Είναι αναμφισβήτητα οι μεγάλοι πρωταγωνιστές της σημερινής γιορτής “πασών των επουράνιων δυνάμεων”. Ο Μιχαήλ ο αρχάγγελος της δικαιοσύνης ο οποίος στέλνεται από το Θεό για να εξολοθρεύσει τους ασεβείς. Γι’ αυτό εμφανίζεται πάντα αυστηρός, ντυμένος με την πανοπλία και κρατώντας στο χέρι του τη φοβερή ρομφαία. Κι ο Γαβριήλ ο αρχάγγελος του ελέους που στέλνεται για να αναγγείλει στους ανθρώπους τα θαυμάσια της αγάπης του Θεού.
Αγάπη και δικαιοσύνη εκφράζουν οι δύο Αρχάγγελοι. Όσοι είναι γονείς καταλαβαίνουν πολύ καλά γιατί πρέπει να συνυπάρχουν οι δυο αυτές αρετές. Όσοι είμαστε εκπαιδευτικοί ξέρουμε ότι οι μαθητές που υποφέρουν και μαζί με αυτούς κι εμείς, είναι αυτοί που έχουν δεχτεί μόνο τη μια από τις δύο. Είτε μόνο αγάπη χωρίς όρια που δημιουργεί παιδιά που δεν έχουν όρια και δε σέβονται τα όρια των άλλων. Είτε μόνο σκληρή και άτεγκτη δικαιοσύνη που δημιουργεί παιδιά τρομαγμένα ή οργισμένα που δε μπορούν να δώσουν, αφού δεν έχουν πάρει αγάπη.
Την αγάπη και τη δικαιοσύνη στην ισορροπημένη αυτή συνύπαρξη την έμαθα ,όσο περίεργο και να φαίνεται, από δυο απλές, αγράμματες γιαγιούλες. Στο αγαπημένο μου χωριό, δίπλα στο σπίτι μας ήταν και είναι το φτωχικό αρχοντικό του Τάσου και της Λένης Μπαλτσιάκη. Φτωχοί ως προς τα χρήματα με αρχοντική όμως αγάπη και φιλοξενία. Εκεί παίζοντας με τις κόρες τους έζησα κάποιες από τις πιο όμορφες στιγμές της ζωής μου. Εκεί και οι δυο γιαγιούλες, χήρες συμπεθέρες, μητέρες της Λένης και του Τάσου. Η γιαγιά Ελισάβετ Κατσαβριά που όλοι τη λέγαμε γιαγιά Κατσαβριού. Και η γιαγιά Βασιλική Μπαλτσιάκη που όλοι τη λέγαμε γιαγιά Μπαλτσιάκω.
Η γιαγιά Κατσαβριού ανεχόταν όλες τις φασαρίες, τις αναποδιές, τους καβγάδες και τις ζαβολιές μας. Λεπτούλα, ελαφρώς κυρτωμένη, με το μαύρο μαντηλάκι της σφιχτοδεμένο στο κεφάλι κι ένα μόνιμο αγαθό χαμόγελο στο πρόσωπό της. Ό,τι παλαβομάρα κι αν κάναμε ποτέ δε μας μάλωσε.Γλυκιά σαν τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. Όταν τα πράγματα ξέφευγαν επενέβαινε η γιαγιά Μπαλτσιάκω για να μας επαναφέρει στην τάξη. Ψηλή, σωματώδης και ευθυτενής έβαζε μια δυνατή φωνή κραδαίνοντας το μπαστούνι της όπως ο Αρχάγγελος Μιχαήλ τη ρομφαία του. Ωπ! Αμέσως επικρατούσε ησυχία! Ποιος να τολμήσει να τα βάλει με τη γιαγιά Μπαλτσιάκω!
Μα αυτή η γιαγιά Μπαλτσιάκω που την έτρεμα, την ώρα του φαγητού στη φτωχική κουζινούλα, γνωρίζοντας την αδυναμία μου στη φοβερή γκουρμεδιά της εποχής ( βούτες με φρέσκο ζυμωτό ψωμί στο λιγοστό λάδι της ντοματοσαλάτας ) μου έγνεφε με το χέρι να παω κοντά της. Κι όταν πλησίαζα τρέμοντας αντί να μου καταφέρει μια ξανάστροφη έβαζε μπροστά μου τη γαβάθα και μου έδινε το ψωμί για την πολυπόθητη παπάρα.
Από δυο αγράμματες μα μορφωμένες γιαγιάδες διδάχτηκα πολύ πριν το Πανεπιστήμιο την αγάπη και τη δικαιοσύνη του Θεού. Γιατί πρέπει να ξέρουμε ότι η δικαιοσύνη του Θεού της πονεμένης ορθοδοξίας μας, είναι ίδια με της γιαγιάς Μπαλτσιάκως. Δεν εξοντώνει, δεν τιμωρεί σαδιστικά, δεν εξουθενώνει. Μας τρομάζει λίγο, όταν πρέπει, όχι για να μας ταλαιπωρήσει αλλά για να μας συνεφέρει. Όπως ακριβώς ένας πατέρας τραβάει το αυτί του παιδιού του όχι για να το πονέσει αλλά για να το επαναφέρει στην τάξη. Όπως έκανε η γιαγιά Μπαλτσιάκω. Και ανέχεται τις σκανταλιές μας και μας αγαπάει και μας συγχωράει όπως έκανε η γιαγιά Κατσαβριού.
Κάθε φορά που αντικρύζω τις εικόνες των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και ιδιαιτέρως τη μέρα της γιορτής τους, παρακαλώ να σκεπάζουν κάτω από τις φτερούγες τους τις ψυχούλες των γιαγιάδων Βασιλικής και Ελισάβετ και των παιδιών τους Αναστασίου και Ελένης. Και όλους εμάς να μας καθοδηγούν με την αγάπη και τη δικαιοσύνη τους για να αξιωθούμε όλοι μαζί να χαιρόμαστε πάντοτε στον Παράδεισο!
(Αφιερωμένο στις εγγονές των γιαγιάδων, Κούλα και Σαββούλα Μπαλτσιάκη με αγάπη και ευγνωμοσύνη!
Αφήγηση Γεωργία Αντωνούλα