οποία σύρθηκε έξω από το χωριό και βασανίστηκε μέχρις αίματος, Αθ. Αδάμ, Δέσω Β. Μόσχου και Π. Πανταζής. Φυλακίστηκαν οι οικογένειες Ν. Ρουσπουτιά, Γ. Τραγουλά και ο Ευστάθ. Μόσχος.

Εξορίστηκαν οι δημοκρατικοί πολίτες: Ν. Ρουσχουτιάς, Ιωάν. Γαλάνης, Βάιος Μόσχος, Απόστολ. Καραγιάννης και η δασκάλα Κ. Αδάμ.

Λεηλατήθηκαν από ληστοσυμμορίτες τα σπίτια των δημοκρατικών πολιτών Νικ. Ρουσπουτιά και Β. Μόσχου.

Χωριό Μαντασιά Δομοκού. Φασίστες μοναρχικοί δολοφόνησαν την Βιργινία I. Κρεμύδα.

Κακοποιήθηκαν 21, λεηλατήθηκαν 15 σπίτια δημοκρατικών και μπλοκαρίστηκε το χωριό εξήντα τέσσερις φορές (64) από διάφορες μοναρχικές συμμορίες και την εθνοφυλακή.

Χωριό Παλαμά Δομοκού. Μοναρχικοί ληστοσυμμορίτες δολοφόνησαν τον δημοκρατικό πολίτη Νικόλαο Ριζόπουλο.

Κακοποιήθηκαν από χωρ/κες και ληστοσυμμορίτες πενήντα ένας (51), λεηλατήθηκαν 15 σπίτια δημοκρατικών, φυλακίστηκαν 5 και μπλοκαρίστηκε το χωριό 2Ι φορές από χωροφύλακες και ληστοσυμμορίτες.

Χωριό Πολυδένδρι Δομοκού. Κακοποιήθηκαν από μοναρχικούς 15, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το χωριό ο παπάς του χωριού και έγιναν μπλόκα από χωρ/κες και μοναρχικούς ληστοσυμμορίτες εβδομήντα τέσσερα (74).

Χωριό Δράμαλα Δομοκού. Τραυματισμοί 4 αχό μοναρχικούς και χωρ/κες και ένα μπλόκο από τη ληστοσυμμορία Βουρλάκη.

Χωριό Νέα Μακρύση Δομοκού. Κακοποιήθηκαν από χωρ/κες 5 άτομα τον Ιούλη του 1945 και 11 τον Σεπτέμβριο του 1946.

Εξορίστηκαν 2 και μπλοκαρίστηκε το χωριό 16 φορές από χωρ/κες και ληστοσυμμορίτες.

 

Δημοσιεύθηκε : 13 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1432

 

Ο ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΑΠΟ ΑΓΓΕΙΟ

      Το παγκόσμιο μυθολογικό και ιστορικό πρότυπο ρώμης και κάλλους, ο Ομηρικός Αχιλλέας λατρεύτηκε, ως θεοποιημένος ήρωας, σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας, οι οποίες διεκδικούν και την πατρότητά του.

      Μια από αυτές είναι και η κοιλάδα του Σπερχειού, η σημερινή Φθιώτιδα ως συνέχεια της Ομηρικής Εριβώλακας Φθίας, επειδή τόσο ο Όμηρος, όσο και άλλοι αρχαίοι και νεότεροι συγγραφείς, επιστήμονες και ερευνητές θεωρούν το Σπερχειό ποταμό ως αναπόσπαστο τμήμα του βασιλείου των Αιακιδών, κατά τους μυκηναϊκούς χρόνους

Οι ιστορικές παραδόσεις είναι προφορικές διηγήσεις οι οποίες διατηρούν τη μακρινή ανάμνηση ενός ιστορικού γεγονότος. Αποτελούν δηλ. τον πρόδρομο της ιστορικής διαπραγμάτευσης. Η παράδοση επομένως του απλοϊκού λαού μας, πέραν από τις υπερβολές, υποκρύπτει πραγματολογικά στοιχεία δεδομένης ιστορικότητας. Εάν καταφέρουμε να αποκρυπτογραφήσουμε σωστά το περιεχόμενο των λαϊκών μας παραδόσεων, αποβάλλοντας το φανταστικό και μυθολογικό πέπλο που τις συγκαλύπτει, τότε ίσως οδηγηθούμε στον ασφαλή ιστορικό πυρήνα.

       Αλλά κι εάν ακόμη δεν το καταφέρουμε αυτό, οι ιστορικές παραδόσεις από μόνες τους είναι θρυλικές και συναρπαστικές, πόσο μάλλον αυτές που συνδέονται με τον επιφανέστερο ήρωα του Τρωικού πολέμου, τον Αχιλλέα.

      Οι κάτοικοι της κοιλάδας του Σπερχειού κουβαλούν από γενιά σε γενιά διάφορες παραδόσεις που αφορούν τον Αχιλλέα και με περίσσιο καμάρι της αναφέρουν, αφού θεωρούν τους εαυτούς τους απογόνους των Αιακιδών.

        Ο υποφαινόμενος και οι αγαπητοί μου συνεργάτες Αδάμης Ευθύμης και Κανέλλος Βασίλης κατά την έρευνά μας που πραγματοποιήσαμε για τη συγγραφή του βιβλίου: «Αναζητώντας ίχνη του Ομηρικού Αχιλλέα στην κοιλάδα του Σπερχειού», συλλέξαμε κάποια στοιχεία παράδοσης που αφορούν τη μυθολογική και ιστορική πορεία του ήρωα Αχιλλέα μέσα στον  Φθιωτικό χώρο και μάλιστα στις δυτικές παρυφές του Σπερχειού, όπου εκεί βρίσκονται και οι σημαντικές για τον Όμηρο πηγές του. Παρα- κάτω θ’ αναφερθώ συνοπτικά σε μερικά τέτοια στοιχεία ιστορικής παράδοσης.

 

Ο ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

      Η αρχαία εθνική παράδοση εμφανίζει τον Έλληνα να έχει βασιλεύσει στην κοιλάδα του Σπερχειού στην πόλη Έλλα ή Ελλάς, η οποία μεταλαμπάδευσε την εθνική ονομασία «Έλληνες» σε όλα τα συγγενικά, αδελφά φύλα που κατοικούσαν τότε τον Ελλαδικό χώρο.       Το όνομα Ελλάς και Έλληνες πρωτοεμφανίστηκε στην Ιλιάδα του Ομήρου και συνδέεται μόνο με τους υπηκόους του Αχιλλέα, σαν ένα μικρό πολεμικό φύλο και συμβιώνει μαζί τους στη Φθία έχοντας ως βασιλιά τον ίδιο τον Αχιλλέα.

       Στον κατάλογο των λαών, των ηγεμόνων και των πλοίων που αναφέρονται στην Ιλιάδα (ραψωδία β 681-685) ότι έλαβαν μέρος στην Τρωική εκστρατεία, διαβάζουμε σε μετάφραση: «Αυτών πάλι που κατοικούσαν στο Πελασγικό Άργος, την Άλο, την Αλόπη και την Τραχίνα καθώς επίσης και αυτών που ήταν από τη Φθία και την Ελλάδα, με τις ωραίες γυναίκες και οι οποίοι ονομάζονταν Μυρμιδόνες και Έλληνες και Αχαιοί, αυτών λοιπόν με πενήντα πλοία αρχηγός ήταν ο Αχιλλέας».

ΧΑΛΚΙΝΟ ΕΙΔΩΛΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 6^ο΅ΑΙΩΝΑΣ ΠΧ ΑΠΟ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

      Εδώ παρατηρούμε πως οι κάτοικοι της Φθίας συναντώνται κατά περίεργο τρόπο με τρία ονόματα. Η πιθανή εξήγηση που δίνεται είναι η εξής: Δημιουργός του βασιλείου της Φθίας ήταν ο Πηλέας, που ήρθε με τους Μυρμιδόνες του από την Αίγινα. Γι’ αυτό και η ονομασία Μυρμιδόνες. Το βασίλειό του όμως περιελάμβανε και την παλαιότερη πόλη Ελλάδα με τους  κατοίκους της τους Έλληνες. Έτσι εξηγείται και η δεύτερη και σημαντικότερη ονομασία Έλληνες. Ακόμη ονομάζονταν και Αχαιοί, γιατί στην περιοχή αυτή νότια της Θεσσαλίας και κοιλάδας του Σπερχειού εγκαταστάθηκαν από τον 19ο αι. π.Χ. και ένα από τα σημαντικότερα Ελληνικά φύλλα, οι Αχαιοί, απ’ τους οποίους φυσικά προήλθε και το όνομα Αχαΐα Φθιώτιδα.

       Ο Αριστοτέλης, σύμφωνα με την επιγραφή-χρονικό Πάριο Μάρμαρο, αναφέρει: «Έλλην Δευκαλίωνος Φθιώτιδος εβασίλευσεν και Έλληνες εκλήθηκαν οι πρότερον Γραικοί καλούμενοι».        Την ύπαρξη του Έλληνα παραδέχονται και οι άλλοι σημαντικοί ιστορικοί της αρχαιότητας, όπως ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης και έτσι συν- δέθηκε άμεσα η εθνική ονομασία με το γενάρχη, βασιλιά της Φθίας, τον Έλληνα και στις επίσημες πλέον ιστορίες των Ελλήνων.  

2) Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ ΣΤΙΣ ΙΑΜΑΤΙΚΕΣ ΛΟΥΤΡΟΠΗΓΕΣ

ΛΟΥΤΡΟΠΗΓΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΤΥΣΤΟΜΟ

      Ο ήρωας Αχιλλέας θεωρείται κατ’ εξοχήν θεότητα των ιαματικών λουτροπηγών. Κατά του ιστορικούς χρόνους λατρεύτηκε σε τόπους όπου λειτουργούσαν ιαματικά λουτρά. Γιατί όμως αυτή η σύνδεση; Από τη μυθική παράδοση γνωρίζουμε πως η Θέτιδα πριν τον Αχιλλέα γέννησε άλλα έξι παιδιά, τα οποία όμως πέθαναν, προφανώς από κάποια κληρο- νομική πάθηση. Όταν μια βασίλισσα αδυνατούσε να γεννήσει διάδοχο του θρόνου, ο βασιλιάς ήταν εξαναγκασμένος να πάρει άλλη σύζυγο για να διαιωνιστεί η κληρονομική βασιλεία. Οι πολλαπλοί γάμοι του Πηλέα, ίσως αντικατοπτρίζουν αυτό ακριβώς το πρόβλημα.
      Μόλις, λοιπόν, γεννήθηκε ο Αχιλλέας, η μητέρα του η Θέτιδα θέλοντας να καταστρέψει τα φθαρτά στοιχεία του σώματός του, δηλ. κάποια πιθανή αναπηρία που εμφάνιζε στο πόδι του, τον βούτηξε στα ιαματικά νερά. Άρα η έννοια της απόδοσης της αθανασίας ήταν καθαρά έννοια θεραπευτική. Από ρωμαϊκή πηγή πληροφορούμαστε ότι η Θέτιδα δεν έκαψε τον Αχιλλέα στις φλόγες, όπως αναφέρει άλλη παράδοση, αλλά τον βύθισε στα θερμά νερά.

       Επομένως η ταύτιση με τις θερμοπηγές είναι ολοφάνερη. Ο Πηλέας μόλις αντιλήφθηκε την ενέργεια της Θέτιδας, τη θεώρησε βλαπτική και για να «γλιτώσει» το παιδί, την έδιωξε από το παλάτι. Θα ήταν όμως πολύ παράξενο και ανόητο η ίδια η Θέτιδα, η μητέρα του Αχιλλέα, να ήθελε να προξενήσει κακό στο παιδί της, απλά ήθελε να το θεραπεύσει.

Ο ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΙΣ ΠΛΗΓΕΣ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΛΟΥ

Το ότι ο Αχιλλέας όντως αντιμετώπιζε κάποιο φυσικό ελάττωμα στο πόδι του, φαίνεται ξεκάθαρα από την επέμβαση που δέχτηκε από τον Κένταυρο Χείρωνα, που του αντικατέστησε το φθαρμένο αστράγαλο του ποδιού του, με κόκαλο από το σκελετό του γίγαντα Δάμυσου, αποκτώντας έτσι ο ήρωας και τη γρηγοράδα του γίγαντα. Η πραγματικότητα εδώ ίσως είναι ότι ο Αχιλλέας υποβλήθηκε σε κάποια κινησιοθεραπεία στο δάσος του Πηλίου, με ανάλογη ειδική διατροφή. Όπως αναφέρεται έτρωγε μυαλά από ελάφι, για ν’ αποκτήσει τις κύριες ιδιότητες του ζώου, δηλ. τη γρηγοράδα του, σύμφωνα με την επικρατούσα τότε αντίληψη.
       Εξάλλου η «Αχιλλειοδυνία», ως ιατρικός όρος, είναι μια πάθηση σύμφωνα με την οποία οι μυώνες του κατωτέρου τμήματος του ποδιού συσπώνται κατά τέτοιον τρόπο, ώστε το πόδι να πατά στο έδαφος με τα δάχτυλα και όχι με το πέλμα, προξενώντας πόνο και αδυναμία βάδισης στον πάσχοντα. Έτσι είναι ολοφάνερο ότι η Αχιλλειοδυνία παραπέμπει κατευθείαν στον Αχιλλέα και στην πάθησή του.
      Η παράδοσή του δέχεται την τοποθέτηση της Φθίας κάπου στις δυτικές παραποτάμιες περιοχές του Σπερχειού και συγκεκριμένα μέσα στην κοιλάδα του Πλατυστόμου και συνδέει την θεραπεία του Αχιλλέα με τα ιαματικά λουτρά Πλατυστόμου και Αρχανίου. Το Πλατύστομο διέθετε από αρχαιοτάτων χρόνων ιαματικά ψυχρά και θερμά λουτρά. Μάλιστα το 1924, όταν χτιζόταν η λουτρόπολη Πλατυστόμου, βρέθηκαν κτίσματα αρχαίων λουτρικών αγγείων.       Επίπλέον στο Αρχάνι ήταν γνωστά από την αρχαιότητα σπουδαία και σπάνια ιαματικά λουτρά με ισχυρή αλκαλικότητα (11,70 ph σύμφωνα με ανάλυση του Ι.Γ.ΜΕ.). Άξιο αναφοράς είναι επίσης το γεγονός ότι για τις θεραπευτικές ιδιότητες των λουτροπηγών Αρχανίου, η ολομέλεια του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας με την υπ’ αριθ. 14/173/2002 απόφασή της, αποφάνθηκε ότι αποτελούν υποβοηθητικά φυσιοθεραπευτικά μέσα για αποκατάσταση κινητικότητας του μυοσκελετικού συστήματος, με ελάττωση του μυϊκού σπασμού και βελτίωση της κινητικότητας των αρθρώσεων, δηλαδή κατά τα φαινόμενα ήταν τα καταλληλότερα που ταίριαζαν για τη θεραπευτική αγωγή που είχε ανάγκη ο Αχιλλέας, λόγω της πάθησης που εμφάνιζε στον αστράγαλό του.

Ο ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΙΣ ΠΛΗΓΕΣ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΛΟΥ

Το ότι ο Αχιλλέας όντως αντιμετώπιζε κάποιο φυσικό ελάττωμα στο πόδι του, φαίνεται ξεκάθαρα από την επέμβαση που δέχτηκε από τον Κένταυρο Χείρωνα, που του αντικατέστησε το φθαρμένο αστράγαλο του ποδιού του, με κόκαλο από το σκελετό του γίγαντα Δάμυσου, αποκτώντας έτσι ο ήρωας και τη γρηγοράδα του γίγαντα. Η πραγματικότητα εδώ ίσως είναι ότι ο Αχιλλέας υποβλήθηκε σε κάποια κινησιοθεραπεία στο δάσος του Πηλίου, με ανάλογη ειδική διατροφή. Όπως αναφέρεται έτρωγε μυαλά από ελάφι, για ν’ αποκτήσει τις κύριες ιδιότητες του ζώου, δηλ. τη γρηγοράδα του, σύμφωνα με την επικρατούσα τότε αντίληψη.
       Εξάλλου η «Αχιλλειοδυνία», ως ιατρικός όρος, είναι μια πάθηση σύμφωνα με την οποία οι μυώνες του κατωτέρου τμήματος του ποδιού συσπώνται κατά τέτοιον τρόπο, ώστε το πόδι να πατά στο έδαφος με τα δάχτυλα και όχι με το πέλμα, προξενώντας πόνο και αδυναμία βάδισης στον πάσχοντα. Έτσι είναι ολοφάνερο ότι η Αχιλλειοδυνία παραπέμπει κατευθείαν στον Αχιλλέα και στην πάθησή του.
      Η παράδοσή του δέχεται την τοποθέτηση της Φθίας κάπου στις δυτικές παραποτάμιες περιοχές του Σπερχειού και συγκεκριμένα μέσα στην κοιλάδα του Πλατυστόμου και συνδέει την θεραπεία του Αχιλλέα με τα ιαματικά λουτρά Πλατυστόμου και Αρχανίου. Το Πλατύστομο διέθετε από αρχαιοτάτων χρόνων ιαματικά ψυχρά και θερμά λουτρά. Μάλιστα το 1924, όταν χτιζόταν η λουτρόπολη Πλατυστόμου, βρέθηκαν κτίσματα αρχαίων λουτρικών αγγείων.       Επίπλέον στο Αρχάνι ήταν γνωστά από την αρχαιότητα σπουδαία και σπάνια ιαματικά λουτρά με ισχυρή αλκαλικότητα (11,70 ph σύμφωνα με ανάλυση του Ι.Γ.ΜΕ.). Άξιο αναφοράς είναι επίσης το γεγονός ότι για τις θεραπευτικές ιδιότητες των λουτροπηγών Αρχανίου, η ολομέλεια του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας με την υπ’ αριθ. 14/173/2002 απόφασή της, αποφάνθηκε ότι αποτελούν υποβοηθητικά φυσιοθεραπευτικά μέσα για αποκατάσταση κινητικότητας του μυοσκελετικού συστήματος, με ελάττωση του μυϊκού σπασμού και βελτίωση της κινητικότητας των αρθρώσεων, δηλαδή κατά τα φαινόμενα ήταν τα καταλληλότερα που ταίριαζαν για τη θεραπευτική αγωγή που είχε ανάγκη ο Αχιλλέας, λόγω της πάθησης που εμφάνιζε στον αστράγαλό του.

Ο ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΠΤΕΛΕΑΣ

                                                              4) ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ

Πλησίον της Φτέρης επί της κοίτης του Σπερχειού ορθώνεται ένα απότομος λόφος, η Καστρόρραχη, όπου σώζονται λείψανα αρχαίου φρουρίου. Οι πλησιέστερες ονομασίες Λίμνη και Σκάλα που διατηρήθηκαν έως σήμερα δίνουν το δικαίωμα στους κατοίκους της περιοχής Φτέρης, Βίτωλης, Πτελέας και Λευκάδας να ισχυρίζονται ότι ίσως εκεί βρίσκονταν οι παραποτάμιες και παραλίμνιες λιμενικές εγκαταστάσεις και τα ναυπηγεία των Μυρμιδόνων του Αχιλλέα. Ισχυρές επίσης μαρτυρίες μιλούν για εύρεση χάλκινων κρίκων για το δέσιμο των καραβιών. Μάλιστα επικρατεί η παράδοση ότι στα ερείπια του φρουρίου της Καστρόρραχης, μεταξύ των άλλων, βρέθηκε παλιότερα και το ξίφος του Αχιλλέα.        Την άποψη αυτή τη στηρίζουν οι κάτοικοι στα γνωστά λόγια που απηύθυνε ο Αχιλλέας στο θεϊκό Σπερχειό για τη θυσία της κόμης του, αποδίδοντας τιμές στο νεκρό φίλο του Πάτροκλο.

                                                                                       ΙΧΝΗ ΑΠΟ ΤΑ  ΤΟΙΧΙΑ ΤΟΥ ΛΟΦΟΥ «ΑΣΤΕΡΙΑ»

5) Ο ΛΟΦΟΣ «ΑΣΤΕΡΙΑ» ΠΛΑΤΥΣΤΟΜΟΥ

      Ένας ομαλός λόφος που δεσπόζει στο Πλατύστομο και που όλα τα στοιχεία που παραθέτουμε στο βιβλίο μας: «Αναζητώντας ίχνη του ομηρικού Αχιλλέα στην κοιλάδα του Σπερχειού», συνηγορούν σε πιθανή τοποθέτηση της Ομηρικής Φθίας εκεί, ονομάζεται «Αστέρια». Μία εξήγηση που δίνουν οι ντόπιοι κάτοικοι γι’ αυτή την ονομασία είναι ότι οφείλεται στα «Αστέρια» του βασιλιά, εννοώντας ως βασιλιά τον Αχιλλέα και αστέρια το σύμβολο, το οχτάχτινο σήμα που διακοσμούσε το θώρακα της πανοπλίας του. 

 

 

Πράγματι παρατηρώντας την αγγειογραφία του Αχιλλέα στον ερυθρόμορφο αμφορέα του 450 π.Χ. που φυλάσσεται στο Μουσείο του Βατικανού της Ρώμης, θα διακρίνουμε καθαρά τα οχτάχτινα αστέρια που κοσμούν τις επωμίδες του θώρακά του.

      Ακόμη ο ανδριάντας του Αχιλλέα, που στήθηκε στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου Φθιώτιδας για να τιμηθεί ο ήρωας των ηρώων Αχιλλέας, ύστερα από έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού το 1998, σχεδιάστηκε από ιστορικούς και αρχαιολόγους και φέρει στο θώρακά του το αστέρι. Επίσης το ίδιο αστέρι στολίζει και το άρμα του. Η επιγραφή που φέρει γράφτηκε από ειδικούς επιστήμονες και έχει ως εξής: «Στο παγκόσμιο Μυθολογικό πρότυπο ρώμης και κάλλους του Ομηρικού Αχιλλέως απόγονοι Έλληνες του Σπερχειού έστησαν τούτο», τονίζοντας έτσι και την άμεση σχέση που έχει ο ήρωας με το Σπερχειό ποταμό.
      Από τα παραπάνω συμπεραίνομε ότι είναι πολύ πιθανόν ο βασιλικός οίκος των Αιακιδών να είχε ως σύμβολο το οχτάχτινο αστέρι. Στην πορεία της ιστορίας, κατά τους ελληνιστικούς χρόνους, συναντάμε ξανά το αστέρι, δεκαεξάχτινο αυτή τη φορά, ως σύμβολο της Μακεδονικής δυναστείας, τη στιγμή που οι Μακεδόνες βασιλιάδες είναι απόγονοι των Αιακιδών (Νεοπτόλεμος-Ολυμπιάδα-Αλέξανδρος).

      Το οχτάχτινο αστέρι του Αχιλλέα και το δεκαεξάχτινο των Μακεδόνων του Μ. Αλεξάνδρου φαίνεται να έχουν άμεση σχέση με τον αστερισμό Σείριο, το λαμπρότερο αστέρι, που κατείχε ξεχωριστή θέση, κατά την Αρχαιότητα, ανάμεσα στους Έλληνες. Η λέξη Σείριος είναι ελληνικότατη και σημαίνει σειρά. Όταν ο Όμηρος μιλά για «χρυσήν σειρά» αναφέρεται, πιθανότατα, στο Σείριο, το ακτινοβόλο και λαμπερό άστρο. Μάλι- στα ο Σείριος, ως «κύων του Ωρίωνος» λόγω της θέσης του κοντά στον αστερισμό αυτό, χρησιμοποιείται από τον Όμηρο και σε παρομοιώσεις που αφορούν τον Αχιλλέα και τον Έκτορα.           Πιθανόν, λοιπόν, το άστρο του Αχιλλέα και της Βεργίνας των Μακεδόνων να είναι ο λαμπερός Σείριος, που αντιπροσωπεύει το ΦΩΣ της Ελλάδας και οι αχτίνες του, τους διάφορους λαούς που φωτίστηκαν με την ευεργετική ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού.

 

ΛΟΦΟΣ ΑΣΤΕΡΙΑ

      Εδώ πρέπει να επισημάνουμε και τη διορατική ενέργεια του Ερρίκου Σλήμαν να στηριχθεί πάνω σε ανάλογη παράδοση για τις έρευνές του. Έτσι, μελετώντας τη λαϊκή ονομασία του λόφου «Χισαρλίκ» διαπίστωσε πως στη γλώσσα του Τούρκικου λαού σημαίνει κάτι σαν «παλατάκι». Αυτή του η αντίληψη τον οδήγησε στην σπουδαία ανακάλυψη της Τροίας.
6) ΟΙ ΑΚΡΟΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΠΠΑΣ

      Το χωριό Πάππα, που για ένα διάστημα ονομαζόταν Μεσοχώρι Μακρακώμης, κατέχει σπουδαία γεωγραφική θέση στη βορειοδυτική λεκάνη του Σπερχειού, αγγίζοντας τα θεσσαλικά όρια. Εκεί διασώζονται δύο σπουδαίες προϊστορικές Ακροπόλεις. Διάφορες ντόπιες παραδόσεις καθώς και τα γραπτά του Αθ. Καψιώτη στα έργα του «Θεσσαλοί οι πρώτοι αυτόχθονες Έλληνες» και «Δόλοπες», αναφέρουν ότι τα κάστρα αυτά υπήρξαν στρατόπεδα του βασιλείου του Αχιλλέα, ελέγχοντας από βορρά τις επιδρομές των θεσσαλικών φύλων.

      Μάλιστα το ένα από αυτά που βρίσκεται στο «Κοτρώνι της νύφης», φέρει εξωτερικό κυκλώπειο τείχος και εσωτερικό κτίσμα που πιθανόν αποτελούσε τμήμα αρχαίου ναού. Επίσης ο χώρος που συναντάμε προτού φθάσουμε από το χωριό στο κάστρο, δηλ. η τοποθεσία πάνω από τα «Πλατανάκια», πιστεύετε, λόγω της στρωματογραφίας της, ότι ήταν το νεκροταφείο του στρατοπέδου. 7) Η ΘΥΣΙΑ ΣΕ ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΨΗΣ

      Αγάς της περιοχής της δυτικής Φθιώτιδας κατά την Τουρκοκρατία, προκειμένου να εξευμενίσει το κακό και την αρρώστια που βασάνιζε το γιο του, παρακινούμενος από την ντόπια λαϊκή ιστορική παράδοση, πρόσφερε θυσία (Εκατόμβη) σε κεφαλόβρυσο του χωριού Μεγάλης Κάψης, μιμούμενος τις θυσίες που πρόσφεραν οι Αχαιοί του Αχιλλέα στο θεοποιημένο τότε Σπερχειό. Έτσι διαπιστώνουμε την ισχυρή επιρροή που ασκεί η παράδοση στη νεότερη γενιά.
      Αγαπητοί μου! Παρ’ όλο που η παράδοση είναι μια λεπτή κλωστή για να στηρίξουμε με ασφάλεια την ιστορία, αν καταφέρουμε να την αποκωδικοποιήσουμε ορθά, θα οδηγηθούμε σε κάποια αδιαμφισβήτητα ιστορικά συμπεράσματα. Γι’ αυτό, θαρρώ, αξίζει να την ερευνούμε και να τη διασώζουμε!
 

ΤΑΚΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ  ___________________ 

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΗΓΕΣ - Αντωνόπουλος Νικ. «Ο Αχιλλέας και ο Άγιος Γεώργιος», εκδ. Κουτσανδρέας, 1998. -Αριστοτέλης, «Μετεωρολογικά», «Πολιτικά». - Vermeule E. «Ελλάς εποχή του χαλκού». - Δακορώνια Φ. – Μπούγια Πολ. «Τον καιρό των Μυκηναίων στη Φθιώτιδα», Λαμία, 1999. - Ηρόδοτος, «Ιστορία». - Θουκυδίδης, «Ιστορία» τ 1. - Κακριδής Ι. «Οι αρχαίοι Έλληνες στη νεοελληνική μας παράδοση». - Κανακάρης Ν. «Η αστρονομία στην αρχαία Ελλάδα», εκδ. Αρχέτυπο. - Καραγκούνης Γ. «Γνωρίστε τον Ασβέστη». - Κώνστας Χρ, «Σείριος και Μακεδόνες- μια παράξενη σχέση», εκδ. Αρχάτυπο. - Λάμπου Ανδρέας, «Ιστορία Φτέρης Φθιώτιδας», Αθήνα, 1973. - Μελέτη Ι.Γ.ΜΕ. PACT vol 15, 1986. - Μπλούκας Στ. «Τα τοπωνύμια του χωριού Πάππα Μακρακώμης Φθιώτιδας», 1992. - Ομήρου «Ιλιάδα». - Πανταζής Β. «Ομηρική Γεωγραφία και Ομηρική Εποχή», εκδ. Καστανιώτη. - Πάριο χρονικό - Παπαχρήστος Κ. «Ελλάδα Σπερχειός ποταμός». - Πρωτόπαπας Στ. « Ο κασσίτερος και ο μπρούντζος κατά την αρχαιότητα», Corpus, τ. 72. - Χατζής Αντ., «Επετηρίς Φιλολ. Συλ. Πανεπιστημίου Αθηνών», Αθήνα, 1935-35. - Χορμόβας Β., «Ιστορία της Μακρακώμης», 1990.

ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ Ευχαριστώ θερμά όλους όσους βοήθησαν με οποιονδήποτε τρόπο στην διεξαγωγή της παραπάνω έρευνας. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τους: - Ευθυμίου Κώστα, φυσικό, από το Πλατύστομο - Σαντάρμη Γιάννη, λογοτέχνη, από το Αρχάνι - Καραμέρη Γιάννη, επιχειρηματία υαλοπινάκων, από το Αρχάνι - Μπλούκα Σταύρο, υπάλληλο Νοσοκομείου Λαμίας, από την Πάππα - Ρίζο Δημήτριο, βιολόγο ιχθυολόγο, από την Πάππα & - Φύκα Περικλή, ιστοριοδίφη, από τον Τυμφρηστό. - Καλλιώρα Γεώργιο, κάτοικο Βίτωλης - Νέλλα Νικόλαο, κάτοικο Πτελέας - Κυρίτση Γεώργιο κάτοικο Φτέρης - Κουμαντάνο Χρήστο, κάτοικο Αγίου Γεωργίου   

Ο Τάκης Ευθυμίου είναι εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Ιδιαίτερα λατρεύει και ερευνά τηντοπική Ιστορία και Λαογραφία. Είναι μέλος του «Ομίλου Φθιωτών συγγραφέων και λογοτεχνών». Σήμερα ζει και εργάζεται ως δάσκαλος στη Λαμία. 

solon.org.gr

ΠΕΛΑΣΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΤΟΠΟΣ

www.achilles.gr

ΠΑΝΟΡΜΙΟ

ΠΗΓΗ¨: http://hellinon.net/NeesSelides/FthiotikiParadosi.htm

Δημοσιεύθηκε : 13 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1669

Ο πρώτος νόμος του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, ήταν ο νόμος της 27-12-1833/8-1-1834 (ΦΕΚ 3/10-10-1834), που αποτέλεσε και τον πυρήνα για το σχηματισμό των δήμων σε όλη την Επικράτεια. Τα άρθρο 1 του νόμου αυτού όριζε ότι : « Όλο το Βασίλειον της Ελλάδος θέλει διαιρεθεί σε δήμους, εκάστου δε δήμου θέλει προσδιορισθεί η περιοχή...». Παρακάτω, το άρθρο 4 όριζε ότι: «...παν χωρίον έχον τουλάχιστον 300 κατοίκους δύναται να σχηματίσει ιδίαν δημοτικήν αρχήν». Σύμφωνα με το νόμο, μικρότερα χωριά, σποραδικά χτισμένα σπίτια, μύλοι και άλλες οικοδομές, έπρεπε να ενωθούν μεταξύ τους σε δήμο, ή με ευρισκόμενο κοντά τους μεγαλύτερο οικισμό. Με τον ίδιο νόμο επίσης, άρθρο 7, οι δήμοι θα χωρίζονταν , ανάλογα με τον πληθυσμό τους, σε 3 τάξεις. Ακολούθησαν βασιλικά διατάγματα τα οποία καθόριζαν τη σύσταση , το χωροταξικό, την εξέλιξη και τη λειτουργία των νέων δήμων. Τα ονόματά τους ήταν παρμένα από τα αρχαία ονόματα των τοποθεσιών της ευρύτερης περιοχής, ή και πόλεως, ή από τους ιδρυτές αυτών. Αυτό έγινε για να δοθεί συνέχεια στη ζωή των ελληνικών πόλεων και των χωριών και της ελληνικής φυλής ειδικότερα. Κύριες πηγές εσόδων των νεοσύστατων τότε δήμων ήταν ο φόρος των μελισσών, ο ποιμενικός φόρος, τα δικαιώματα στατήρα, τα προϊόντα της γης, τα σφάγια, τα οινοπνευματώδη ποτά, τα πάσης φύσεως πρόστιμα, οι πρόσοδοι δημοτικής περιουσίας κ.ά. Κατά την πρώτη περίοδο της λειτουργίας των δήμων οι δήμαρχοι διορίζονταν από την Κυβέρνηση. Βάσει του νόμου που προαναφέραμε, η εκλογή του δημάρχου γινόταν από ειδικό «δημαιρεσιακό σώμα», το οποίο συγκροτούσαν τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου και ίσος με αυτά αριθμός δημοτών που λαμβανόταν «εκ των μάλλον φορολογουμένων πολιτών». Το σώμα αυτό εξέλεγε τρεις υποψηφίους δημάρχους, εκ των οποίων ένας από αυτούς διοριζόταν από το Βασιλιά δήμαρχος, όταν επρόκειτο για δήμους α΄και β΄τάξεως. Στους δήμους γ΄ τάξεως ο δήμαρχος διοριζόταν από το Νομάρχη, με βασιλική εξουσιοδότηση. Αυτό ίσχυε μέχρι το 1864. Το Σύνταγμα του 1864, άρθρο 105, όρισε ότι: « η εκλογή των δημοτικών αρχών θέλει γίνεσθαι δι' αμέσου καθολικής και μυστικής δια σφαιριδίων ψηφοφορίας». Σε εκτέλεση της διάταξης αυτής εκδόθηκε ο ν. 4Δ΄/19-11-1864 « Περί δημαιρεσιών», ο οποίος στο άρθρο 1 όρισε ότι: « ο δήμαρχος, οι δημαρχιακοί πάρεδροι και τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου εκλέγονται συγχρόνως δι'  αμέσου εκλογής, συνερχομένων επί τούτου πάντων των δημοτών των συμπληρωσάντων το 21ο έτος της ηλικίας των και εχόντων κινητήν ή ακίνητον περιουσίαν ή μετερχομένων οιοδήποτε επάγγελμα ή επιτήδευμα. Η υπηρεσία του δημάρχου, των δημαρχιακών παρέδρων και των δημοτικών συμβούλων είναι τετραετής». Η πρώτη απογραφή του πληθυσμού του Βασιλείου της Ελλάδος, από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, έγινε το 1833-34 και παρέμεινε άγνωστη. Η απογραφή επαναλαμβανόταν σε ανισόχρονες περιόδους και όταν αυτή δεν γινόταν, ο πίνακας του πληθυσμού του κράτους συντασσόταν μέσω των ετησίων γεννήσεων και θανάτων. Η δημοσίευση των απογραφικών πληθυσμιακών δεδομένων, μέσω της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, άρχισε το 1846. Μια εικόνα της πληθυσμιακής κατάστασης που επικρατούσε στην Ελλάδα, λίγο πριν την Επανάσταση του 21, (1810 περίπου), μας έδωσε ο Γάλλος περιηγητής Πουκεβίλ. Μετά από αυτή τη σύντομη εισαγωγή, παραθέτουμε τους δήμους που σχηματίσθηκαν τότε στην περιοχή μας, τις μετέπειτα μεταβολές, καθώς και κάποια δημογραφικά στοιχεία, σημειώνοντας ότι στην επαρχία Φθιώτιδος σχηματίσθηκαν 14 συνολικά δήμοι. Α. Δήμος Σπερχειάδος (Σπερχιαίων)Σχηματίστηκε με το βασιλικό διάταγμα της 8/20-4-1835, κατατάχτηκε στη β? τάξη με πληθυσμό 2016 κατοίκους , με έδρα την Παλαιοβράχα, η οποία λίγο αργότερα μεταφέρθηκε στο Αγά (σημερινή Σπερχειάδα). Η αρχική σφραγίδα του Δήμου ήταν κυκλική και είχε ως έμβλημα το βασιλικό θυρεό. Με το β.δ. της11-10-1870 (ΦΕΚ 43/1870) επελέγη ως έμβλημα «νύμφη φέρουσα εν τη δεξιά υδρία» Τα χωριά που αποτέλεσαν τότε το Δήμο (με τον πληθυσμό τους ήταν:Παλαιόβραχον (σημερινή Παλαιοβράχα) -347 κ.Αγά (σημερινή Σπερχειάδα) -135 κ.Κάρνα εις Μαστάνι. (Κάρνα ήταν οικισμός γεωργοκτηνοτρόφων στην περιοχή Πουγκακίων, γνωστός με την ονομασία «Καρνοχώρι» και Μαστάνι οικισμός και αυτός γεωργοκτηνοτρόφων στην περιοχή του Αγίου Σώστη, κοντά στη Βίστριζα).

Το 1835 αριθμούσαν 26 κ.

Χαλίλι (σημερινή Μεσοποταμία)-183 κ.Μπρούφλιαις (-ιανη), ( σημερινό Δίλοφο) -230 κ.Αιγυπτοχώρι (σημερινή Άνω Καλλιθέα)- 183 κ.Γοριανη -145 κ.Καληγά- 17 κ.Κουφόδεντρα (σήμερα συνοικισμός της Σπερχειάδας)-42 κ.Κλωνί-85 κ.Φτέρη-386 κ.Καμπιά και Γαύρος (ο Γαύρος ήταν οικισμός πιθανόν κοντά στην Κουτσούφλιανη)-67 κ.Κιλυμόδι ή Χελιμόδι.(οικισμός μεταξύ Φτέρης και Λευκάδας)-42 κ.Λευκάδες (Λευκάδα)-25 κ.'Αγιος Ιωάννης (καλύβια γεωργοκτηνοτρόφων κοντά στη Λευκάδα)-63 κ.Κουκιά ( η σημερινή Πτελέα-Πύργος, που άγνωστο γιατί συμπεριλήφθηκε στο δήμο, ενώ γεωγραφικά βρίσκεται σε άλλη περιοχή)-40 κ.

Β. Δήμος Ομιλαίων Συστάθηκε με το ίδιο β.δ., είχε έδρα το Γαρδίκι κι ήταν γ? τάξεως. Τον αποτέλεσαν τα εξής χωριά:

ΓαρδίκιΠουγκάκιαΣτάγια (Πλάτανος)ΚυριακοχώριΝικολίτσιΑργύρια

Με β.δ. της 25-4-1882 (ΦΕΚ 30/30-4-1882) εγκρίθηκε το έμβλημα του Δήμου που ήταν «Νύμφη φέρουσα υδρίαν εν τη αριστερά». Ως προς την ονομασία του Δήμου δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες. Η πόλη Όμιλαι των Οιταίων, κατά το Βορτσέλα, βρισκόταν ανατολικά της Υπάτης και επομένως δεν είχε καμιά σχέση με την περιοχή. Όμιλαι όμως ονομαζόταν ένα αρχαίο φρούριο, πολύ κοντά στο Γαρδίκι. Η τοπική παράδοση αναφέρει ότι πήρε αυτό το όνομα από το γεγονός ότι μέσα σ' αυτό έβρισκαν καταφύγιο κάτοικοι γειτονικών οικισμών, οι οποίοι καθ' ομίλους κατέφευγαν εκεί σε στιγμές κινδύνου. Αυτή είναι και η πιθανότερη εκδοχή για την ονομασία του Δήμου. Γ. Δήμος Καλλιέων (Καλλιών) Συστάθηκε με το ίδιο β.δ., είχε έδρα τη Σέλιανη (Μάρμαρα) κι ήταν κι αυτός γ'  τάξεως, με πληθυσμό 938 κ. Το όνομα του Δήμου, κατά το Νικόλαο Πολίτη, προήλθε από την αρχαία ομώνυμη πόλη Κάλλιον ή Καλλίπολις. (Ν. Πολίτη: Τα ονόματα των δήμων. Αθήνα 1989). Αργότερα, μετά την κατάργησή του, σχηματίσθηκε νέος δήμος, με το ίδιο όνομα, που περιλάμβανε όμως χωριά της Παρνασσίδας. Τον αποτέλεσαν τα χωριά:

Σέλιανη (346 κ.)Νεοχώρι (Υπάτης)Κολοκυθιά (50 κ.)Πρασιά (Πιθανότατα η σημερινή Δάφνη)Πέρα Χωμίργιανη (Ανατολή)

Το 1840, αποφασίστηκε για λόγους διοικητικούς και οικονομικούς, η συγχώνευση των δήμων. Με βασιλική απόφαση της 27-11/9-12-1840 καταργήθηκαν οι Δήμοι Ομιλαίων και Καλλιέων. Με β.δ. της 20-6/2-7-1841 προσαρτήθηκαν στο Δήμο Σπερχειάδος τα χωριά του Δήμου Ομιλαίων, (εκτός από τα Πουγκάκια, που προσαρτήθηκαν στο Δήμο Τυμφρηστίων), καθώς και τα χωριά Σέλιανη και Κολοκυθιά, του Δήμου Καλλιέων. Τα υπόλοιπα χωριά του Δήμου αυτού προσαρτήθηκαν στο Δήμο Υπάτης. Όμως το 1878, με το β.δ. της 28-10-1878 (ΦΕΚ 65/20-11-1878), επανασυστάθηκε ο Δήμος Ομιλαίων, κατατάχθηκε στη β΄ τάξη με πληθυσμό 3.150 κατοίκους και λειτούργησε μέχρι το 1912. Περιλάμβανε τα χωριά:

Γαρδίκι Στάγια Κυριακοχώρι Νικολίτσι Αργύρια Σέλιανη Κολοκυθιά

Η Σέλιανη και η Κολοκυθιά αποσπάστηκαν από το Δήμο Σπερχειάδος.

Το 1912 το Δήμο Ομιλαίων αποτελούσαν τα εξής χωριά:

Γαρδίκι Αργύρια Κυριακοχώρι Κολοκυθιά Μούστροβο (Περιβόλι) Νικολίτσι Σέλιανη Στάγια

Επίσης, το 1912, ο Δήμος Σπερχειάδος περιλάμβανε τα παρακάτω χωριά:

Σπερχειάδα (Μετονομάστηκε από Αγά το 1904)

Γόργιανη Γυφτοχώρι Καμπιά Κλωνί Κουφόδεντρα Μπρούφλιανη Παλαιοβράχα Φτέρη Χαλίλη

Το 1912, επήλθε ριζική μεταβολή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με το ν. ΔΝΖ΄ (ΦΕΚ 58 Α/14-2-1912) του Ελευθερίου Βενιζέλου « περί συστάσεως δήμων και κοινοτήτων», το μέχρι τότε δημοτικό σύστημα αυτοδιοίκησης αντικαταστάθηκε με το κοινοτικό, καθόσον δόθηκε η δυνατότητα να συσταθούν κοινότητες και στα πιο απομακρυσμένα χωριά της πατρίδας μας, ενώ διατηρήθηκαν κάποιοι δήμοι, όχι όμως με τη μορφή και την έκταση των παλαιών δήμων. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 αυτού του νόμου, δήμοι είναι οι πρωτεύουσες των νομών και οι πόλεις με πληθυσμό πάνω από 10.000 κατοίκους. Επίσης κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 του ιδίου νόμου, κάθε νόμιμος οικισμός που είχε πάνω από 300 κατοίκους και σχολείο Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως, αποτελούσε κοινότητα. Κοινότητα μπορούσε να αποτελέσει και κάθε οικισμός με λιγότερους κατοίκους, εφόσον είχε σχολείο και το ζητούσαν τουλάχιστον οι μισοί κάτοικοι-εκλογείς. Το Μάρτιο του 1912 διεξήχθησαν εθνικές εκλογές και η Κυβέρνηση Βενιζέλου που προέκυψε, με βασιλικά διατάγματα προώθησε τις μεταρρυθμίσεις στην οργάνωση και τη λειτουργία των νέων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Ειδικότερα με το β.δ. της 29-8-1912 (ΦΕΚ 261Α΄/31-8-1912) «περί αναγνωρίσεως των δήμων και κοινοτήτων του Νομού Φθιώτιδος και Φωκίδος» αναγνωρίστηκαν για το νομό, με την τότε διοικητική του διαίρεση, 1 δήμος (Λαμιέων) και 123 κοινότητες. Για την ανάδειξη των νέων δημάρχων και προέδρων προκηρύχτηκαν εκλογές το Νοέμβριο του 1912, οι οποίες όμως αναβλήθηκαν γιατί μεσολάβησαν οι Βαλκανικοί πόλεμοι και με ειδικό μάλιστα νόμο παρατάθηκε η θητεία των παλαιών δημοτικών αρχόντων. Οι εκλογές διεξήχθησαν στις 9-2-1914 και η εγκατάσταση των νεοεκλεγέντων δημάρχων και προέδρων έγινε τον επόμενο μήνα ,το Μάρτιο του 1914. Μεταξύ των κοινοτήτων που αναγνωρίστηκαν ήταν και οι εξής: Σπερχειάδα (περιελάμβανε τους οικισμούς Σπερχειάδα, Κουφόδεντρα και Γόριανη). Άγιος Σώστης (αναγνωρίσθηκε αρχικά με την ονομασία Μπρούφλιανη) Ανατολή (αρχικά αναγνωρίστηκε με την ονομασία Χωμίριανη Πέρα) Αργύρια Γαρδίκιον Καλλιθέα Καμπιά Κανάλια (Από το 1924 έως το 1934 περιλάμβανε και τον συνοικισμό Πιτσίου) Κλωνίον Κολοκυθιά Κυριακοχώριον Λευκάς Μάρμαρα (Αρχικά περιλάμβανε και τον συνοικισμό Μούσδροβο) Μεσοποταμία Παλαιοβράχα Πλάτανος( Περιλάμβανε αρχικά και τον συνοικισμό Νικολιτσίου)Πουγκάκια (Περιλάμβανε και τους συνοικισμούς Παλαιοχώριον και Πίτσιον)Φτέρη Το 1913 αναγνωρίσθηκε με Β.Δ. η Κοινότητα Νικολιτσίου, το 1927 η Κοινότητα Μουστρόβου, το 1934 η Κοινότητα Πιτσίου και το 1946 η Κοινότητα Παλαιοχωρίου Τυμφρηστού. Κατά καιρούς συστάθηκαν οι παρακάτω σύνδεσμοι δήμων και κοινοτήτων με σκοπό τη συνεργασία και την εκτέλεση έργων κοινής ωφέλειας:

Σύνδεσμος κοινοτήτων Σπερχειάδας, Διλόφου , Καλλιθέας, Μεσοποταμίας με έδρα τη Σπερχειάδα και σκοπό την κατασκευή δρόμου ο οποίος θα ενώνει αυτές τις κοινότητες μεταξύ τους. (β.δ. της 2-6-1939 ΦΕΚ 235/Α΄ της 15-6-1939).Σύνδεσμος κοινοτήτων Παλαιοβράχας και Φτέρης με έδρα την Παλαιοβράχα και σκοπό την εκμετάλλευση των ιαματικών πηγών Παλαιοβράχας. (Απ. Ν. 17711/4-5-1965, ΦΕΚ 478/Β΄ της 2-8-1965).Σύνδεσμος δήμου Υπάτης και κοινοτήτων Αγίου Σώστη, Βασιλικών, Καλλιθέας, Καστρίου, Λαδικούς, Μεσοχωρίου Υπάτης, Μεσοποταμίας, Ροδωνιάς , Συκά, Σπερχειάδας με έδρα την Υπάτη και σκοπό την κατασκευή έργου υδρεύσεως από τις πηγές «Κανάλια Πύργου».( Απ . Ν. 45746/1-10-1969 ΦΕΚ 692/Β΄της 23-10-1969).Σύνδεσμος κοινοτήτων Σπερχειάδας, Βασιλικών, Καλλιθέας, Καστρίου, Κλωνίου, Λαδικούς, Λυχνού, Μεσοποταμίας, Μεσοχωρίου, Ροδωνιάς, Συκά και του συνοικισμού Αμαλώτας του Δήμου Υπάτης με έδρα τη Σπερχεάδα και την κατασκευή αρδευτικού έργου των κοινοτήτων από τις πηγές Βίστριζας.( Απ. Ν. 18802/17-8-1976).

Το 1989, με το αριθ. 595 Προεδρικό Διάταγμα, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 251/29-12-1989, τεύχος Α΄, η Κοινότητα Σπερχειάδας αναγνωρίστηκε σε Δήμο, για λόγους ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας. ( Ξεκίνημα ένοπλης αντίστασης κατά των Γερμανοϊταλών, το Μάιο του 1942 από την Καλύβα Στεφανή). Σε εφαρμογή διατάξεων της κοινής Υπουργικής Απόφασης με αριθ. 9384/11-7-1988 (ΦΕΚ 529/27-7-1988) και του άρθρου 198 του Π.Δ. 323/89, καθορίστηκαν οι γεωγραφικές ενότητες του Νομού Φθιώτιδας καθώς και οι Ο.Τ.Α. που θα απάρτιζαν την 7η Γεωγραφική Ενότητα Φθιώτιδας, που αφορούσε την περιοχή μας. Ήταν ο Δήμος Σπερχειάδος και οι Κοινότητες: Αγίου Σώστη, Ανατολής, Αργυρίων, Γαρδικίου, Διλόφου, Καλλιθέας, Καμπιών, Καναλίων, Κλωνίου, Κολοκυθιάς, Κυριακοχωρίου, Λευκάδας, Μαρμάρων , Μεσοποταμίας, Νικολιτσίου, Παλαιοβράχας, Περιβολίου, Πιτσίου, Πλατάνου , Πουγκακίων και Φτέρης. Επίσης, σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις, οι Ο.Τ.Α. μιας γεωγραφικής ενότητας μπορούσαν με αποφάσεις των δημοτικών ή κοινοτικών συμβουλίων τους, να συστήσουν αναπτυξιακούς συνδέσμους. Οι παραπάνω Ο.Τ.Α. πράγματι, με αποφάσεις των συμβουλίων τους, προχώρησαν στην σύσταση Αναπτυξιακού Συνδέσμου με την επωνυμία «Σπερχειός» , έδρα τη Σπερχειάδα και σκοπό την ισότιμη συνεργασία των μελών του για να αντιμετωπισθούν από κοινού και συστηματικά τα γενικότερα προβλήματα της περιοχής. Στις 5-9-1994 έγινε στο Δημαρχείο Σπερχειάδας η εκλογή του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου. Πρόεδρος εκλέχτηκε ο κ. Φώτης Ντζούνας. Τα 1995, σύμφωνα με ειδική διάταξη του Π.Δ. 410/1995, καταργήθηκαν οι αναπτυξιακοί σύνδεσμοι και καθολικός τους διάδοχος ορίστηκαν τα συμβούλια περιοχής. Στις 6-11-1995 συγκροτήθηκε το Διοικητικό Συμβούλιο της 7ης Εδαφικής Περιφέρειας (πρώην Γεωγραφικής Ενότητας) Φθιώτιδας. Το αποτέλεσαν 7 δημοτικοί σύμβουλοι από το Δήμο Σπερχειάδος και από 1 κοινοτικός σύμβουλος κάθε Κοινότητας. Πρόεδρος εκλέχτηκε ο τότε Δήμαρχος Σπερχειάδος Αθανάσιος Κατσίκας και έδρα του παρέμεινε η Σπερχειάδα. Το 1997 ψηφίστηκε ο ν. 2539, ο γνωστός σε όλους « Ιωάννης Καποδίστριας», που προέβλεπε τη συνένωση κοινοτήτων και τη δημιουργία διευρυμένων δήμων. Το διευρυμένο πλέον Δήμο Σπερχειάδος τον αποτέλεσαν όλοι οι Ο.Τ.Α. της 7ης Εδαφικής Περιφέρειας Φθιώτιδας. Ο νέος δήμος είχε πληθυσμό 8.573 κατοίκους, έκταση 480 περίπου τ.χμ. και 23μελές δημοτικό συμβούλιο. Στις δημοτικές εκλογές της 11ης Οκτωβρίου 1998 έλαβαν μέρος 4 συνδυασμοί με επικεφαλής τους υποψηφίους δημάρχους: Στάμο Καλαμάρα, Παναγιώτη Κουτρούμπα, Φώτη Ντζούνα και Κώστα Μαστροκώστα. Νικητής αναδείχτηκε τη δεύτερη Κυριακή και εξελέγη δήμαρχος ο Στάμος Καλαμάρας.

Πηγές Κανέλλου Βασιλείου: «Η Σπερχειάδα» Σπερχειάδα 1997 Τσιώνη Παναγιώτη: « Ο νομός Φθιώτιδας» Αθήνα 1983 Σκιαδά Ελευθερίου: «Ιστορικό διάγραμμα των δήμων της Ελλάδος (1833-1912)» Αθήνα 1984.