Δημοσιεύθηκε : 15 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1590

   

 

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της εποχής το πρώτο επίσημο Ελληνικό Σχολείο (το Ελληνικό ισοδυναμούσε με το μετέπειτα Σχολαρχείο), στο οποίο φοίτησαν εξέχοντες μετέπειτα πολιτικοί δημιουργήθηκε με ειδική άδεια του Αλή-Πασά μετά από σκληρή διαπραγμάτευση με τον Νίκο Φτέρη. Στέγη για το σχολείο είναι αδύνατον να υπήρχε εκείνα τα χρόνια και το πιο πιθανόν είναι να χρησιμοποιούσαν το μοναστήρι-εκκλησία τώρα-του Άγιου Γεώργιου και ειδικά το χαγιάτι που είχε χτιστή στη βόρεια πλευρά του.Σύμφωνα με έρευνα των δασκάλων Στυλιανής Ευαγ. Κύρκου και Βασιλείου Παπαναγιώτου, κατόπιν εντολής του διευθυντή του Σχολείου Νίκου Σταμοκώστα, κατά το 1962, κατόπιν πληροφοριών των κατοίκων και κυρίως του Χρήστου Νικ. Τσιούστα, η επίσημη λειτουργία του Ελληνικού Σχολείου ξεκίνησε το 1837 (ανεπίσημα λειτουργούσε και κατά τη διάρκεια της Δουλείας).Όταν έγινε η επίσημη μετεγκατάσταση της Άνω Φτέρης στή Κάτω Φτέρη -καλύβια την έλεγαν τότε οι Φτεριώτες- το 1856 τα μαθήματα γίνονταν σε κάποια παράγκα,αλλά με τη μορφή <<Δημοτικό Σχολείο Φτέρης>>, με τους ονομαζόμενους Γραμματοδιδάσκαλους. Γιατί δάσκαλους από σχολή το Κράτος έβγαλε το 1896. Καθήκοντα γραμματοδιδασκάλων έκαναν συνήθως οι παπάδες, αλλά στην περίπτωση της Φτέρης, προσωπικό διδακτικό υπήρχε από το Ελληνικό Σχολείο. Αργότερα σε νοικιασμένο σπίτι του Δημητράκη Κύρκου,και αργότερα σε άλλο νοικιασμένο σπίτι του Γιάννη Καραγιάννη στη πλατεία του χωριού.Το ενοίκιο το πλήρωναν οι γονείς των παιδιών και συνήθως ήταν σε είδος.Γύρω στο 1903 με δωρεά του Ανδρέα Συγγρού λόγω της εθνικής προσφοράς των Φτεριωτών στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, πριν και κατά την Επανάσταση κτίστηκε το πρώτο σχολείο το οποίο βρισκόταν στο βόρειο-δυτικό άκρο της σημερινής πλατείας της Φτέρης.Το σχολείο όμως αυτό δεν συντηρήθηκε σωστά (και τούτο γιατί ιδιοκτησιακά ανήκε στο ίδρυμα Συγγρού),  και λόγω των μεγάλων αναγκών για περισσότερες αίθουσες διδασκαλίας ,είχε 185-200 παιδιά και το σχολείο αυτό διέθετε μόνο μια αίθουσα και ένα διάδρομο,και μετά τις ζημίες που είχε υποστεί λόγω κακής συντήρησης , και λόγω του ότι εμπόδιζε τη διάνοιξη του αμαξιτού δρόμου κατεδαφίστηκε το 1952 και με τη πέτρα του κτίστηκε η δυτική αίθουσα διδασκαλίας του σημερινού σχολείου . Η εγκατάλειψη του σχολείου έγινε το 1927, όταν κτίστηκε το υπάρχον του οποίου η τρίτη αίθουσα κτίστηκε το 1954-55.Η Φτέρη έβγαλε αρκετούς δασκάλους Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως. με σημαιοφόρο όλων τον Αναστάσιο Δημ.Πετσάλα ο όποιος έφτασε στο βαθμό του Γενικού Επιθεωρητή Στοιχειώδους Εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με το Αρχείο Συμβολαιογράφου Αλέξανδρου Χατσίσκου, Αρ. Συμβ.10716/1859.στα ΓΑΚ - Αρχεία Ν. Φθιώτιδας, πρώτη δασκάλα τής Φτέρης πρέπει να θεωρούμε πλέον την Χαρίκλεια Αθανασίου Ν.Φτέρη.

(Ο Αθανάσιος γιος του Νίκου Φτέρη  συναντάται το 1858 να είναι κλητήρας στο Δήμο Σπερχειάδος, ο οποίος μετά το θάνατο του πατέρα του φέρεται να ανέλαβε για κάποια χρόνια (λίγα) εκείνος την τύχη της Φτέρης, ενώ το 1853 ορίστηκε ένορκος (δικαστηρίων) της επαρχίας Φθιώτιδος με β.δ. της 20/9, χάρη στον έντιμο βίο του και την οικονομική και κοινωνική του επιφάνεια. (βλ. Β. Σταμοκώστα Ελλάδα Πατριδα μου-Φτέρη χωριό μου σελ.261) και  Α. Λάμπου-Φτέρη Φθιώτιδος)

.......Το 1859 <<επειδή η παρ' αυτού κηδεμονευομένη νεάνις Χαρίκλεια Αθανασίου Ν.
Φτέρη, ανιψιά του εξ αδελφού, πρόκειται να σταλή ως υπότροφος εκ του Δήμου
Σπερχειάδος εις το εν Αθήναις Παρθεναγωγείον της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας
προς εκπαίδευσιν, εγγυάται ... ότι αφού εξέλθη η ειρημένη Χαρίκλεια Αθανασίου
Ν. Φτέρη εκ του ανωτέρω Παρθεναγωγείου με δίπλωμα Διδασκαλίσσης, θέλει
υπηρετήση εις τον Δήμον Σπερχειάδος ως διδασκάλισσα με τον κανονισμένον
μισθόν επί τρία έτη υποχρεωτικώς>> και αυτή ήταν συγχωριανή μας. Ίσως η
πρώτη εκ Φτέρης δασκάλα!!! Αυτό θα το βρείτε στα ΓΑΚ - Αρχεία Ν. Φθιώτιδας,
Αρχείο Συμβολαιογράφου Αλέξανδρου Χατσίσκου, Αρ. Συμβ.10716/185.......

Γραμματοδιδάσκαλοι της Φτέρης

Αθανάσιος Γ. Ζαρναβέλης. Ήταν γέννημα θρέμμα Φτεριώτης, πέθανε το 1931 σε ηλικία 86 ετών και
ενταφιάστηκε στη Φτέρη. Ήταν καθηγητής βυζαντινής μουσικής εφάμιλλων προδιαγραφών του Δημητρίου Πετσάλα.

Από ότι έλεγαν οι παλιοί υπηρετούσε στη Χωροφυλακή και είχε σκοτώσει
κάποιον και πήγε φυλακή. Όταν τη φυλακή επισκέφθηκε η βασίλισσα και το
εκκλησάκι της λειτουργούσε πήγε ν' ανάψει κερί, τον άκουσε να ψέλνει,
ρώτησε τι έκανε και είναι φυλακή... και από την Αθήνα έστειλε έγγραφο
που του χάρισε το υπόλοιπο της ποινής! Οι τότε φυλακές του Ζαρναβέλη ήταν στο χωριό Κάπουρνα του Βόλου και τώρα η ονομασία του είναι Γλαφυρές Βόλου.

 Πετσάλας Δημήτριος –Ιεροψάλτης

 Σακελλάρης Γεώργιος –Ιερέας  

Τσιούστας Γεώργιος-Αγιογράφος-Ιστορικός

Δάσκαλοι της Φτέρης

Αθανασίου Χαρίκλεια Ν.Φτέρη

Νταλιάνης Δημ . Γεώργιος 

Θραψίμη Βασιλείου Παρασκευή

Κουμπουρλής Αναστ.Κωνσταντίνος

Κωστούλας Γεωρ.Κων/νος

Κύρκος Κ. Γιάννης

Κύρκου-Αντωνούλα Στυλιανή 

Κωστούλας Κων/νου Νικόλαος

Μπακογιάννη Χαραλάμπου Βασιλική

Παπακώστα Γεωργίου Ελλισάβετ

Παπακώστα Κων/νου Χρηστούλα

Παραπέρας Αθανασίου Ευάγγελος

Σπανού Ιωάνου Κων/ντίνα (Νηπιαγωγός)

Σταμοκώστας Χαρ.Κωσταντίνος 

Σταμοκώστας Γ.Νικόλαος 

Σταμοκώστα-Παπαναγιώτου Ειρήνη 

 

Πέραν των γηγενών έχουμε και τους: Κων/νο Καρφή που εργάστηκε για 28 χρόνια στη Φτέρη, πολιτογραφήθηκε Φτεριώτης και έκανε και χρέη γραμματέως για πολλά χρόνια. Επίσης τον Βασίλειο Παπαναγιώτου που εργάστηκε αρκετά χρόνια στη Φτέρη, συζεύχθηκε την δασκάλα Ειρήνη Σταμοκώστα και έκανε οικογένεια εδώ.

Από το 1896 μέχρι το 1930 περίπου τα Διδασκαλεία λέγονταν Ιεροδιδασκαλεία γιατί οι απόφοιτοι είχαν διπλή ιδιότητα και παπά και δάσκαλου, με κανονικά ράσα. Μεταγενέστερος φοιτητής στο Ιεροδιδασκαλείο Λαμίας ήταν το 1944 και ο Γεώργιος Χρήστου Τσιούστας ο οποίος δεν συνέχισε.

Τόσο κατά τη διάρκεια της Δουλείας, όσο και μετά την απελευθέρωση, θεωρείται απόλυτα βέβαιο ότι διδάσκαλος στο Ελληνικό Σχολείο του Αγίου Γεωργίου Ανω Φτέρης ήταν ο Νίκος Φτέρης, ο οποίος κατά τη σύσταση της Δημογεροντίας το 1829 εκλέχτηκε εκτός από Δημογέροντας μεταξύ των τεσσάρων, συγχρόνως και Ειρηνοδίκης, αξίωμα το οποίο βεβαιώνει τα προσόντα του.

Συμφώνα με τα γραφόμενα από τον Γεώργιο Ν.Τσιουστα στο βιβλίο του….<< Υπήρχε εις το χωρίον Φτέρης και προ του 1821 και πολύ μετά την αποκαταστασιν της Ελευθερίας,Ελληνικόν σχολείον,ισοδυναμούν με τα μετέπειτα Γυμνάσια,εις το οποίον σχολείον εφοίτησαν πολλοί διακεκριμένοι παλαιοί πολιτικοί και μη,οι οπίοι εσεμνύοντο να λέγουν ότι τα γράμματα τα έμαθαν εις την Φτέρην ως.Ο γέρο-Τσιριμώκος πατήρ του μακαρίτου Ι.Τσιριμώκου,διατελέσαντος βουλευτού,υπουργού και προέδρου της Ελληνικής Βουλής Διοβουνιώτης,ο όποιος είχε και συγγενείς εις Φτέρην.Ο γέρο-Πλατής ο όποιος είχε και αυτός συγγενείς εις Φτέρην.Υπάρχουν μόνο θέσεις,εκλιπουσών οικογενειών εκ Φτέρης ως.Μπασδέκη,Καλλιγά,Γεροδήμου κλπ.Μετώκησεν δε τελευταίως και η οικογένεια Μπουκουβαλαίων,απογόνων του Γιάννη Μπουκουβάλα,μεγάλου οπλαρχηγού των Αγράφων ο όποιος ητο προσπάππος των Μπουκουβαλαίων εκ πατρός και των Κεσταίων εκ μητρός>>

Θεωρήσαμε σωστό να αναφέρουμε στο τέλος και τους Δασκάλους που διδάξαν στο σχολείο της Φτέρης και που δεν ήταν Φτεριώτες ,ως ελάχιστο φόρο τιμής σε αυτούς που δίδαξαν τα μικρά Φτεριωτόπουλα στο πέρασμα των χρόνων. Αν έχουμε παραλείψει κάποιο όνομα στείλτε μας ένα μήνυμα.

Γραματοδιδάσκαλοι

1. Αναγνωστόπουλος εκ τινός χωρίου της Υπάτης
2. Παπαγυαλιάς εκ Σπερχειάδας 1893-1894
3. Δημ.Δεδούσης εκ Κάψης
4. Γκαγκάς

Διδάσκαλοι

1)Χαρ.Μητσάκης εκ Παλαιοβράχας

2) Στυλ.Πιτσίκας εκ Σπερχειάδας

3) Χαρ.Παναγιωτόπουλος

4) Αντ.Γεραντώνης εκ Καλλιθέας 1911-1915

5)Ιωαν.Δασκαλόπουλος εκ Σπερχειάδας 1912-1921

6)Χαρ.Χατζηθάνος εκ Φουρνάς Ευρυτανίας

7) Δημ.Παλίλης εκ Πελοποννήσου

8)Ιωαν.Σπανός εκ Μαρμάρων

9) Κων.Χατζόπουλος εκ Λάσπης (Αγ.Νικόλαος) Ευρυτανίας

10)Αναστασία Τζαναβάρα-Σταμοκώστα εξ Αθηνών σύζυγος Σταύρου Β. Σταμοκώστα εκ Φτέρης

11)Νικ.Καραναστάσης εκ Σταυρού (Μπεκί)

12)Κων.Παπαδόπουλος εκ Κάψης

13) Ευγενία Παγώνη

14)Αθηνά Ράπτου-Χριστοπούλου εκ Σπερχειάδας

15)Ευαγ.Αναγνωστόπουλος εκ Σπερχειάδας

16) Σταύρος Παπασταύρου καταγωγή από Δίκαστρο

17)Δήμητρα Ζυγούρη από Σκλήθρο Παύλιανης

18)Ευφροσύνη Ζαχαρή απο Παλαιοβράχα καταγωγή του  πατέρα από Φτέρη

19)Πόπη Καρατζούνη απο Σπερχειάδα καταγωγή του πατέρα από Περιβόλι

20)Λαμπρινή Τσέτσου απο Παλαιοβαχα καταγωγή πατέρα από Άγιο Σώστη

21)Βασίλειος Αρβανιτίδης από Ξάνθη

22)Ευάγγελος Σταμέλος απο Μακρακώμη

23)Χρήστος Πέτσας απο Κτημένη

24)Πρέσση

25)Καντερέ απο Μακρακώμη κατα  90%

27)Χαράλαμπος Χαμπίμπης απο Καμπιά

28)Γεώργιος Κουτσοκώστας απο Κανάλια

29) Γρηγόρης Τσαντήλης απο κάποιο χωριό της Εύβοιας

30)Νικόλαος Κοντογιάννης απο Πτελαία (πρώην Πύργο)

31) Μανάκου Χρυσούλα απο  Νεάπολη Λακωνίας
32) Παχής Βασ.απο  Άγιο Σώστη
33) Βασ. Τζόϊδος απο Ανω Καλλιθέα

Νηπιαγωγοι

1)Παρασκευή Γκούνη-Καλαγιά

2)Ελένη Σκούρα

3)Στυλιανή Καραγιάννη

4)Καλλιρόη Ψυχογιού

5)Ελένη Λιανού

6)Ρούλα Σκάγια

---

Το 1977 η Διευθύντρια  του σχολειού  Στέλλα   Κύρκου  κατήρτισε  τον κατάλογο  των φοιτησάντων  μαθητών  στο Δημοτικό  Σχολείο  Φτέρης  από το 1882 εως το 1977.

 

Στοιχεία απο τα βιβλία των Άνδρέα Λάμπου και Βασίλη Σταμοκώστα

Επιμέλεια κειμένου Βασίλης Δ. Σταμοκώστας και Σπύρος Β. Παπακώστας

 

 

Δημοσιεύθηκε : 15 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1407

 

Μαγαζιά

1). Μέχρι την τελευταία σχεδόν δεκαετία του 18ουαιώνα δεν έχουμε συγκεκριμένα στοιχεία για τα μαγαζιά του χωριού μας. Σύμφωνα με αφηγήσεις των παλαιοτέρων το υπάρχον καφενείο Ηλία Ιωάν. Καραγιάννη λειτούργησε από το 1912 – 13 ως κρεοπωλείο και καφενείο. Στη συνέχεια με διάφορα διαλείμματα παύσης διατηρήθηκε ως καφενείο μέχρι τα σήμερα. Είναι το κεντρικό καφενείο του χωριού τα τελευταία 54 χρόνια, στο οποίο εκτός των συνήθων εξυπηρετήσεων, λάμβαναν χώρα ομιλίες, παρακολούθηση κινηματογραφικών έργων, ιδιαίτερα στις δεκαετίες των 1960 και 1970 και σήμερα αποτελεί το στέκι της νεολαίας,κατά τις νυχτερινές ιδιαίτερα ώρες.
2). Στο υπάρχον σπίτι του Ιωάν. Βάγια Καραγιάννη υπήρχε διώροφο σπίτι από το 1867, το οποίο χρησίμευε άλλοτε ως πανδοχείο και άλλοτε ως Σχολείο. Τη χρονολογία αυτή στην περιοχή του κέντρου υπήρχαν και τα σπίτια του προπάππου του γράφοντα, καθώς και το σπίτι του παππού του Δημ. Χρ. Κύρκου (μαρτυρίες Ι.Β.Καραγιάννη και Δ.Χ.Κύρκου).
3). Περί το 1890 και μετά συναντάμε το παντοπωλείο Σωτ. Γ. Σκαραφίγκα στεγαζόμενο, όπου το σημερινό σπίτι του Σωτ. Αθ. Σκαραφίγκα, το οποίο το 1929 και για 3-4 χρόνια μεταφέρθηκε στο οίκημα Ιωάν. Καραγιάννη και στη συνέχεια στη σημερινή θέση, όπου το παντοπωλείο του Αθ. Γ. Σκαραφίγκα.
4). Κατά την πρώτη δεκαετία του 1900 λειτουργεί το δεύτερο παντοπωλείο των αδελφών Λάμπρου και Μήτρου Σωτ. Σταμοκώστα, το οποίο συνέχισε ο Σωτ. Λ. Σταμοκώστας και το διατήρησε μέχρι και το 2004 η σύζυγός του Αλεξάνδρα, στη σημερινή του, όπως πριν, θέση.

 Μια παλιά γκάφα στο παλιό το μαγαζί
«Ήταν η εποχή όπου ο φοροεισπράκτορας με τη συνοδεία χωροφύλακα επισκεπτόταν τα χωριά για την είσπραξη των φόρων. Σε μια τέτοια επίσκεψη εγκαταστάθηκε στο μαγαζί των αδελφών Σταμοκώστα, όπου άρχισε η σχετική διαδικασία είσπραξης. Το κάπνισμα με χύμα καπνό (λαθραίο) απαγορευόταν, χωρίς άδεια της εφορείας. Ο παραβρισκόμενος Γεώρ. Κ. Πλιάτσικας, μανιώδης καπνιστής, έχει πολλή ώρα να καπνίσει το αχώριστο τσιμπούκι του. Κάποια στιγμή που έφυγε ο φοροεισπράκτορας ρωτάει τον καταστηματάρχη: Τι γίνεται ορέ Μήτρο; Έφυγε εκείνο το γαμ.δ(ι);, οπότε πίσω από την πλάτη του παίρνει την απάντηση: Όχι μπάρμπα, εδώ είμαι!»..(Αφήγ. Δ. Γ. Σταμοκώστα 1982).
5). Λίγο αργότερα και επί της πλατείας του χωριού, μέχρι το 1944 λειτούργησε και το τρίτο παντοπωλείο του Χρήστου Κων. Λαγού, το οποίο μετά το 1950 λειτούργησε ως ταβέρνα με διάφορους ιδιοκτήτες, όπως Ηλίας Παταργιάς, Γεώρ. Θ. Κυρίτσης, Ιωάν. Κ. Κολοκύθας, Δημ. Ι. Τσιούστας, Αλεξάνδρα Μπαλτσάκη–Κουρέλη και τελευταία με το Ευάγ. Ιωάν. Λάμπου.
Κατά αφήγηση του Χρ. Γρ. Λαγού, πριν από το παντοπωλείο είχαν μαγαζί οι Ανδρέας Λαγός με τον Μητράκη Κύρκο, οι οποίοι έφτιαχναν σέλες για άλογα, σελάχια και παπούτσια, που συμπλήρωναν την εθνική φορεσιά των φουστανελάδων, με συναφή άλλα εξαρτήματα, καθώς και παπούτσια γόβες για γυναίκες, στις σόλες των οποίων εφάρμοζαν πρόκες με διογκωμένη κεφαλή για να μην φθείρονται γρήγορα.

Εξαιρετική ζωντάνια ανέπτυξε κατά την περίοδο λειτουργίας του από τον Δημ. Ι. Τσιούστα, κατά την περίοδο 1984–1992, που το λειτούργησε, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες που γέμιζε η πλατεία από κόσμο και οι δημοτικές ορχήστρες διαδέχονταν η μια την άλλη.
Επίσης πολύ καλή κίνηση έχει και με τη σημερινή διεύθυνση του Ευαγ. Ι. Λάμπου με τους νόστιμους και ποικίλους μεζέδες, που ο κάθε πελάτης μπορεί να βρει οποιαδήποτε ώρα, με ντόπια κρέατα και καλή περιποίηση.

Φωτ. Β. Δ. Σταμοκώστα 1966. Μορφές αξέχαστες: Γεώρ. Κωστούλας, Δημ. Τσιρέκης, Νικ, Αρκούδας, Στέλ. Σταμοκώστας και Αθ. Βαρσαμάς με την πλάκα τη γραφική και το κοντύλι.

6). Στα 1940 ανοίγει στον Κάτω μαχαλά το τέταρτο, των αδελφών Γεωρ., Σπύρου και Κώστα Ευαγ. Ζαχαρή, οι οποίοι το διατήρησαν μέχρι το 1946, και οι οποίοι είχαν και αυτοί κάρο, με το οποίο μετέφεραν τα εμπορεύματά τους, μεταξύ των οποίων και ικανές ποσότητες λαδιού από τη Στυλίδα, ένεκα του οποίου τους αποκαλούσαν «λαδάδες».
7). Από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 λειτουργεί το παντοπωλείο, ψιλικατζίδικο, υποδηματοποιείο, χρησιμοποιούμενο και ως τηλεφωνείο, του Δημ. Κων. Σταμοκώστα, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980 στο ιδιόκτητο σπίτι του.
8). Λίγο αργότερα λειτουργεί ως χασαποταβέρνα, καφενείο, με συστεγαζόμενο και το κουρείο του Κων. Γ. Μπαλτσάκη, του Ιωάν. Χρ. Τσιούστα, όπου σήμερα η αποθήκη της Στέλλας Αντωνούλα–Κύρκου, μέχρι το 1960 περίπου.
9). Ο Ιωάν. Χρ. Τσιούστας συνεχίζει στο ισόγειο της οικίας της Μαρίας Γ. Χονδράκη με την ίδια ιδιότητα της χασαποταβέρνας και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
10). Την ίδια επίσης εποχή, στα μέσα της δεκαετίας του 1950, λειτουργεί ως παντοπωλείο, καφενείο και χασαποταβέρνα, με το περίφημο, εκτός των άλλων, «φαραώ», το οποίο δεν ήταν τίποτε άλλο από κοιλίτσες αρνίσιες στον νταβά μαγειρεμένο, του Ιωάν. Γεωρ. Κωστούλα, το οποίο ήταν και ιδιόκτητο. Εκεί συστεγαζόταν και το κουρείο του Κων. Βασ. Κακατέ. Το κατάστημα λειτούργησε ανελλιπώς για 40 περίπου χρόνια. Αξέχαστα θα μείνουν τα λαϊκά όργανα με τις ντεφαντζούδες και τις βαρελίσιες μπύρες, με τον ευγενικό και υπομονετικό καλλιτέχνη του κλαρίνου αείμνηστο Κώστα Μπότση, με τ’ αδέρφια του Μιχάλη και Γιώργο από τη Λευκάδα, πλαισιούμενος από τον συγχωριανό μας κιθαρίστα Θεοφ. Νικ. Τσατσαρή, γαλουχώντας πολλές γενιές στα νάματα των δημοτικών μας τραγουδιών.
11). Στη συνέχεια έχουμε στα τέλη της δεκαετίας του 1950, να λειτουργεί άλλη ταβέρνα - καφενείο, στο ιδιόκτητο οίκημα, του Χαρ. Γ. Κωστούλα, όπου το σημερινό σπίτι του γιου του Γιώργου, με την ξεμυαλίστρα της εποχής, το περίφημο ηλεκτρόφωνο, που αποτέλεσε το κύριο μέσο διασκέδασης της νεολαίας και της κοινωνίας του χωριού, με τους ανεπανάληπτους κάθε βράδυ φθηνούς μεζέδες–κατεψυγμένες ουρές από γαλοπούλες γεμάτες λίπος, που λάδωνε το έντερο του κοσμάκη, και ρουφούσαν κανένα ’κατοστάρι κρασί κι ας ήταν μπουκάλι Τυρνάβου ή Κουρτάκη, ελλείψει ντόπιου, για να πάψουν λίγο οι καημοί! Αυτά όλα μέχρι τον πρόωρο θάνατό του 1973, οπότε και διέκοψε τη λειτουργία του.

Αργότερα το επαναλειτούργησε με την ίδια ιδιότητα ο αείμνηστος και πρόωρα κι αυτός αδικοχαμένος, δημοφιλής Γιάννης Κ. Κολοκύθας (Σόλιας), ο οποίος περί τα μέσα της δεκαετίας του 1980 μεταστεγάστηκε στο της Βασιλικής Χονδράκη, το οποίο συνεχίζει να διατηρεί μέχρι τα σήμερα η σύζυγός του Νίκη.
12).Το 1984 λειτουργεί άλλη σύγχρονη και αξιόλογη ταβέρνα του Γιώργου Ευαγ. Κυρίτση στο ιδιόκτητο οίκημά του, με σημαντική κίνηση, ωραία αίθουσα και σπουδαίους μεζέδες. Ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια οι δημοτικές ορχήστρες διαδέχονταν η μια την άλλη και έδιναν ζωή στο χωριό. Η ταβέρνα διατηρείται μέχρι σήμερα με εξαιρετική περιποίηση και εκλεκτούς μεζέδες κατ’ ευθεία από τη στάνη του.

Τα μικρά μπακάλικα του κάτω μαχαλά

Μετά το κλείσιμο του παντοπωλείου των αδελφών Ζαχαρή, οι κάτοικοι του οικισμού, ως λίγο μακρυσμένοι από το κέντρο, αισθάνθηκαν την ανάγκη να ανοίξουν ένα δικό τους μαγαζί, τουλάχιστο για τις πρώτες ανάγκες τους. Έτσι έχουμε: 1). Στα 1950 – 1955 ν’ ανοίγει μικρό
παντοπωλείο ο Ευάγ. Ι. Σκαραφίγκας. 2). 1951– 1958 ν’ ανοίγουν άλλο οι αδελφοί Γεώρ. και Ηλίας Δ. Κολοκύθα και 3). 1971–1995 ο Θεοφ. Αθ. Ζαχαρής, όλοι στα ιδιόκτητα οικήματά τους

Ραφεία και ράφτες

Όπως για όλα τα καταστήματα και τα επαγγέλματα δεν έχουμε συγκεκριμένα στοιχεία μέχρι το 1900, έτσι και για τους ράφτες γνωρίζουμε πολύ λίγα.
1) Κάπου στο Ν.Α. άκρο της πλατείας του Αγίου Δημητρίου λειτουργούσε ραφείο του Αριστείδη Κ. Κύρκου, στο οποίο έραβε ράσα παπάδων, κάπες τσοπάνηδων και γενικά χοντρά και βαριά ρούχα. Την τέχνη συνέχισε ο γιος του Κώστας για αρκετά χρόνια αργότερα.
2) Ο Αναστάσιος Κ. Κουμπουρλής (πρώην Λαγός) λειτουργούσε ραφείο στο σπίτι του στο περίπου διάστημα της δεκαετίας 1910– 920, ο οποίος ήταν σπουδαίος ράφτης.
3) Ο Βασίλειος Σπ. Καραγιάννης, ο οποίος στεγαζόταν στο σπίτι του επίσης στην πλατεία του Αγ. Δημητρίου.
4) Περί το 1935 λειτούργησε το ραφείο του εκ Καμπιών Αθανασίου Τζινάβου σε κάποιο μικρό χώρο, όπου το παντοπωλείο σήμερα του Αθ. Γ. Σκαραφίγκα, και μέχρι το 1940, οπότε

μεταφέρθηκε ανατολικά, όπου το σπίτι του Λάμπρου Χ. Σταμοκώστα, μέχρι και το 1947, οπότε μεταφέρθηκε στη Σπερχειάδα. Στη διάρκεια τής εδώ λειτουργίας του μαθήτευσαν (κάλφες) πολλά παιδιά δίπλα του όπως: Πέτρος Νικ. Κωστούλας, Χαρ. Ν. Μπαρτσώκας, Παν. Ευαγ. Μπαρτσώκας και Ιωάν. Κελεπούρης, οι οποίοι μετέπειτα άσκησαν το επάγγελμα και έφαγαν απ’ αυτό ψωμί, καθώς και ο Σωτ. Ιωάν. Ζαχαρής, ο οποίος λόγω τραυματισμού του στο μάτι δεν συνέχισε.
5) Πρώτος και καλύτερος ο Πέτρος Κωστούλας άνοιξε στο σπίτι του ραφείο περί το 1941-1947 και 1950-1955, οπότε παντρεύτηκε και μετεγκαταστάθηκε στο Περιβόλι. Στο ενδιάμεσο διάστημα συνέχισε στη Σπερχειάδα. Όλοι οι άλλοι συνέχισαν αργότερα στη Λαμία σε δικά τους μαγαζιά.

Σιδηρουργοί - Σιδηρουργεία – Πεταλουργεία

Στα παλιά τα χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα και η επεξεργασία του σιδήρου γινόταν με το καμίνι, το σφυρί και το αμόνι. Μεταξύ των σιδηροκατασκευών και διαφόρων εργαλείων που έφτιαχναν, οι τεχνίτες του είδους είχαν αρκετή εργασία και με την κατασκευή και τοποθέτηση πετάλων στα πέλματα των μεταφορικών ζώων. Τέτοια μαγαζιά λειτούργησαν:
1) Του Δημ. Αργύρη από το 1920 και μετά στον μεταξύ Βασιλικής Χοντράκη και Κατίνας Μακρή σπιτιών χώρο, στο οποίο μαγαζί συνέχισαν μέχρι και την κατοχή οι αδελφοί Σωτήρης και Γιάννης Νικ. Κύρκου.
2) Από το 1930 ο αδελφοί Χαράλαμπος και Γιώργος Ευαγ. Μπαλτσάκη στον ιδιόκτητο τότε χώρο, όπου σήμερα το σπίτι του Ευαγ. Ν. Πετρίδη, μέχρι το 1970 περίπου και στη συνέχεια στο χώρο ανατολικά του σπιτιού τους συνέχισε ο Γεωρ. Ε. Μπαλτσάκης μέχρι το 1990 περίπου.
3) Από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 και για 25 περίπου χρόνια λειτούργησε περιοδικά, σε χώρο δίπλα του σπιτιού του, σιδηρουργείο και ο Αθαν. Δ. Κωστούλας.
4) Ο Γεώργιος Κ. Παπακώστας και στη συνέχεια ο αδελφός του Αλέκος, μαθητής ο πρώτος του Γεωρ. Μπαλτσάκη και ο δεύτερος του αδελφού του, άνοιξαν και λειτούργησαν σιδηρουργείο το 1953 μέχρι το 1995 περίπου επί του οδικού άξονα στη θέση «Μπουρμπουνόρευμα» στον Κάτω Μαχαλά.

Υποδηματοποιοί

Γενικά οι επαγγελματίες στα πολύ παλιά χρόνια στερούνταν ιδιόκτητης επαγγελματικής στέγης, αφού οι περισσότεροι αντιμετώπιζαν οξύ πρόβλημα εξασφάλισης οικογενειακής. Έτσι αναγκάζονταν να φιλοξενούνται σε διάφορους βοηθητικούς κατά το πλείστον χώρους σπιτιών, που βρίσκονταν στο κέντρο του χωριού ή στα ιδιόκτητα σπίτια τους, παραλαμβάνοντας κάθε φορά τα προς επισκευή υποδήματα γυρολογώντας στις γειτονιές.Τέτοιους έχουμε:
1. Τσιτούρας Χρήστος, ο οποίος στα πρώτα χρόνια του 1900 στεγαζόταν, όπου το σημερινό σπίτι του Ιωάν. Β. Καραγιάννη.
2. Σύρμος …. από το Γαρδίκι Ομιλαίων (πλανόδιος) εργάστηκε τρία χρόνια στη Φτέρη, στεγαζόμενος στο σπίτι Λάμπρου Σωτ. Σταμοκώστα, μετά στην Παλαιοβράχα και στη συνέχεια στη Στυλίδα.
3. Μωραΐτης Νικ.από Τρίπολη (πλανόδιος). Στεγαζόταν και αυτός, όταν περνούσε, στο ίδιο παραπάνω οίκημα ή στου Χρήστου Κ. Λαγού, που ήταν δίπλα. Αυτά περί τις πρώτες δεκαετίες του 1900.
4. Νικολάου …. Από Παλαιοβράχα (γαμπρός Δημητρησέων) πλανόδιος και αυτός.
5. Δημ. Κ. Σταμοκώστας στο σπίτι του μεταξύ 1935-1985.
6. Δημ. Γ. Τσιτούρας και Δημ. Αρ. Κύρκος συνεταίροι, οι οποίοι στεγάζονταν, όπου σήμερα το σπίτι της Ειρήνης Γ. Σταμοκώστα, το οποίο ήταν διώροφο και του οποίου ο ισόγειος χώρος για κάποιο διάστημα χρησιμοποιήθηκε και ως καφενείο κατά την προπολεμική περίοδο (1930– 1940).(Μαρτ. Δ.Γ.Σταμοκώστα).
7. Σπύρος Ζαχαρής στον Κάτω Μαχαλά, στο σπίτι του και μέχρι το 1960 περίπου.

8. Χρήστος Φλώρος από Γαρδίκι στο σπίτι Νικ. και Ιωάν. Μπακογιάννη στον κάτω Μαχαλά μεταξύ 1950–1955.
9. Βασίλης Γεωργίου στον Κάτω Μαχαλά, στο σπίτι του, μεταξύ 1955-1990.

 Kουρείς
Οι πληροφορίες μας δίνουν στοιχεία από το 1890 και μετά ως εξής:
1. Τσιτούρας Νικόλαος στον Κάτω Μαχαλά, ασκούσε το επάγγελμα στο σπίτι του.
2. Φλώρος Αθανάσιος επίσης στον Κάτω Μαχαλά στο σπίτι του, όπου σήμερα του Λάμπρου Μπακογιάννη.
3. Πλιάτσικας Αθανάσιος (παρατσούκλι Πατούλας), ο οποίος είχε σπασμένη τη σπονδυλική του στήλη και εργαζόταν και αυτός στο σπίτι του.
4. Κακατές Κων/νος του Βασ. συστεγαζόταν στα μαγαζιά του χωριού, ιδιαίτερα στου Γιάννη Κωστούλα.
5. Μπαλτσάκης Κων/νος του Γ. συστεγαζόταν επίσης στα μαγαζιά του χωριού, ιδιαίτερα στου Σωτ. Σταμοκώστα.
Για τους δύο τελευταίους σημειώνεται ότι πέθαναν και κηδεύτηκαν την ίδια μέρα τον Ιούνιο του 1987 από την ίδια επάρατη ασθένεια.

Κτίστες – Μπετατζήδες
Στα παλιά χρόνια βασικά υλικά για το κτίσιμο των σπιτιών ήταν η πέτρα και η λάσπη από χώμα και σε ειδικές περιπτώσεις αναμείγνυαν και ασβέστη. Τεχνίτες του είδους από την τελευταία δεκαετία του 1800 έχουμε: 1) Φακούρας Δημήτριος, ο οποίος αποκαλούνταν και μάστορας των μαστόρων, δηλαδή πρωτομάστορας. 2) Οι αδελφοί Βαγγέλης και Γιάννης Σακελλάρης του Δημ, εκ των οποίων ο πρώτος είχε αναλάβει και κατασκεύασε το παλιό καμπαναριό του Αγίου Δημητρίου (1876), μέχρι τα 4 μέτρα, το οποίο, ελλείψει χρημάτων, συνεχίστηκε μετά από μερικά χρόνια. Ο ίδιος είχε διατελέσει κατ’ επανάληψη και πρόεδρος του χωριού με μεγάλη προσφορά και δράση, που η φήμη τον θέλει ως τον καλύτερο όλων των εποχών.
Στη συνέχεια έχουμε αρκετούς και άξιους επαγγελματίες ως εξής: Τάμπος Μιχάλης με τα παιδιά του Γιώργο και Μήτσο, Μπαλέσσας Γιώργος με τα παιδιά του Κώστα και Ηλία, Μπαλέσσας Κων/νος, Μυλωνάς Γιάννης με τα παιδιά του Γρηγόρη Βαγγέλη και Κώστα, Βελής Ευάγγελος και ο γιος του Κώστας. Από τους αμέσως νεώτερους: Κύρκος Σωτ. του Χρήστου, Κύρκος Σωτ. του Γεωρ. Ο Μυλωνάς Βαγγέλης, εκτός από κτίστης, ήταν και είναι πολυτάλαντος τεχνίτης πολλών ειδικοτήτων, ιδιαίτερα μηχανών αυτοκινήτων κ.λπ. Άλλοι επίσης οι: Κοντογιάννης Μιλτ. του Γεωρ. Κύρκος Βασ. του Γ., Ανδρέας Σπ. Λάμπος με τον αδελφό του Βαγγέλη και ο Διον. Γ. Τσιόγκας. Περιοδικά εργάστηκε σε οικοδομικές εργασίες και ο Γιάννης Κ. Λάμπος.
Ο Καραγιάννης Γρ. εργάστηκε κυρίως ως μπετατζής και ο Γεωργίου Αθαν. του Βασ. είναι ο μόνος, που εξακολουθεί να εργάζεται σε γενικές οικοδομικές εργασίες, από τα θεμέλια μέχρι τη σκεπή και τα σοβατίσματα.
Ένας άλλος πολυτάλαντος τεχνίτης, αν και ανάπηρος, ο Ιωάννης Χρ. Κολοκύθας, αποδείχτηκε σ’ όλα τα χρόνια αυτά πολύπλευρα χρήσιμος, τόσο σε οικοδομικές εργασίες, όσο και σε μηχανικές, με κύριο γνώρισμα την παροχή αυτών των υπηρεσιών, κατά το πλείστον, δωρεάν.
Επίσης ο αείμνηστος Σωτ. Βασ. Μπουρμπούνης, πραγματικός χρυσοχέρης, εκτός από οικοδομικές εργασίες, χτίσιμο-σοβάτισμα, είχε ιδιαίτερα υψηλή επίδοση στην επεξεργασία ξύλου με τα περίφημα κοντάκια, τα οποία οι ενδιαφερόμενοι θεωρούσαν ότι είναι κάποιου σύγχρονου εργοστασίου.

Ξυλουργοί – Βαρελάδες

Τα στοιχεία των ονομάτων των επαγγελματιών ανταποκρίνονται στην από το 1900 και μετά περίοδο ήτοι:
Αδελφοί Γεώργιος και Δημήτριος Κων. Κωστούλα, Σωτήριος Δημ. Σταμοκώστας, Νικ. Χρ. Κωστούλας καρεκλοποιός και βαρελάς, Νικ. Σπ. Μπακογιάννης και βαρελάς και μπετατζής, Γρ. Σπ. Καραγιάννης, Ιωάν. Σπ. Μπακογιάννης, Γεώρ. Σπ. Λάμπος, Ευάγ. Ανδρ. Βελής και βαρελάς και κτίστης, Γεώρ. Δ. Μπαρτσώκας, Ευάγ. Ι. Σκαραφίγκας και βαρελάς, Δημήτριος Σφυρής βαρελάς, Γεώρ. Βασ. Νταλιάνης βαρελάς, Χρ. Γρ. Λαγός, Θεοφ. Αθ. Ζαχαρής και βαρελάς, Κώστας Γ. Τσιόγκας, Ευάγ. Ν. Παραπέρας, Ιωάν. Γ. Κωστούλας. ( Μαρτυρίες: Χρ. Γρ. Λαγός, Δημ. Χ. Κύρκος).
Δυστυχώς στο πέρασμα όλων αυτών των εποχών δεν κατάφερε κανένας ν’ ανοίξει ένα ξυλουργικό εργοστάσιο, παρά την ύπαρξη πρώτων υλών στην πλησίον ορεινή περιοχή.

Κεραμοποιοί

Όπως και στα άλλα επαγγέλματα, έτσι και στην κεραμοποιΐα, οι συγχωριανοί μας είχαν τις ανάλογες επιδόσεις. Τα στοιχεία των ονομάτων των επιτηδευματιών ανταποκρίνονται στην τελευταία δεκαετία του 1800 και μετά. Ήτοι:
Κων. Δημ. Μπακογιάννης στις «Αλεπότρυπες», Ιωάν. Γεωρ. Τσατσαρής, Μαντζώρα Άνω Φτέρης, Γλύνες και Κατώγεια, Αναστ. Γ. Κουκούλης, Αλεπότρυπες,, Γεώρ. Κ. Ευσταθίου και Δημ. Βάγια Μυλωνάς, Γλύνες.(Μαρτ. Δημ. Γ. Σταμοκώστας, Χρ. Γρ. Λαγός).

Μουσικοί

Από τα παλιά χρόνια δεν έχουμε κάποια πληροφορία για συγκεκριμένο μουσικό. Στα νεώτερα γνωρίσαμε τον Νίκο Τσατσαρή με τα παιδιά του Γιώργο και Θεοφάνη, οι δύο πρώτοι στο βιολί και ο τελευταίος στην κιθάρα, ο οποίος έφαγε ψωμί από αυτή για κάποιες δεκαετίες, κατά τα λαϊκά πανηγύρια.

Ασβεστοκάμινος

Υπήρχε μία και μοναδική στην περιοχή μας και αυτή κάτω από τη Γουλινά, όπου αφθονούν οι ασβεστόλιθοι. Την ενεργοποιούσε ο εκ Παλαιοβράχας Τάσος Κολοβός, που φορούσε και φουστανέλες, ήταν δε γαμπρός του συγχωριανού μας Ταξ. Κόρακα. Το 1946 ενεργοποίησαν καμίνι στη Γουλινά οι Καραΐσκος Γεώργιος και Κώστας Ασβεστάς από Γαρδίκι (μαρτυρίες Δημ. Γ. Σταμοκώστα και Χρ. Γρ. Λαγού).

Χασάπηδες

Και εδώ τα στοιχεία ξεκινούν από τις ίδιες παραπάνω εποχές. Ήτοι: Γεώργ. Βασ. Σταμοκώστας, Ιωάν. Γρ. Αρκούδας, Νικ. Σωτ. Κύρκος, Ιωάν. Βάγια Καραγιάννης και ο γιός του Βάγιας Ι. Καραγιάννης, Γεώρ. Κ. Σταμοκώστας, Σωτ. Λαμπ. Σταμοκώστας, Ηλίας Νικ. Παταργιάς, Ηλίας Δ. Μπιζαρμάνης από Χάνια Καμπιών, Ιωάν. Γ. Κωστούλας, Κων. Αρ. Κούκουνας από Χάνια Καμπιών, Ιωάν. Χρ. Τσιούστας, Αθ. Γ. Σκαραφίγκας, Δημ. Ι. Τσιούστας, Γεώρ. Ευαγ. Κυρίτσης και Ευάγ. Ι. Λάμπος. Ενδεχομένως να είναι και άλλοι περιστασιακοί που μας διαφεύγουν.(Μαρτ. όπως παραπάνω).

Πρακτικός οδοντίατρος και πρακτικές μαμές

Πρόκειται για μια ειδικότητα εξόχως σωτήρια για την τότε εποχή του 1900 και μετά, όπου η ύπαρξη οδοντιάτρων απαντώνταν μόνο στα αστικά κέντρα.
Το ρόλο του σωτήρα έπαιξε για πολλές δεκαετίες ένας σεμνοπρεπής συγχωριανός μας ο αείμνηστος Γεώρ.Ταξ. Τσιόγκας, ο οποίος με προθυμία κάθε φορά έσπευδε να επιτελέσει το λειτούργημά του. Τρία ήταν συνολικά τα εργαλεία, που χρησιμοποιούσε με κύριο την περίφημη «δοντάγρα» (εξολκέας), τα οποία διαφυλάσσει ο γιος του Κώστας. Αξέχαστο θα μείνει το
επιφώνημα, όταν, μετά από κάθε εξαγωγή, σπεύδαμε να πετάξουμε το δόντι πάνω στα κεραμίδια λέγοντας: «πάρε κρανοκόκαλο και δώσε μ΄σιδερένιο».
Εκτός από τον πρακτικό οδοντίατρο και τα γιατροσόφια, που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι τότε υπήρχαν και οι πρακτικές μαίες. Το ρόλο αυτό συνήθως αναλάμβαναν οι γερόντισσες, όσες από το χαρακτήρα τους ήταν λίγο τολμηρές και έξυπνες. Πρέπει να τονίσουμε τη μεγάλη θνησιμότητα που είχαν οι επίτοκες ή οι λεχώνες γυναίκες, από έλλειψη ιατροφαρμακευτικής φροντίδας και στοιχειώδους καθαριότητας. Πάμπολλες οι περιπτώσεις,που οι γυναίκες γεννούσαν μόνες στα χωράφια ή πέθαιναν επάνω στον τοκετό ή στη διάρκεια της λοχείας, χωρίς καμιά ιατροφαρμακευτική κάλυψη και φροντίδα.

Κατ(ι)νάρηδες. (Τσοπάνηδες στα γιδοπρόβατα του χωριού)

Το μοντέλο της οικιακής οικονομίας στα παλιά χρόνια επέβαλλε στην κάθε οικογένεια να συντηρεί ένα αριθμό αιγοπροβάτων (2-15) για να μπορεί να επιζήσει από τα προϊόντα τους.
Λόγοι εξασφάλισης όμως εργατικών χεριών για τις κύριες γεωργικές εργασίες, τους οδήγησαν στη λύση διορισμού ενός κοινού τσοπάνου, που τον ονόμαζαν «κατινάρη». Η αμοιβή του ήταν σε είδος συνήθως καλαμπόκι. Στο ρόλο αυτό εργάστηκαν κατά καιρούς: Γεώρ. Ιωάν. Κυρίτσης, Ευάγγελος Μπαλτσάκης, Ταξ. Δ. Κόρακας, ο οποίος όταν γεννούσαν κάποια ζωντανά, έβγαινε στη θέση «ψηλό λιθάρι» και με τη βροντερή φωνή του ειδοποιούσε τον εκάστοτε ιδιοκτήτη να πάει να παραλάβει τα νεογέννητα. Άλλοι ήταν, Νικ. Πατακιάς από Καμπιά, Δημ. Γ. Κυρίτσης, Ντίνος Δ. Σταμοκώστας, Τσακμάκης …. από Σπερχειάδα (σόγαμπρος) και ίσως άλλοι των οποίων διαφεύγουν τα ονόματα.

Αγροφύλακες

Λίγα λόγια για το θεσμό.
Ο αγροφύλακας ή δραγάτης αποστολή είχε να φυλάσσει τους καρπούς και τις βοσκές στα χωράφια. Για τις υπηρεσίες του πληρωνόταν κάθε χρόνο από τους ιδιοκτήτες συνήθως σε είδος. Έφερε ειδική στολή και κυνηγετικό όπλο. Εκτιμούσε τις ζημιές από τρίτους στα χωράφια, εξακρίβωνε και συλλάμβανε τους παραβάτες και τους οδηγούσε στο δικαστήριο.
Με τον Νόμο 4492 του 1927 η αγροφυλακή έγινε κρατική κατά πρώτο στην Κρήτη, λόγω των αυξημένων παραβάσεων. Ο θεσμός επεκτάθηκε σ’ όλη την Ελλάδα το 1937 με τον αναγκαστικό νόμο του Μεταξά 1010. Το 1954 με τον νόμο 3030 έγινε πλήρης Κρατικοποίηση του Σώματος, τα διοικητικά μέλη του οποίου πληρώνονταν από το Κράτος. Το δε 1976 χαρακτηρίστηκαν και οι αγροφύλακες δημόσιοι υπάλληλοι και έπαιρναν μισθό από το Δημόσιο.
Στο τέλος του 1997 το επάγγελμα καταργήθηκε και παρέμεινε μόνο το διοικητικό κομμάτι ως Αγρονομείο.
Στο θεσμό κατά διαστήματα υπηρέτησαν: Γεώρ. Φωτ. Σταμοκώστας, έδρα Χιλιομοδόρραχη, Μήτρος Φωτ. Σταμοκώστας, Βασ. Ανδρ. Μπογιώτας, Ταξ. Δ. Κόρακας, έδρα Παλιάμπελα, Γεώρ. Ταξ. Τσιόγκας, Αναστάσιος Παταργιάς, Ιωάννης Ζαχαρής (Ρωμαλέας), Νικ. Ε. Καργιώτης, Ιωάν. Δ. Σταμοκώστας, Δημ. Ταξ. Κόρακας, Ευάγ. Ν. Καργιώτης και τελευταίος Θεοφ. Γ. Κυρίτσης.                                         

Σαγματοποιοί (Σαμαράδες)

Τα γνωστά μας τετράποδα, άλογα, μουλάρια και γαϊδούρια, πέραν από τις υποχρεώσεις τους για την καλλιέργεια της γης ήταν επιφορτισμένα και για τη μεταφορά των προϊόντων και των ανθρώπων. Ανάλογα με το μέγεθος, την ηλικία και την υγεία του κάθε ζώου, ήταν και η μεταφορική του ικανότητα. Για όλα αυτά απαραίτητη ήταν η κατάλληλη αρματωσιά του, που δεν ήταν άλλη από το γνωστό μας σαμάρι, η έννοια του οποίου χρησιμοποιείται και σε πολλές των αλληγορικών μας εκφράσεων. Το σαμάρι αυτό για τον αγροτόκοσμο ήταν η καρότσα του φορτηγού ή η θέση του λεωφορείου, ο δε κατασκευαστής του ονομαζόταν «σαμαράς».
Στο χωριό μας στα νεώτερα χρόνια γνωρίσαμε κυρίως δύο: Τον Βασ. Σωτ. Μπουρμπούνη και τον Ιωάν. Ευαγ. Ζαχαρή, τα εργαλεία του οποίου φυλάσσουν τα παιδιά του Βαγγέλης και Θανάσης. Σε έκτακτες περιπτώσεις το επάγγελμα ασκούσε και ο πολυτάλαντος Γιάννης Χρ. Κολοκύθας.                                                             

Γανωτήδες

Τα παντοειδή χάλκινα σκεύη μαγειρικής, στις παλιές εποχές, είχαν ανάγκη εσωτερικής επάλειψης, κατά τακτά διαστήματα, από ένα συγκολλητικό κράμα κασσίτερου και μολύβδου, που το λέγανε «καλάϊ».
Στα νεώτερα χρόνια γνωρίσαμε στο χωριό μας τους: Αποστόλη Καλαντζή, Αθαν. Γρίβα, από Ευρυτανία, που φιλοξενούνταν στο σπίτι Σωτ. Λ. Σταμοκώστα, Αθαν. Ι. Τσιτούρα και Θεοφ. Απ. Καλαντζή. Όλοι εργάζονταν με έδρα το σπίτι τους.                                                 

Υδρονομείς (νεροφόροι)

Μεγάλος ήταν ο πονοκέφαλος για τη διανομή του πολύτιμου αγαθού στις καλλιέργειες, το οποίο σε πολλές των περιπτώσεων δημιουργούσε σοβαρά επεισόδια μεταξύ των καλλιεργητών και των υδρονομέων, λόγω του κινδύνου από την έλλειψή του να χαθούν οι σοδειές, πράγμα που πολλές φορές συνέβαινε. Ο κάμπος μας δυστυχώς δεν είχε αυτή την επάρκεια, παρά μόνο τα τελευταία χρόνια με την επιτυχημένη γεώτρηση, που πραγματοποιήθηκε, λύθηκε σχεδόν το πρόβλημα έστω και μερικώς.
Πραγματικό λαβύρινθο αποτελούσε ο τρόπος διανομής του νερού που μοιραζόμαστε με τους καλλιεργητές του γειτονικού μας χωριού Λευκάδα. Χρειάζονταν γερά μαθηματικά και εξειδικευμένη ικανότητα για να διανείμει κανένας με επιτυχία το νερό αυτό. Το φορτίο αυτό σήκωσαν κατά καιρούς οι εξής: Νικ. Σωτ. Παραπέρας (έμεινε στην ιστορία το επιφώνημα: Όοορα Παραπέεερα κόψ’ το νερόοο), Βασ. Νικ. Ζαχαρής, Νικ. Οδυσ.. Παταργιάς, Γεώρ. Κων. Πλιάτσικας, Ιωάν. Ευαγ. Καργιώτης, Νικ. Κ. Μακρής, Χρ. Σωτ. Παραπέρας, Κων. Ι. Λαγός, Γεώργιος Σπ .Καραγιάννης, Νικ. Ι. Αρκούδας, Νικ. Β. Ζαχαρής, Χρ. Ι. Κολοκύθας, Γεώρ. Νικ. Κουκούλης, Κων. Ιωάν. Κολοκύθας, Βάγιας Αρ. Κύρκος, Δημ. Σωτ. Μπουρμπούνης, Δημ. Νικ. Παραπέρας, Ευθ. Γ. Παπακώστας, Δημ. Χρ. Κύρκος, Ιωάν. Μιλτ. Ζαχαρής, Γεώρ. Ευαγ. Κυρίτσης. τελευταίος.(μαρτυρίες Δημ. Χρ. Κύρκου, Χρ. Γρ. Λαγού και Δημ. Γ. Σταμοκώστα).
Για κάποιο διάστημα του χρόνου υδρονομείς υπηρετούσαν και στην Άνω Φτέρη, οι οποίοι έφερναν το νερό και στην Κάτω και μέχρι τον Ιούλιο μήνα. Μεταγενέστερα, όταν προέκυψε ανάγκη διορισμού υδρονομέα στην Κάτω Φτέρη, περιορίστηκε η καλλιέργεια των κηπευτικών στην Άνω. Συνεχίστηκε όμως ο διορισμός υδρονομέα στην Άνω, όπου συγκρατούμε τα ονόματα των: Ηλία Ν. Παταργιά, Γεωρ. Δ. Αργύρη, Ντίνου Δ. Σταμοκώστα, Δημ. Ταξ. Κόρακα, Γεωργ. Σπ. Καραγιάννη και τελευταία Κων. Ι. Σταμοκώστα.
Στην Κάτω: Κων. Γ. Μπαλτσάκης, Θεοφ. Απ. Καλαντζή Δέσπ. Αθ. Γεωργίου, Αν. Γ. Μπαλτσάκη και Ευαγ. Ι. Μυλωνά.
Το βέβαιο είναι ότι στο θεσμό υπηρέτησαν και άλλοι κατά περιόδους, αλλά δεν συγκράτησε η μνήμη τα ονόματά τους.

Από τό βιβλίο   Ελλάδα Πατρίδα μου-Φτέρη Χωριό μου υπο Β.Σταμοκώστα

 

Δημοσιεύθηκε : 15 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1645

---

---

Δημοσιεύθηκε : 15 Μαΐου 2020

Εμφανίσεις: 1673

•  
•  
• Αγγελή Ζαχαρής,στρατιώτης. Έλαβε σιδερένιο αριστείο .Φ286,Κ.32
• Αθανασίου Ιάκωβος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Αναστασίου Γεώργιος, στρατιώτης, ΓΑ φακ. 72/72^α χειρόγραφες μισθοτροφοδοτικές καταστάσεις Σπ. και Νικ. Κοντογιάννη, εξόδου Μεσολογγίου.
• Αρβανίτης Ιωάννης, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Αρκούδας Ιωάννης, υπαξιωματικός. Αίτηση 10 Ιανουαρίου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 1 Νοεμβρίου 1843. Γεννήθηκε το 1807.Μάχες: Καλλιακούδας, Κρεμμυδιού κ.ά. Έλαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Βαζούρας Κώστας, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32,ήταν πεθερός του γέρου Τσιατσούλα, παππού Κων. Γ. Παπακώστα, αφήγ. Κων. Χρ. Λαγού δια στόματος Κων. Αρκούδα).
• Βαΐνάς (Βαγενάς) Αναγνώστης, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Βαϊνάς Κων/νος του Χριστοδούλου. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοπ. Μ. και Ν. Κοντογιάννη 18 Ιανουαρίου 1844. Ετών 37. Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας, Αμπλιανης, Κρεμμυδιού, εξόδου του Μεσο- λογγιού και Αθήνας. Φ. 269
• Βασιλόπουλος ή Κατζίκας Γεώργιος, αξιωματικός. Α.Π.Μ.Υ. 8.080.Αίτηση ανταμοιβής των αδελφών του 24 Μαΐου 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν.Κοντογιάννη 1 Νοεμβρίου 1846.Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου, Κρεμμυδιού, Καρβα- σαρά, Ρίβιου, Ρίγανης, Πετρόχωριού, Μεσολογγίου, Τροιζονιών και Αθήνας.Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 289, Κ. 59
• Βότζης Ιωάννης, υπαξιωματικός. Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Γεωργίου Γεώργιος του Αθανασίου, αξιωμ. β' τάξεως. Α.Ν.Μ.Υ. 2.267 Αίτηση ανταμοιβής 30 Απριλίομ 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη κ.ά. 24 Αυγούστου 1846.Μάχες: Υπάτης, Αετού, Σέλιανης (κατά του Αχμέτ Νεπρεβίστα), Καλλιακούδας, Παύλιανης, Καρπενησιού (κατά των Μπεκίρ αγάδων), Μεσολογγιού, Καγκελιών, Διποτάμων (κατά του Μαρτίνη) κ.ά. Ηταν επικεφαλής 15 και πιο πάνω στρατιωτών.
• Γεωργίου Παναγιώτης. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Γιαμπουρλής Αθανάσιος του Δημ., στρατιώτης. Ελαβε σιδ. αριστ. Φ. 272, Κ. 26
• (σπίτι του στην Άνω Φτέρη κοντά στα Σταθέϊκα (Ευσταθίου), (αφήγ. Κ. Χ. Λαγός από Κ. Αρκούδα 1986).
• Γιαμπουρλής Βασίλειος του Δημ., στρατ. Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 272, Κ. 26
• Γιαμπουρλής Ιωάννης του Δημ. Υπαξ. Γ τάξεως, ΟΧ φ. 34, Αιτ. 1863 Υπάτη/1865 Αγά, πιστ. 1865 Αγά, απολυτήριο οροφυλακής 1845 Υπάτη, πιστ. 7^ου ταγμ. Οροφ. 1852 Υπάτη, γέννημα θρέμμα Φτέρης έτ. γεν. 1803. Διαμένει Βογόμυλο, αγωνίστηκε σε όλη τη διάρκεια του πολέμου. ΓΑ φ. 272 Αριστ. Σ.Μάχες δεν αναφέρονται. Οπλαρχηγούς είχε τους Νικ. Κοντογιάννη, Ευ. Κοντο- γιάννη και Γ. Καπλάνη. Γεννήθηκε στη Φτέρη το 1803.
• Γιαννόπουλος Χαράλαμπος. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Γκίκας Γεώργιος του I., στρατιώτης. Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ, 272, Κ. 26
• Γκίτζιου Νικολός του Γ., στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Γρηγορίου Χρηστάκης του X., υπαξιωματ. Ελαβε χάλκ. αριστ. Φ. 282, Κ. 42
• Δεσποτόπουλος Αθανάσιος. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Δεσποτόπουλος Θεόδωρος, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Δημητρέσσα Νικολάκης, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Δημητρέσσας, αξιωματικός. Έλαβε αργυρό αριστείο. Φ. 276, Κ. 35
• Δημητρίου ή Πατρινός Βασίλειος στρ. αριθ. μητρ. 8073 ΟΧ Πιστ. 1843, Αγά. ΓΑ Πιστ. 1844 Αγά, Αιτ.1865 κάτοικος Φτέρης, μάχες Υπάτης, Καλλιακούδας, Άμπλιανης, Κρεμμυδίου, εξόδου Μεσολογγίου, Αθήνας και σε όλες γενικώς, όπου αρίστευσε.. Το 1843 εμφανίζεται υπηρετών στον 1^ο λόχο του 3^ου τάγματος της οροφυλακής Φθιώτιδος.
• Δημητρίου Ιωάννης, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 163, Κ. 2
• Δημητρίου Χρηστος, αξιωματικός β’ τάξεως. Α.Ν.Μ.Υ. 2.614.Αίτηση ανταμοιβής 8 Φεβρουάριου 1846. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 29 Μαιου 1846 και Χρ. Φωτομάρα και Νότη Μπότσαρη.Μάχες: Νεοκάστρου, Μεσολογγίου (όπου τραυματίστηκε στο αριστερό χέρι), Προφήτη Ηλία, Κραββάρων, Ναύπακτού κ.ά.
• Εμμανουήλ Κώστας, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 51
• Ζαρλόπουλος Κων/νος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Ζαχαρής Θανάσης, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Ζαχαρής Αγγελής στρ. ΓΑ φ. 286 κατ. Σ.
• Ζαχαρής Γρηγόρης 25αρχος ΓΑ φ. 71 Αίτ. 1839 Αγά.
• Ζαχαρής Θανάσης στρ. ΓΑ φ. 286 κατ. Σ.
• Ζαχαρής Ιωάννης, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Ζαχαρής Κώστας, στρατιώτης. Πρότ. για σιδηρ. νομισματόσημο. Φ. 196, Κ. 16α
• Ζαχαρής Χαράλαμπος, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Ζαχαρόπουλος Παναγιώτης. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Θανάση Γεώργιος του Κώστα, υπαξιωματικός. Ελαβε χάλκ. αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Θανάση Κώστας, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Θανασούρας Γεώργιος, αξιωματικός. Έλαβε αργυρό αριστείο. Φ. 287, Κ. 53 Υπάρχουν πιθανότητες να ήταν ο υπαξιωματικός Γεώργιος του Θανάση, χαρακτη­ρισμένος ως αξιωματικός αλλά με παρώνυμο.
• Θραψίμης Γεώργιος του Κ., στρατιώτης. Έλαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Θραψίμης Κώστας, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ.286, Κ. 32
• Θραψιμιώτης Στέριος του Κ., υπαξιωμ. Πρότ. για χάλκ. νομισματ. Φ. 196, Κ. 16α
• Ιωάννου ή Δημητρέσσας Δημ. Αξ. 7^ης ΟΧ φ. 64 Αίτ. και Πιστ. 1845, ονομάστηκε ανθ/γος το 1845 ων αποθαμένος. Μάχες Καλλιακούδας, Υπάτης, Κρεμμύδι, Νεόκαστρο, Μεσολόγγι κ.α. Επίσης ΓΑ Φ. 134 Πιστ. 12/11/1841 και φ. 81 κοινή αίτ. Με 11 άλλα άτομα στην οποία εμφανίζεται ως κάτοικος Κομποτάδων Δρυόπων.
• Ιωάννου ή Φτέρης Δημήτριος του Ιωάννη. Αίτηση ανταμοιβής του γιου του Νικολάου Δημητρίου 21 Ιουνίου 1865. ' Ελαβε μέρος στην Επανάσταση από το 1821, υπό τον Μ. Κοντογιάννη, ως μπουλουκτσής.Μάχες: Υπάτης, Καλλιακούδας, Κρεμμυδιού, Νεοκάστρου και Μεσολογγιού. Του απονεμήθηκε ο βαθμός του υπολοχαγού αλλά δεν του κοινοποιήθηκε μέχρι τον θάνατό του.
• Ιωάννου Γεώργιος στρ. ΓΑ 174 Αιτ. και Πιστ. 1841 Αγά. Μάχες Υπάτης Καλλιακούδας, Καροπούλων Βάλτου, Δραγαμέστου, Καρβασαρά, Μεσολογγίου κ.ά. Σ.
• Ιωάννου Τριαντάφυλλος. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Καϊτσώτης Βλάχος ΓΑ 286 κατ. Σ.
• Κακατές ή Σακκογιάννης Αναστάσιος, αξιωμ. β'τάξεως. Α.Ν.Μ.Υ. 2.191 Αίτηση ανταμοιβής του γιου του Χρήστου 8 Ιουνίου 1865. Δικαστική πράξη με ίδια ημερομηνία και μάρτυρες τους Γεώργιο Σκαραφίγκα και I. Μπακογιάννη. Ακολού­θησε τους Μ. Κοντογιάννη, Ευ. Κοντογιάννη και I. Ράγκο ως μπουλουκτσής. Μάχες: Υπάτης, Κορίνθου, Τζουμέρκων, κ.ά., μέχρι το έτος 1828.
• Συμμετείχε σε πολλές κατά των εχθρών μάχες, με αποκορύφωμα τον μέγα άθλο κατά την μονομαχία του στο Νιόκαστρο για την οποία σε άλλο σημείο θ’ αναφερθούμε. Υπηρέτησε και υπό τον Νικηταρά (Νικήτα Σταματελόπουλο).
• Κακατές Ελευθέριος του Αναστ., στρατιώτης. ' Ελαβε σιδ. αριστ. Φ. 286, Κ. 51
• Καλύβας …ΓΑ φ. 583 αρχείο Ανδρίτσου Σαφάκα μισθοτροφ/κές καταστ.(σπίτι του Κ. Φτέρη όπου Γ. Ι. Κωστούλα, αφήγ. Κ.Χ.Λαγός από Κ. Αρκούδα). Κάποιος απόγονος εργαζόταν στην Αθήνα σε εργοστάσιο κατασκευής χειροβομβίδων, αλλά σκοτώθηκε από κάποια έκρηξη, αφ. Δημ. Γ. Σταμοκώστα, άλλος απόγονος διαμένει στην Καρδίτσα και γνωρίζει τα της καταγωγής του, οδοντίατρος το επάγγελμα, πληροφ. Παντ. Τσιούστα)
• Καραγιάννη Λιάσκος, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Καραγιάννης Αργύρης ΓΑ φ. 72/72^α μισθ. κατ. Νικ. και Ευαγ. Κοντογιάννη εξ. Μεσολογγίου
• Καμαρογιάννης … ΓΑ φ. 72/72^α μισθ. καταστ. Νικ–Ευαγ. Κοντογιάννη, εξ. Μεσολογγίου.
• Κατζίκας ή Βασιλόπουλος Γεώρ. αξιωμ. Π.Μ.Υ. αριθ. 8080 ΟΧ φ 21 Αιτ Φτέρη, πιστ. Αγά 1846 Φτέρη 2^η αιτ. 1865 από τα παιδιά του Βασίλειο, Δράκο, Ελένη, Παναγιώτη.
• Κατσούδας Πάνος ΟΧ Παλ. Μητρ. Υπαξ. Κλεφτοκαπετάνιος
• Καψάλης Ιωάννης, υπαξιωματικός. ’ Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 282, Κ. 42
• Κεκές Γεώρ. Στρ. ΓΑ φ. 168/169 Υπουργ. Πολέμου, έγγραφο Νικολού Φτέρη 1826.
• Κηρότζας Ιωάννης του Δημητρίου, αξιωματικός β' τάξεως. Α.Ν.Μ.Υ. 2.618
• Κουκούλης Ζάχος του Κων., υπαξιωματικός Ασπροποταμίτης.Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 285, Κ. 54
• Κολοθανάσης Δημήτριος, υπαξιωματικός, Ασπροποταμίτης.
• Κολοκύθας ή Τζιρέκης Δημ. στρ. ΓΑ φ.286 Σ. πιστοποιητικό 1844 Αγά. Μάχες Υπάτης, Καλλιακούδας, Άμπλιανης, Κρεμμυδίου,εξόδου Μεσολογγίου, Αθήνας και σε όλες τις άλλες αριστεύσας.Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 285, Κ. 54
• Κομπάρος Μήτρος, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Κοτρώτζος Ευστάθιος, στρατιώτης. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοπ. Μ. και Ν. Κοντογιάννη 18 Ιανουαρίου 1844. Ετών 40. Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας. Αετού, Άμπλιανης, Γιαννιτσούς, Κρεμμυ­διού κι εξόδου του Μεσολογγιού. ’ Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 269 και Φ. 286, Κ. 32
• Κουτζοκωστόπουλος Ιωάννης, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 272, Κ. 26
• Κούκος … στρ. ΓΑ φακ. 72/72^α μισθοτροφοδοτικές κατ. εξ. Μεσολογγίου Ευαγ. και Νικ. Κοντογιάννη.
• Κουφός Αντώνιος, ομοίως με Κούκο…
• Κραββαρίτης Ιωάννης του Παναγιώτη, στρατιώτης.Αίτηση 26 Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 20 Φεβρουά­ριου 1844. Ετών 43.Μάχες: Υπάτης δυο φορές (κατά των ντόπιων Οθωμανών και κατά του Ομέρ Βρυώ- νη), Αετού, Αγάθωνα, Καρπενησιού, Καλλιακούδας, Αμπλιανης, Κρεμμμυδιού κι εξόδου του Μεσολογγιού. Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 275, και Φ. 286, Κ. 32
• Κραββαρίτης Κώστας, στρατιώτης, Ασπροποταμίτης.Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 52
• Κραββαρίτης Τριαντάφυλλος, στρατιώτης. Πρότ. για σιδ. αριστ. Φ. 287, Κ. 57
• Κουτζοκωστόπουλος Ιωάννης στρ. ΓΑ φ. 272 κατ. Σ.
• Κυριακοχώρης …στρ. ΓΑ φ. 72/72^α μισθοτροφ. κατ. Ευαγ. Και Νικ. Κοντογιάννη εξ. Μεσολογγίου.
• Κυριακοχώρης Φώτης στρ ΓΑ φ. 72/72^α μισθ. κατ. εξ. Μεσολ.
• Κύρκου Γεώργ. του Ιω., υπαξιωμ. γ’τάξεως. Α.Π.Μ.Υ. 8.085 Αίτηση ανταμοιβής 8 Σεπτεμβρίου 1846 και άλλη 24 Μαΐου 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 1 Σεπτεμβρίου 1846.Μάχες: Υπάτης και στις δυο, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου και Κρεμμυδιού, υπό τον Μ. Κοντογιάννη* Τροιζονιών, Αθήνας κ.ά., υπό τον Νικ. Κοντογιάννη.Συμμετείχε σε όλη τη διάρκεια του αγώνα και παραβρέθηκε σε όλες τις κρίσιμες μάχες και έδειξε διακαή ζήλο, πατριωτισμό και ανδρεία.
• Κυρκάκης Κώστας του Δημ., στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Κυρτζοδημητρόπουλος Κώστας, στρατιώτης.’ Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Κωστοθανάση Γεώργιος, υπαξιωματικός. Έλαβε χάλκ. αριστ. Φ. 285, Κ. 54
• Κωστόπουλος ή Κωνσταντίνου Γεώργιος, στρατιώτης. Κοινή αίτησή του με τον Γεώργιο Θανασούρα 29 Δεκεμβρίου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 26 Νοεμβρίου 1843. Ετών 35 (το 1843).Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, Καλλιακούδας, Μεσολογγίου κ.ά.Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 254 και Φ. 272, Κ. 26
• Λαγός Γεώργιος του Κ., υπαξιωματικός. ’ Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 282, Κ. 42
• Λαγός Ιωάννης του Κ., στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Λαγός Χρήστος του Κ., στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Λάμπου Καραγιαννάκης, στρατιώτης. Πρόταση για σιδηρ. νομισμ. Φ. 196, Κ. 16α
• Λάμπου Ξάνθος. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Λιάσκου Ιωάννης, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 51
• Λιτοσελίτης Νικόλαος στρ. ΓΑ φ. 72/72^α μισθ. κατ. Ευαγ. και Νικ. Κοντογιάννη εξ. Μεσολογγίου.
• Μακρής Γεώργιος του Δημ., υπαξιωματικός γ’ τάξεως. Α.Π.Μ.Υ. 8.087 Αίτηση ανταμοιβής 8 Νοεμβρίου 1846. Και δεύτερη 24 Μαΐου 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 1 Νοεμβρίου 1846.Μάχες: Υπάτης και στις δυο, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου και Κρεμμυδιού, υπό τονΜ. Κοντογιάννη· Τροιζονιών, Αθήνας κ.ά., υπό τον Ν. Κ. Κοντογιάννη.
• Μαντός (Μούτος) Αθανάσιος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 51
• Μανώλης Γιάννης, στρατιώτης. Αίτηση 30 Νοεμβρίου 1841. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη με ίδια ημερομηνία.Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, Καλλιακούδας, Κρεμμυδιού κι εξόδου του Μεσο- λογγιού. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 134 και Φ. 174, Κ. 7
• Μήτζου Γιάννης. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 17 Ιανουαρίου 1844. Ετών 42.Μάχες: Υπάτης, Καλλιακούδας, ’ Αμπλιανης, εξόδου του Μεσολογγιού, Αθήνας κι εκστρατείας του Καραϊσκάκη. φ. 269
• Μπαζίκος, στρατιώτης. Κατάλ. Ανδρ. Σαφάκα. Λουκ. σ.103 και Φ.17, Κ. 1
• Μπακογιάννης Δημήτριος, υπαξιωματικός. Αίτηση 30 Νοεμβρίου 1841. Πιστο­ποιητικό Μ. και Ευ. Κοντογιάννη με ίδια ημερομηνία. Μέχρι το 1826 υπηρέτησε υπό τους ίδιους και μετά υπό άλλους οπλαρχηγούς.Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, Καλλιακούδας, Κρεμμυδιού κι εξόδου του Μεσο- λογγιού. Φ. 134
• Μπακογιάννης Ιωάννης του Νικολάου, υπαξ. γ’ τάξεως. Α.Π.Μ.Υ. 2.846
• Μπακογιάννης Κώστας του Δήμου   ομοίως…
• Μπακογιάννης 4ος γιος του Δήμου ομοίως (προέρχονταν από το αρματολίκι Τσόγκα, που δρούσε στο Αιτωλικό–Βόνιτσα)
• Μπακογιάννης …. 5^ος γιος του Δήμου (προερχόμενος από το αρματολίκι Μ. Κοντογιάννη–Ράγγου)
• Μπακογιάννης Νικολός (προερχ. Από αρματολίκι Πανουργιά). Οι δύο τελευταίοι πολέμησαν στην Υπάτη, Καλλιακούδα, Νιόκαστρο κ.λπ.(βλ.αρχείο Δήμου Μπακογιάννη).
• Μπακογιάννης Ιωάννης του Νικ. υπαξ.. ΟΧ παλ. Μητρ. υπαξ. Αριθ. 2846. Προερχόταν από τα αρματολίκια Μ. Κοντογιάννη και Ράγγου.
• Μπακογιάννης Σπύρος στρ. προερχόταν από το αρματολίκι Πανουργιά, αρχείο Δ. Μπακογιάννη.
• Μπαλτσάκης Κώστας στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Μπασδέκης Ανδρίτσος ΓΑ φ. 583 αρχείο Σαφάκα.
• Μπιζαρμάνης Αναστάσιος ΓΑ φ. 583 Αρχείο Σαφάκα.
• Μπιζαρμάνης Δημ. Ομοίως Αρχείο Σαφάκα.
• Μπιζαρμάνης Κων/νος του Δημ., αξιωματικός. Α.Π.ΜΎ. 2.892.Είχε μετοικήσει στην Υπάτη. Αίτηση 5 Ιουνίου 1865. Πιστοποιητικό των ταγματαρ­χών Ιω. Γ. Τσέλιου (;) και Βασιλείου Μυλωνά.Υπήρξε υπό τις οδηγίες των οπλαρχηγών Σπ. Κοντογιάννη, Καραϊσκάκη, I. Στράτου και Ν. Καπέλου.Μάχες: Μεσολογγιού απέξω, Χαϊδαριού, Αράχωβας, Διστόμου και Αθήνας.Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 287, Κ. 53, ως Κόπελος (;) ή Μπιζαρμάνης.Συνέχισε να υπηρετεί και μετά την απελευθέρωση στα τάγματα ακροβολιστών κ.λπ. υπό τον Ι. Στράτο. Το 1825 σκοτώθηκε ο πατέρας του εντός του Μεσολογγίου από τα στρατεύματα του Κιουταχή. Αιχμαλωτίστηκαν τ’ αδέρφια του Αναστάσιος και Αλεξάνδρα στο νησάκι Βασιλάδι, κι ενώ προορίζονταν να πουληθούν στα σκλαβοπάζαρα, απελευθερώθηκαν στο Νιόκαστρο από τα ελληνικά στρατεύματα. Έχασε στη Φτέρη όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του και βρίσκεται σε δεινοτάτη πενία μονόφθαλμος ων. Έλαβε Χαλκούν Αριστείο.
• Μπουρμπούνης Ιωάννης, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Νεχωρίτης Παλαντάς στρ.ΓΑ φ. 72/72^α μισθοτροφοδοτικές καταστάσεις Ευαγ. Και Νικ. Κοντογιάννη εξ. Μεσολογγίου.
• Νικολάου ή Μπακονιάννης Ιωάννης. Αίτηση ανταμοιβής 12 Ιουνίου 1865. Δικαστική πράξη 6 Μαΐου 1865 με μάρτυρες τους Γεώργιο Σκαραφίγκα και Ελευ­θέριο Κακατέ. Ετών 80.Μάχες: Διστόμου, Αράχωβας και Αθήνας, υπό τον Μ. Κοντογιάννη.Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Νταλιάνης Γεώργιος του Δημ., στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Νταλιάνης Δημήτριος, αξιωμ. Έλαβε αργ. αριστ., Φ. 289, Κ. 59, ως Τ
• Νταλιάνης Ιωάννης του Δημ., στρατιώτης. Έλαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 286, Κ. 51
• Ντρίτζας Κώστας. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Ξάνθη Γεώργιος του Λάμπου, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 272, Κ. 26
• (σπίτι Γεωργίου στην πλατεία όπου τα κυπαρίσσια βόρεια, αφ. Κ.Χ.Λαγός.. από Κ. Αρκούδα, και οι άλλοι είχαν στην Κουνούκλα και στον Κάτω Μαχαλά όπου του Σπ. Λάμπου).
• Ξάνθη Ιωάννης του Λάμπου, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρ. αριστ. Φ.272, Κ. 26
• Ξάνθη ή Πλατιάς (ίσως και Φτέρης) Κώστας του Νικολάου, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 284, Κ. 48
• Ξάνθη Λάμπος, αξιωματικός. Ελαβε αργ. αριστ. Φ. 289, Κ. 59 ως Λάμπρος.
• Ξάνθη Νικόλαος, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 284, Κ. 48
• Ξυνογιαννόπουλος ή Νίκας Κώστας, υπαξιωματικός γ' τάξ. Α.Π.Μ.Υ. 5.705 Αίτηση ανταμοιβής 26 Μαΐου 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 1 Νοεμ­βρίου 1846. Υπηρέτησε υπό τους Κοντογιανναίους και τον Καραϊσκάκη ως υπαξιωματικός.Μάχες: Υπάτης και στις δυο, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου, Κρεμμυδιού, Καρβα- σαρά, Ρίβιου, Ρίγανης, Πετροχωριού, Μεσολογγιού απέξω, Τροιζονιών και Αθήνας. Έλαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32 ως Ξυνόγιαννος.
• Ξυνόγιαννος Γεώργιος. Πρόταση για αριστείο. Φ. 17, Κ. 1
• Ξυνόγιαννος Ιωάννης του Γ., στρατιώτης. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Ετών 43.Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας, Αμπλιανης, Κρεμμυδιού κι εξόδου του Μεσολογγιού. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Ξυνόγιαννος Λαμπράκης, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 51
• Ξυνόγιαννος Νικόλαος ΓΑ φ. 72/72α μισθ. κατ. εξ. Μες. Ε. & Ν. Κοντογιάννη.
• Παλιρούτας Παναγιώτης, υπαξιωματικός.Κοινή αίτηση με 9 συγχωριανούς του 1Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 18 Ιανουαρίου 1844. Ετών 53. Υπηρέτησε υπ’ αυτούς, υπό τον Καραϊσκάκη και υπό άλλους οπλαρχηγούς. Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας, Αμπλιανης, Κρεμμυδιού, εξόδου του Μεσολογγιού και Αθήνας.
• Παναγιώτου Μαργαρίτης, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 51
• Πανιστοριζιόπουλος Ιωάννης στρ. ΓΑ φ. 286 κατ. Σ.
• Παπαγεωργίου Βασίλειος, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Παπαγιάννη Κων/νος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Παπαγιάννη Παναγιώτης, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Παπαδόπουλος Νικόλαος, υπαξιωματικός. ' Ελαβε νομισματόσημο. Υπηρέτησε ως υπαξιωματικός στο σώμα εθνοφυλακής, τμήμα Καλλιδρόμης.Κατάλ. υπουργείου στρατιωτικών 26 Οκτωβρίου 1836.
• Παπακωστόπουλος Αθανάσιος, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Παπακωστόπουλος Γεώργιος, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Παπακωστόπουλος Ιωάννης, στρατιώτης. Α.Π.Μ.Σ. 8.072.Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Παπακωστόπουλος Μήτρος, στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρένιο αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Παταριάς ή Δημητρίου Βασίλειος, υπαξιωματικός. Αίτηση ανταμοιβής 31 Μαΐου 1865. Αίτηση για αριστείο κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικά των Μ. και Ν. Κοντογιάννη 26 Απριλίου 1843 και 16 Ιανουαρίου 1844. Γεννήθηκε το έτος 1805.Μάχες: Υπάτης 1821, Καγκελιών, Καλλιακούδας, Άμπλιανης, Κρεμμυδιού, πολιορκίας κι εξόδου του Μεσολογγιού. Μέσα στο Μεσολόγγι υπηρέτησε υπό τον Σπ. Κοντογιάννη. ' Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32 και Φ. 269
• Παταριάς Νικόλαος του Δημ., αξιωματικός β τάξεως. Α.Ν.Μ.Υ. 2.617 Αιτήσεις ανταμοιβής 8 Νοεμβρίου 1846 και 24 Μαΐου 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 5 Νοεμβρίου 1846. Γεννήθηκε το έτος 1801. Υπηρέτησε από την αρχή ως το τέλος της Επαναστάσεως, έχοντας υπό τις οδηγίες του 10-15 στρατιώ­τες, τους οποίους πολλές φορές συντηρούσε με δικά του έξοδα.Μάχες: Υπάτης και στις δυο, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου, Κρεμμυδιού, Καρβα- σαρά, Ρίβιου, Ρίγανης, Πετροχωριού, Μεσολογγιού απέξω , Τροιζονιών, και Αθή­νας, υπό τους Κοντογιανναίους. ' Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 289, Κ. 59
• Παταριάς Χρηστός του Δημ., στρατιώτης. ' Ελαβε σιδηρ. αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Πετζάλας Γιάννης, αξιωματικός. Αίτηση 1 Δεκεμβρίου 1841. Πιστοποιητικό Μ. και Ευ. Κοντογιάννη με ίδια ημερομηνία.Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, Καλλιακούδας, εξόδου του Μεσολογγιού κ.ά. Έλαβε αργυρό αριστείο. Φ. 134 και Φ. 289, Κ. 59
• Πετζόπουλος Νικόλαος, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο.Φ. 286, Κ. 51
• Πετράκης Θεόδωρος, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Πέτρινος Βασίλειος του Δήμου, υπαξιωματικός γ' τάξεως. Α.Π.Μ.Υ. 8.073
• Πλιάτζικας Γεώργιος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Πολυμερόπουλος Γιαννούλης, υπαξιωματ. Έλαβε χάλκ. αριστ. Φ. 282, Κ. 42
• Σακκάς ή Σακκογιάννης Βασίλειος του Δημ., στρατιώτης.Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Σακκάς ή Σακκογιάννης Γεώργιος του Δημ., στρατιώτης. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844.Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας, Άμπλιανης, Κρεμμυδιού, εξόδου του Μεσολογγιού κ.ά. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 269 και Φ. 286, Κ. 32
• Σακκάς ή Σακκογιάννης Δημήτριος, στρατιώτης. Αίτηση 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 16 Ιανουαρίου 1844.Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας, ’Αμπλιανης, Κρεμμυδιού, εξόδου του Μεσολογγιού κ.ά., υπό τους Κοντογιανναίους■ Αθήνας, υπό τον Καραϊσκάκη.Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 272, Κ. 26 και Φ. 269
• Σακκάς ή Σακκογιάννης Ιωάννης, στρατ. ’ Ελαβε σιδ. αριστείο Φ. 272, Κ. 26
• Σακκάς ή Σακκογιάννης Σπύρος, στρατιώτης. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 26 Οκτωβρίου 1843. Γεννήθηκε το έτος 1806.Μάχες: Καλλιακούδας, Κρεμμυδιού, εξόδου του Μεσολογγιού κ.ά.Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Σάκκος Κώστας στρ. ΓΑ αρχείο Σαφάκα φ. 583.
• Σκάνταλος Δημήτριος, στρατιώτης. Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Σκαραφίγκας Γεώργιος του Αθαν., αξιωματικός. Α.Π.Μ.Υ. 5.062 Αίτηση ανταμοιβής 6 Ιουνίου 1865. Πιστοποιητικο Μ. και Ν. Κοντογιάννη 1 Νοεμ­βρίου 1846.Μάχες: Υπάτης και στις δυο, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου, Κρεμμυδιού, Μεσο- λογγιού, Καρβασαρά, Ρίβιου, Ρίγανης, Τροιζονιών και Αθήνας. Υπήρξε υπό τον Μ. Κοντογιάννη, τον Καραϊσκάκη και τον Ν. Κοντογιάννη.Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 289, Κ. 59
• Σκοτίλπς Γ. του Α., στρατιώτης, Ασπροποταμίτης. ' Ελαβε σιδ. αρ. Φ. 286, Κ. 52
• Σκουρογιάννης Γεώργιος, στρατιώτης. Πρότ. για σιδ. νομισματ. Φ. 196, Κ. 16α
• Σπανός Γεώργιος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 51
• Σπανός Ιωάννης, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Σταμοκώστα Γεώργιος, στρατιώτης. Έλαβε σιδηρένιο αριστ. Φ. 286, Κ. 32
• Σταμοκώστα Δημήτριος, υπαξιωματικός. Αίτηση κοινή με τον Ιωάννη Αρκούδα 10 Ιανουαρίου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 1 Νοεμβρίου 1843. Μάχες: Κρεμμυδιού, Μεσολογγιού κ.ά. Ελαβε χάλκ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Σταμοκώστα Φώτης, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Σταμοκώστας, αξιωματικός. ' Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 289, Κ. 59
• Στάμου Κώστας στρ. ΓΑ φ. 286 κατ. Σ.
• Τζατζαρής Αντώνιος, στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 272, Κ. 26
• Τζατζαρής Ιωάννης, αξιωματικός. Α.Π.Μ.Υ. 8.065Αίτηση ανταμοιβής 3 Μαΐου 1865. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 25 Οκτω­βρίου 1846.Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, ΚαλλιακοΟδας, Νεοκάστρου, Κρεμμυδιού, Κάγκε­λών, Καρβασαρά, Ρίβιου, Ρίγανης, Πετροχωριού, Μεσολογγιού απέξω, Τροιζονιών και Αθήνας, υπό τους Ευαγγέλη και Νικ. Κοντογιάννη.Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 288, Κ. 61
• Τζατζαρής Νικόλαος, στρατιώτης. Αίτηση 18 Νοεμβρίου 1841. Πιστοποιητικό Μ. και Ευ. Κοντογιάννη με ίδια ημερομηνία.Μάχες: Υπάτης 1821 κα 1822, Καλλιακούδας, Μεσολογγιού (όπου τραυματίστηκε στον τράχηλο) και Τροιζονιών (όπου τραυματίστηκε στο χέρι).Έλαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 134 και Φ. 174, Κ. 7(Φαίνεται ότι κατέστη ανάπηρος).
• Τσεκούρας Αθ. ΓΑ/ΟΧ φ. 71 Αίτηση για Αριστείο.
• Τζιρέκης ή Τζιορέκης Αθανάσιος, αξιωματικός β' τάξεως. Α.Ν.Μ.Υ. 2.918 ωςΤζιορέκης. Αιτήσεις ανταμοιβής 1 Νοεμβρίου 1846 και 11ουνίου 1865. Πιστοποιη­τικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη 10 Αυγούστου 1836. Υπηρέτησε υπ’ αυτούς ως μπουλουκτσής.Μάχες: Υπάτης 1821 και 1822, Καλλιακούδας, Νεοκάστρου, Κρεμμυδιού, Καρβα­σαρά, Ρίβιου, Ρίγανης, Πετροχωριού, Μεσολογγίου απέξω, Τροιζονιών και Αθήνας. ' Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 276, Κ. 35 Πρόκριτος Φτέρης
• Τζιρέκης ή Τζορέκης Γεώργιος, υπαξ. Έλαβε χάλκ. αριστείο Φ. 286, Κ. 32
• Τζιρέκης ή Κολοκύθας Δημήτριος, στρατ. ' Ελαβε σιδ. αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Τζιτούρας Αναστάσιος, στρατιώτης. Πρόταση για σιδ. νομισματ. Φ. 196, Κ. 16α
• Τζιτούρας Κώστας του X., στρατιώτης. ’ Ελαβε σιδηρ. αριστείο Φ. 272, Κ. 26
• Τζιτούρας Νικόλαος, στρατιώτης. Πρόταση για σιδηρ. νομισματ. Φ. 196, Κ. 16α
• Τζώρτζος ή Τζωρτζόπουλος Ιωάννης του Παν., στρατιώτης.Ελαβε σιδηρένιο αριστείο. Φ. 286, Κ. 32
• Τριαντάφυλλου ή Μπαρμπαγιάννης Ιωάννης, αξιωματικός. Αίτηση 10 Δεκεμ­βρίου 1841.' Οπως ανέφερε ο ίδιος, ταλαιπωρήθηκε κατά την πολιορκία του Μεσολογγιού κι έχασε τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Από το Βασιλάδι διασώθηκε με μύριους αγώνες και κινδύνους «εχθρικής μαχαίρας». Διέπρεψε στη μάχη της Λομποτινάς, όπου κατέστρεψε το στρατιωτικό σώμα του Νεπρεβίστα.Ελαβε αργυρό αριστείο. Φ. 287,Κ. 53
• Τρίντζικας Ιωάννης στρ. ΓΑ Αρχείο Σαφάκα φ. 583
• Τρίτζικας Κώστας, υπαξιωματικός. ’ Ελαβε χάλκινο αριστείο. Φ. 282, Κ. 42
• Τριανταφυλλάκης … στρ. ΓΑ Αρχείο Σαφάκα φ. 583.
• Τσούστα – Παπαγεωργοπούλου Μαρία ΟΧ φ. 211 πιστ. 1846 Αγά, αίτ. γιου της Νικολάου 9 Ιουνίου 1865, δεδομένου ότι η ίδια απέθανε. Αιχμαλωτίστηκε κατά την έξοδο του Μεσολογγίου και απελευθερώθηκε με λύτρα.
• Τσιούστας ή Δημητρίου Χρήστος υπαξ. ΟΧ φ. 47 αίτ. 1846 Φτέρη, πιστ. Ναύπακτος. Αίτ. Δεύτερη 1865 Αγά , ΓΑ Φ. 286 κατάσταση, έλαβε Χαλκούν Αρι-στείο, υπηρέτησε υπό τον Φωτομάρα Χρήστο, τραυματίστηκε στο αρι-στερό του χέρι και συμμετείχε σε όλες τις κρίσιμες μάχες, στο δε Μεσολόγγι κατά την πολιορκία φάγανε το σκυλί τού καπετάνιου του από έλλειψη τρο-φίμων.
• Φτέρης Θάνος. Μισθοτροφοδοτικές κατ. εξ. Μεσολ. 72/72^α Κοντογιανναίων.
• Φτέρης Κων/νος του Νικολάου, υπαξιωματικός. Αίτηση κοινή με 9 συγχωριανούς του 1 Φεβρουάριου 1844. Πιστοποιητικό Μ. και Ν. Κοντογιάννη Ιανουαρίου 1844. Ετών 38. Υπηρέτησε την Επανάσταση από την αρχή ως το τέλος, υπό τους ίδιους οπλαρχηγούς, τον Καραϊσκάκη και άλλους.Μάχες: Υπάτης 1821, Καλλιακούδας, Άμπλιανης, Αετού, Γιαννιτσούς, Κρεμμυ­διού κι εξόδου του Μεσολογγίου. ’ Ελαβε χάλκ. αριστ. Φ. 286, Κ. 32 και Φ. 269
• Φτέρης Κωτούλας υπαξ. ΓΑ φ. 285/286 κατ. Χ.
• Φτέρης Δήμος ΓΑ φ. 72/72α, χειρόγραφα Ν. & Ε Κοντογιάννη. μισθοτροφοδοτικές κατ. εξόδου Μεσολογγίου.
• Φτέρης Νικολός υπαξ. ΓΑ φ. 168/169 Υπ. Πολέμου υπηρετών στο κάστρο Ακροκορίνθου, αριθ. Εγγρ. 14552 1826, ζητεί να κατακρατηθούν οι μισθοί αυτού και άλλων δυο συντρόφων του.
• Φωλιάς Σπύρος ΟΧ φ. 222 αίτ. Λιδωρίκι πιστ. Άμφισσα 1846, μάχες Καλλιακούδας, Άμπλιανης, κατά την οποία πληγώθηκε στο αριστερό πόδι, Αετού, Μεσολογγίου, Αθήνας, όπου πληγώθηκε αριστ. μηρό ΓΑ φ. 17. Ο πατέρας του εγκαταστάθηκε στο χωριό Κονιάκο Λιδωρικίου περί το 1790, για να αποφύγει αντίποινα των Τούρκων, όταν βρισκόμενος στον κάμπο της Παλαιοβράχας ως κολίγος, ο επικεφαλής Τούρκος προσπάθησε να αποπλανήσει την 16χρονη κόρη του. Τότε του κατάφερε χτυπήματα στο κεφάλι και τον σκότωσε και στη συνέχεια πήρε την οικογένειά του και εγκαταστάθηκε στον Κονιάκο, πλησίον της σημερινής λίμνης του Μόρνου. (Το επώνυμο συνώνυμο με άλλο του διπλανού μας χωριού, κέντρισε την περιέργεια του γράφοντα και ανέτρεξε στους φορείς του χωριού για πληροφορίες. Έτσι από τον Γραμματέα της Κοινότητας Χολέβα τηλ. 2266022014 και από τον πρόεδρο του συλλόγου τους στη Αθήνα κ. Μάρκο Κων. τηλ 5987848, ο οποίος διατηρεί λεπτομερή στοιχεία για κάθε οικογένεια του χωριού του, έφερε αποτέλεσμα, Νοέμβριος 1985). Συμπληρωματικά κρίνεται σκόπιμο να σημειωθεί και τούτο: Ο πατέρας τού γράφοντα υπηρετών το 1925-26 στις Σέρρες, συνυπηρετούσε με δύο άλλους στρατιώτες, από την περιοχή Λιδωρικίου, με ονόματα Μανέτας και Χαϊδεμένος, οι οποίοι του είπαν ότι οι παππούδες τους έλεγαν ότι κατάγονταν από τη Φτέρη. Κατά την επακολουθήσασα τηλεφωνική μου έρευνα, διαπιστώθηκε ότι τα ονόματα είναι υπαρκτά στο γειτονικό χωριό Αμυγδαλιά, αλλά κανένας από τους σημερινούς συνώνυμους δεν γνώριζε κάτι τέτοιο. Θεωρείται πάντως πιθανό ότι, όταν κινδύνευε η ζωή των ραγιάδων προγόνων μας, αυτοί να κατέφευγαν στα ορεινά κι απρόσιτα χωριά, για να γλιτώσουν.
• Χανόπουλος Λάμπος. Πρόταση για αριστείο. Φ.17, Κ.1
• Υ.Γ Ορισμένα από τα ονόματα των πολεμιστών προήλθαν είτε από τους τόπους της καταγωγής τους (Λιτοσελίτης, Κυριακοχώρης κ.λπ.), είτε από συναίρεση του πατρώνυμου και του μικρού όπως Κυρτσοδημητρόπουλος, που αργότερα έγινε Κυρίτσης Δημήτρης ή Θανάση Κώστας, που με το χρόνο έγινε Θανασοκώστας, ή Κωστοθανάσης ή Κωστόπουλος, που αργότερα έγινε Κωστούλας, ή Παπακωστόπουλος, που αργότερα έγινε Παπακώστας (παπάς Κώστας) κ.λπ.

• Χρησιμοποιήθηκε υλικό από τα εξης βιβλία.
• 1)Ελλάδα Πατρίδα μου-Φτέρη Χωριό μου του Β.Σταμοκώστα
• 2) Η Δυτική Φθιώτιδα στη φωτιά του ’21 του Νίκου Αντωνόπουλου
• 3) Ιστορία Φτέρης Φθιώτιδος του Λάμπου Ανδρέα