Μέχρι πρόσφατα, από τη προφορική παράδοση και τα βιβλία που είχαν γραφεί για τη Φτέρη, - με πρώτο το βιβλίο του Γ. Τσιούστα- θεωρούσαμε ότι η Φτέρη δημιουργήθηκε από καταδιωκομένους Σουλιώτες γύρω στο 1760-1770 . Νεότερα όμως στοιχεία, που βρέθηκαν σε Τούρκικα κιτάπια απογραφής του 1520 (σε ένα εργοστάσιο ανακύκλωσης χαρτιού στη Βουλγαρία που τα προμηθεύτηκε σε διαγωνισμό από το Τουρκικό κράτος, τα οποία μας μετέφρασε ο κ. Καλαβέσιος Γεώργιος που είναι άριστος γνώστης της οθωμανικής γραφής και κατάφερε να μας κάνει τις μεταφράσεις των κειμένων), διαπιστώσαμε ότι η Φτέρη είναι πολύ παλαιότερο χωριό!!!. Σύμφωνα με αυτά τα αρχεία, το 1520 έγινε απογραφή – κάτι που το συνήθιζαν οι Οθωμανοί – και για πρώτη φορά αναφέρεται το όνομα της Φτέρης σε επίσημο έγγραφο. Στη προηγουμένη απογραφή η Φτέρη είχε απογραφεί μαζί με τα Καμπιά. Πιθανόν εκείνα τα χρόνια να υπήρχαν περισσότερα σπίτια ανάμεσα στα 2 χωριά και οι Οθωμανοί να θεωρούσαν σαν συνέχεια το ένα χωριό με το άλλο. Στην απογραφή αναφέρονται ονομαστικά 21 οικογένειες. Τότε δεν έκαναν απογραφή κατ΄ άτομο αλλά κατά οικογένεια. Και με δεδομένο ότι τότε σε κάθε σπίτι - οικογένεια θα ήταν το λιγότερο 4 άτομα έχουμε 84 άτομα στη Φτέρη –το λιγότερο– συν 2 χήρες, συν 2 που είχαν επιλέξει να αλλαξοπιστήσουν, ζούσαν λοιπόν 88 άτομα το λιγότερο ίσως και πάνω από 100. Άρα λοιπόν αυτό που είχε γράψει στο βιβλιο του ο Τσούστας το 1893 -δια στόματος του παππού του πολεμιστή Χρήστου Τσιούστα- ότι στη πλατεία της Φτέρης υπήρχε παρεκκλήσι με βυζαντινές εικόνες «κουμπώνει» με αυτό γιατί ένα χωριό με τόσα άτομα, πολύ φυσικό είναι να έχει και παρεκκλήσι. Για να έχει ένα χωριό το 1520 ήδη πάνω από 100 κατοίκους το πιο πιθανό είναι να υφίσταται για 50 ίσως και 100 χρόνια πριν. Άρα λοιπόν, η Φτέρη είναι μεσαιωνικό χωριό και υπήρχε πριν την Άλωση της Κωνσταντινούπολης!!! Κάνοντας μια χρονική υπέρβαση, εφόσον δεν υπάρχουν άλλα έγγραφα η αναφορές - ακόμα- για το ενδιάμεσο διάστημα, πάμε στο 1694 όπου στη περιοχή μας βρίσκουμε έναν Μανιάτη πειρατή τον Λιμπεράκη Γερακάρη, ο οποίος μια πολεμάει στο πλάι των Τούρκων, μια στο πλάι των Ενετών, και μια στο πλάι των Ελλήνων, σύμφωνα με τα προσωπικά του συμφέροντα. Όταν απέτυχε να καταλάβει τα Σάλωνα και το Καρπενήσι υποχωρώντας κατέκαψε όλα τα χωριά της περιοχής μας και φυσικά και τη Φτέρη. Όσοι γλύτωσαν βρήκαν καταφύγιο στη Γουλινά σε διάφορα σημεία (Ισιώματα, Μπαλκομάταινα κλπ) όπως αναφέρεται σε διάφορα εκκλησιαστικά έγγραφα και προσπαθούσαν να επιβιώσουν με τις οικογένειές τους . Κάνοντας άλλη μια χρονολογική υπέρβαση πάμε περίπου στο 1760-1770 όπου έφτασαν στην Σκλήβιανη η ομάδα των καταδιωκομένων Σουλιωτών. Η Σκλήβιανη είναι μια τοποθεσία ανάμεσα στα σημερινά Καμπιά και τα Παλιό-Καμπιά. Στην Σκλήβιανη έφτιαξαν πρόχειρα καταλύματα και άρχισαν να καλλιεργούν τη γη για να ζήσουν τις οικογένειές τους. Το έδαφος όμως εκεί ήταν φτωχό και δεν μπορούσε να θρέψει τόσα άτομα. Στη σημερινή Άνω Φτέρη υπήρχε μοναστήρι (πιθανότατα στο σημείο που βρίσκεται σήμερα ο Άγιος Γεώργιος) με αρκετούς μοναχούς που είχαν κήπους και μικρά χωραφάκια αλλά ήταν υπερήλικες και δυσκολεύονταν να τα καλλιεργήσουν. Έτσι όταν πήγαν οι Σουλιώτες να ζητήσουν τη βοήθειά τους, οι μοναχοί τους έδωσαν τα κομμάτια γης με αντάλλαγμα να δίνουν και σε αυτούς τρόφιμα. Έτσι λοιπόν εγκαταστάθηκαν εκεί και άρχισαν να φτιάχνουν τη ζωή τους σε αυτή τη περιοχή. Περνώντας τα χρόνια, άρχισαν να αγοράζουν χωράφια στον κάμπο της Φτέρης και να ανεβοκατεβαίνουν κάθε μέρα. Κάποια στιγμή έφτιαξαν καλύβες για ευκολία στη σημερινή Φτέρη και το είχαν ονομάσει «Καλύβια» και έτσι την έλεγαν οι μεγαλύτεροι τη Φτέρη μέχρι πρόσφατα. Με τη πάροδο του χρόνου κατέβηκαν σχεδόν όλοι στη σημερινή Φτέρη και έφτιαξαν εκεί τα σπίτια τους και τη ζωή τους. Τα σπίτια στην Άνω Φτέρη χρησιμοποιούνταν είτε ως μόνιμη κατοικία από κάποιους, είτε ως παραθεριστική το καλοκαίρι μιας και αρκετοί είχαν χωραφάκια μικρά και κήπους διότι υπήρχαν άφθονα νερά έως την περίοδο του Εμφυλίου. Μετά τον Εμφύλιο εγκαταλείφθηκε για αρκετά χρόνια έως περίπου στην αρχή της δεκαετίας του 80 που με ενέργειες του Συλλόγου των Απανταχού Φτερωτών, κατάφεραν να αναγνωριστεί πάλι ως ενεργός οικισμός, να μπει ηλεκτρικό ρεύμα και τηλέφωνο και να γίνουν βασικά έργα υποδομής . Χτίστηκαν αρκετά νέα σπίτια – μιας και ολα τα παλιά κατεδαφίστηκαν, ξανάνοιξε η ταβέρνα στην πλατεία και έχει γίνει πλέον σημείο αναφοράς για όλη την ευρύτερη περιοχή . Εδώ να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Νίκο Θεοδώρου, γιατί αυτός ανακάλυψε αυτά τα Οθωμανικά αρχεία , και επειδή γνώριζε τον κ. Καλαβέσιο Γεώργιο του ανέθεσε την μετάφραση και επίσης επωμίστηκε το οικονομικό κόστος. Ελπίζω να εκμεταλλευτούν αυτή την ευκαιρία και άλλα χωριά της περιοχής μας και να μάθουν και αυτοί την ιστορία τους. Και τελειώνοντας αυτό το μικρο άρθρο να ευχηθώ να ανακαλύψουμε και άλλα έγγραφα από το παρελθόν της Φτέρης και να συμπληρώσουμε τις ψηφίδες που λείπουν για να έχουμε όλη την εικόνα της ιστορίας μας.