Αφηγήσεις

  • Ο Ευρυπίδης και το …. φάντασμα!!

    Ο Ευρυπίδης και το …. φάντασμα!! Αφήγηση Κώστας Τσίφτης Ο Ευρυπίδης ήταν Φτεριώτης !!!!. Ευρυπίδης Αρκούδας, ήταν το όνομά του. Είχε γεννηθεί με σύνδρομο Down και ως εκ τούτου την προστασία του την είχε αναλάβει ο μεγαλύτερος αδερφός του ο Αλέκος και η Ευδοξία η σύζυγος του Αλέκου.. Έμεναν μαζί στην Αθήνα, αλλά κάθε Ιούνιο, μόλις τελείωναν τα σχολεία, ανέβαιναν όλοι μαζί στο χωριό. Το τέλος των μαθημάτων στο σχολείο και ο ερχομός του Ευρυπίδη στο χωριό, σηματοδοτούσε και το καλοκαίρι. Εκείνη την εποχή (τέλος 10ετίας 1960) στα μαγαζιά του χωριού υπήρχαν 2 ηλεκτρόφωνα (μάρκας ΑΜΙ αν θυμάμαι καλά). Το ένα ήταν στο μαγαζί του...
  • Ο μισεμός

                                       Ο μισεμός                                                           ( ξενιτεμός - εκπατρισμός )     Αφήγηση από Αλεξάνδρα Νικ. Μακρή το γένος Ευαγ. Σακελλάρη 13-6-1987 Φτέρη.   Ως γνωστό κατά τις πρώτες 10ετίες 1900 το μεταναστευτικό ρεύμα προς την πλούσια Αμερική ήταν ιδιαίτερα διογκωμένο. Κατά δεκάδες τα ελληνόπουλα από κάθε χωριό ταξίδευαν από διάφορα λιμάνια της Ελλάδας και της Ευρώπης προς τη Μεγάλη Χώρα.     Συνήθιζαν, παραμονές της αναχώρησής τους ν' ανταμώνουν σε κάποιο μαγαζί ή σπίτι με τις οικογένειές τους και να γλεντάνε μέχρι πρωίας. Πού τότε τα ηλεκτρονικά μέσα μουσικής να συμβάλλουν με τους δυνατούς τους ήχους στη συγκινητική μεγάλη εκδήλωση του χωρισμού;  Μερικοί απ' αυτούς δεν επέστρεψαν ποτέ στην Πατρίδα, αφήκαν τα κοκαλά τους στην ξένη γη.     Η εν λόγω γηραιά θειά Αλεξάνδρα (1900 - 29/8/1996) θυμάται ένα απ' τα τραγούδια που τραγουδούσαν τα, για την ξενιτιά, παιδιά: «Φύτρωσε στη βιτρινίτσα πού  ναι τά  μορφα κορίτσια που με βάλανε στη μέση να φιλήσω ποια μ' αρέσει.   Να φιλήσω τη Βασίλω που ναι κόκκινη σα...
  • Δώδεκα Κοντογιανναίοι δεκατρείς ταμπουράδες

    «Δώδεκα Κοντογιανναίοι δεκατρείς ταμπουράδες (παροιμία)»                   Η καταλειφθείσα νοοτροπία των Πασάδων και οι Αγνοί Πατριώτες. Με την ευκαιρία της πρόσφατης έκδοσης του βιβλίου μου: «ΟΙ ΣΤΑΜΟΚΩΣΤΑΙΟΙ, ΠΑΠΠΟΝ ΠΡΟΣ ΠΑΠΠΟΝ, ΔΥΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ», χρησιμοποίησα ορισμένα κομβικά ιστορικά στοιχεία του χωριού, που αναφέρονται κυρίως στην ιστορία των τιμηθέντων πρόσφατα ηρώων προγόνων μας Τριαντάφυλλου Κατσούδα και Νίκου Φτέρη, με την ανέγερση των προτομών τους. Θεώρησα χρέος μου, αυτά να γίνουν γνωστά σε όσους ήρθαν, έρχονται και θάρθουν, όχι μόνον στους απογόνους των Σταμοκωσταίων, αλλά σε όλους τους φτεριώτες και Έλληνες πατριώτες, μέσα και από το παρόν άρθρο: 1ον). Ο ακούραστος...
  • Το πέταγμα του ορτυκιού

    Το πέταγμα του ορτυκιού Αφήγηση Δημήτριος Βασ.. Θραψίμης Τα παλιά τα χρόνια όταν οι παρακάτω Φτεριώτες ήταν νεαροί, συναντήθηκαν στο κυνήγι. Ο Τάσος Κουκούλης (Γατσανο-Τάσος το παρατσούκλι του και άριστος κυνηγός!!!), με τον Ανδρέα Λαγό (Λαγ-Αντρέας το παρατσούκλι του). Κάθισαν κάτω από ένα δέντρο να ξεκουραστούν και να συζητήσουν πως πήγε το κυνήγι της ημέρας . -Τι έγινε Τάσο? -Όλα καλά Ανδρέα. -Πως πήγε το κυνήγι σήμερα?? Τάσο χτύπησες τίποτα ; -Χτύπησα ένα λαγο, 5-6 τρυγόνια και καμιά δεκαριά ορτύκια απαντάει ο Τάσος. -Μπράβο Τάσο και τα αεταίρια τους ; (συντρόφους – ταίρια τους) -Μερικά ναι . -Εσύ τι έφτιαξες Ανδρέα...
  • Τι καιρός είναι αυτός

    Τι καιρός είναι αυτός …             Αφήγηση Δημήτριος Βασ. Θραψίμης Ο Νίκος Τσούστας ήταν γιος του Τσούστα του Γραμματοδιδάσκαλου Ένας άνθρωπος ήσυχος, και νηφάλιος . Παντρεύτηκε μια κοπέλα από την Κουτσούφλιανη, την οποία έστελνε καθημερινά και έβοσκε καμιά δεκαριά γίδια που είχαν. Του άρεσε πολύ η κολτσίνα, έπαιζε τακτικά και ΠΡΟ-ΠΟ, και είχε κερδίσει κάνα δυο φορές λίγα λεφτά. Το ΠΡΟ-ΠΟ το κατέθετα εγώ στη Μακρακώμη όπου κατέβαινα κάθε μέρα λόγω της δουλειάς μου. Ένα βράδυ στη ταβέρνα της Νίκης τα είχε ψιλοκοπανίσει και μόλις μπήκα μέσα ήθελε σώνει και καλά να με κεράσει γιατί αισθανόταν υποχρέωση που του κατέθετα το ΠΡΟ-ΠΟ. Κάποια στιγμή σηκώθηκε, ζήτησε...
  • Σφαιρηδόν κατεβαίνω …… Σωρηδόν ανεβαίνω

    Σφαιρηδόν κατεβαίνω …… Σωρηδόν ανεβαίνω !!!!!             (Αφήγηση Ευάγγελος Κων/νου Τσίφτης) Προπολεμικά, περίπου το 1938-1939, το καφενείο του Ηλία Καραγιάννη στη Φτέρη ήταν γεμάτο κόσμο. Εγώ τότε ήμουνα περίπου 10-12 χρονών και έκανα το γκαρσόνι στο καφενείο, αφού τη μεγαλύτερη αδερφή μου την Ελένη την είχε παντρευτεί ο Ηλίας Καραγιάννης. Σ΄ένα τραπέζι κάθονται ο Βάγιας Καραγιάννης και ο Βαγγέλης Παταργιάς (ο επονομαζόμενος και «Μαύρος») και πίνουν τσίπουρα. Είχαν πιεί αρκετά, και κάποια στιγμή άρχισαν να λογομαχούν!!! Ο Βάγιας κάποια στιγμη του είπε «δεν είσαι άντρας ρε» και ο Βαγγέλης θίχτηκε και απάντησε: «ποιος εγώ?? Εγώ ρε μπορώ να πάω τώρα και...
  • Αλάτι στο κρεμμύδι

    Αλάτι στο κρεμμύδι                                  Αφήγηση Δημήτριος Βας.Θραψίμης Ο ΠετσαλοΜήτρος είχε 7 παιδιά .Μια μέρα τα πήρε όλα μαζί του και πήγαν να σκαλίσουν το αμπέλι. Η μικρότερη κόρη η Κούλα, ήταν πολύ μικρή για τέτοιες δουλειές, και απλά πήγε μαζί τους για να είναι παρέα με τα αδέλφια της. Το μεσημέρι κάθισαν να φάνε ψωμί με κρεμμύδι ,τίποτα άλλο δεν είχαν. Όπως άρχισαν να τρώνε, ο ΠετσαλοΜήτρος είδε έναν χωριανό τους να πηγαίνει προς το αμπέλι του ,και επειδή τα μεγαλύτερα κορίτσια του ήταν σε ηλικία γάμου τους είπε να πάνε να συνεχίσουν το φαγητό τους μέσα στον αχυρώνα που είχαν δίπλα στο αμπέλι, για να μην δει ο χωριανός τους πόσο φτωχικό ήταν το τραπέζι τους. Όπως έτρωγαν τα παιδιά στον αχυρώνα και ο ΠετσαλοΜήτρος συζήταγε με τον χωριανό τους από έξω, ακούγετε η...
  • Πάντα τα μαύρα να φορεί, ποτέ του να μην ξυριστεί

    Πάντα τα μαύρα να φορεί, ποτέ του να μην ξυριστεί !!!!!                              Αφήγηση Ευάγγελος Κων/νου Τσίφτης    Προπολεμικά η Φτέρη είχε δυό παππάδες !!! Ηταν ο Παπα-Γιώργης Σακελλάρης και ο Παπα-Κώστας Παπαφωτίου (Θανασούλας). Το καλοκαίρι ο Παπα-Γιώργης λειτουργούσε στον Αη-Γιώργη της Ανω Φτέρης όπου και παραθέριζε και ο Παπα-Κώστας- στην Αη-Δημήτρη. Στην Άνω Φτέρη όμως ήταν ο πολύς κόσμος και επομένως ο Παπα-Γιώργης είχε και τα πολλά έσοδα, αφού τότε οι παπάδες δεν είχαν μισθό αλλά μόνο τα τυχερά τους (αργότερα με νόμο του Πλαστήρα θεσπίστηκε να πληρώνονται από το κράτος). Ο Παπα-Κώστας που ειχε και οικογένεια με μικρά παιδιά το καλοκαίρι είχε πολύ λίγα τυχερά !!! Κάποιο καλοκαίρι λοιπόν, από τον Αη-Δημήτρη έλειψε το λάδι!!!! Κάποιος το είχε πάρει και δεν...
  • Το συμβάν θεωρείτε λήξαν

    Το συμβάν θεωρείτε λήξαν.                                           Αφήγηση Δημήτριος Β.Θραψίμης   Είμαστε στα μέσα της δεκαετίας του ‘70 Μια Κυριακή πρωί στη εκκλησία της Λευκάδας μπήκε ένας ψηλός μελαχρινός άντρας με κυνηγητικά ρούχα και με το δίκαννο στον ώμο. Ήταν ο Γυμνασιάρχης Τσάκας ,θεολόγος  από το Μαυρίλο,που εκείνη την εποχή υπηρετούσε στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας. Σταμάτησε μπροστά στο παγκάρι, άναψε ένα κερί ,έβγαλε το καπέλο του, κατέβασε το δίκαννο από τον ώμο, και παρακάλεσε τους επιτρόπους να αφήσουν το καπέλο και το δίκαννο κάπου πίσω από το παγκάρι μέχρι να τελειώσει η θεια λειτουργία. -Καλημέρα Γυμνασιάρχα ,μείνετε ήσυχος θα σας φυλάξουμε εμείς τα πράγματα σας . Είπαν οι επίτροποι και ο Γυμνασιάρχης τράβηξε για το ψαλτήρι μιας και ήταν και ψάλτης στην εκκλησία. Ο Άρχων Ιεροψάλτης του παραχώρησε τη θέση του από σεβασμό ,και άρχισαν να ψάλουν...
  • Στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας

    Στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας                                                Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης   Τη δεκαετία του ’50 μαθητές του Γυμνασίου Σπερχειάδας οι Δημ.Θραψίμης του Βασ. ,Γιάννης Σπανός του Ευαγγ. και Τάσος Σπανός, αδελφός του Γιάννη. Δύσκολα χρόνια ,πείνα και δυστυχία. Για να μπορούν να πληρώνουν οι πατεράδες μας το ενοίκιο κάθε μήνα ,επειδή ήμασταν και κουμπάροι,μας νοίκιασαν ένα δωμάτιο στη Σπερχειάδα ,ιδιοκτησίας Κων/νου Σπανού από την Φτέρη. Το εν λόγο κτήριο  είχε τρία δωμάτια των 20-25 τ.μ το καθένα .Ήταν κτισμένο με πλίθες, το ταβάνι ήταν με δέντρινα καδρόνια κακοπελεκημένα, και από πάνω σκεπασμένο με κεραμίδια. Το πάτωμα στρωμένο με χώμα, και όχι καλά ισιασμένο. Μια ξύλινη πόρτα, και ένα παράθυρο μικρό. Το δεύτερο δωμάτιο ακριβώς ίδιο με το δικό μας το είχαν νοικιασμένο ο Γεωργ.Βασιλείου και ο αδελφός του Κώστας από τη...
  • Ο παρδαλοκοκκινωπός κόκορας

    Ο παρδαλοκοκκινωπός κόκορας                                Αφήγηση Δημήτριος Β.Θραψίμης Ένα απόγευμα πίναμε καφέ με τον Γιώργο Νταλιάνη τον δάσκαλο . Εκείνη την ώρα πέρναγε ο Κωστας Μπακατσέλος ,με τον οποίο ήταν συμμαθητές στο Γυμνάσιο της Σπερχειάδας ( μακαρίτες πλέον και οι δύο ) Τον φωνάζει ο δάσκαλος να τον κεράσουμε καφέ και του λέει κάποια στιγμή . -Πες μας ρε Κώστα πως έγινε τότε με τον κόκορα του Γουνόπουλου; Ο Κώστας αφού γέλασε άρχισε…. Ο Γυμνασιάρχης του Γυμνασίου Σπερχειάδας κ.Γουνόπουλος ( μαθητές του εμείς ), στο παζάρι της Σπερχειάδας αγόρασε ένα κόκορα για να τον σφάξει και να τον μαγειρέψει. Ο κόκορας αυτός ήταν τροφαντός, είχε ένα παρδαλοκόκκινο χρώμα,και καθώς τον πήγαινε σπίτι άρχισε να λαλάει. Άρεσε αυτό στον κ.Γυμνασιάρχη , και όχι μόνο δεν τον έσφαξε...
  • Οι σωφεραίοι και ….ο Φτεριώτης Charles Bronson

      Οι σωφεραίοι και ….ο Φτεριώτης Charles Bronson !!!           (εκ του γαλλικού Le sofeur /οδηγός)                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης Ήταν Μάρτης του 2011, όταν ανέλαβα τη διοίκηση στο Αστυνομικό Τμήμα Μακρακώμης. Μετά από λίγες μέρες, όταν βγήκα για καφέ στην πλατεία, με πλησίασε ένας ηλικιωμένος κύριος, με χαιρέτησε και μου ευχήθηκε καλή επιτυχία στα καθήκοντά μου. Τον θυμήθηκα!!! Ήταν ο Νίκος Κατσαδούρος!!! Οδηγός του ΚΤΕΛ στα λεωφορεία των 32 θέσεων, που τη 10ετία του 70, όταν είμαστε μαθητές Γυμνασίου, κάθε πρωΐ στις 07.00΄, μας έπαιρναν από το χωριό μας, τη Φτέρη, και μας πήγαιναν στο Γυμνάσιο στη Σπερχειάδα και το μεσημέρι στις 14.30΄ μας ξανάφερναν στο χωριό. Τον ρώτησα τι κάνει και φάνηκε να εκπλήσεται!! - Με γνωρίζεις? με ρώτησε. -...
  • Ένα Σαββατόβραδο στη Φτέρη

    Ένα Σαββατόβραδο στη Φτέρη                 Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης           Πρίν μερικές μέρες, ήμουν στο χωριό.   Σούρουπο Σαββατόβραδου και είπα να περπατήσω λίγο στον κεντρικό δρόμο.   Ανοιχτό είναι το μαγαζί του Λάμπου στην Πλατεία, στο ισόγειο του σπιτιού του Λαγκοράνη. Μέσα είναι 5-6 άτομα και ο Ηλίας Κοντογιάννης (Καρυαμπάς) στην ψησταριά. Στο δρόμο έξω, ερημιά!! Δεν κυκλοφοράει άνθρωπος!!!   Μια από τα ίδια και στο καφενείο του Καραγιάννη !! Κι εδώ 8-10 άτομα!! Άλλοι παίζουν χαρτιά κι άλλοι βλέπουν τηλεόραση.   Από εδώ και πέρα, μέχρι την αποθήκη του Συνεταιρισμού ερημιά!!!! Δε συνάντησα άνθρωπο!!!   Πόσο άλλαξε το χωριό μας!!!! Πόσο ρήμαξε!!!   Κι όμως πρίν κάμποσα χρόνια το χωριό έσφυζε από ζωή!!!! Η σκέψη μου...
  • Τ΄ αυγό και το λάβδανο

    Τ΄ αυγό και το λάβδανο Ο Κώστας Λαγός ( ο Γουμενο-Κώστας, γιος της Γουμενο-Γιάνναινας) όταν η μάνα του είχε ένα εντερικό πρόβλημα φώναξε τον Πετσαλο-Μήτρο που ήταν πρακτικός νοσοκόμος ,να εξετάσει τη μάνα του και να του πει τι να κάνει για να γίνει καλά. Την εξέτασε ο Πετσαλο-Μήτρος και λέει στον Γουμενο-Κώστα . -Πάρε ένα αυγό και πήγαινε στο μαγαζί του Κουμπουρλή. Δώστου το και πες να σου δώσει λάβδανο. Τα υπόλοιπα παιδιά ήταν μικρά ,φώναζαν και μάλωναν .Για να ησυχάσουν τότε τους λέει η Πετσαλο-Μήτραινα -Μη φωνάζετε γιατί αν δεν ενεργηθεί η μάνα σας, θα πεθάνει και θα μείνετε ορφανά!!!! Λούφαξαν...
  • Με πιάνει Λύχρα

    Με πιάνει Λύχρα !!!!!                         Αφήγηση: Δημήτριος Βασ. Θραψίμης Η Γιάνναινα ( γυναίκα του Γουμενο-Γιάννη ) είχε ένα δερματικό πρόβλημα, και της πρότεινε η γιαγιά μου η Πετσαλο-Μήτραινα να την πάει στα Λουτρά της Παλιοβράχας ,που ήταν ιδανικά για δερματικές παθήσεις. Τότε υπήρχαν δωμάτια για ενοικίαση στα Λουτρά ,μαγαζιά ,ακόμα και Φαρμακείο,και πήγαινε πολύς κόσμος από τις γύρω περιοχές για ιαματικά λουτρά. Κάθισαν μερικές μέρες ,και ύστερα πήγε ο Πετσαλο-Μήτρος και τις έφερε στη Φτέρη. Την άφησαν στο σπίτι της και μετά πήγαν οι Πετσαλαίοι στο δικό τους. Ύστερα από 2-3 μέρες πήγε η Πετσαλο-Μήτραινα να δει τι κάνει η Γουμενο-Γιάννενα. -Τι καν’ς θειά??? Σ΄ πέρασε η φαγούρα ?? -Δεν μ΄ πέρασε παιδάκι’μ !!! -Και τι καν’ς θειά...
  • Σήκω βρε χαλμούκι

       Σήκω βρε χαλμούκι    Ο παπά-Κώστας Παπαφωτίου ( πατέρας του Θανασούλα) έμενε στον Κλειτσό. Ο παπά-Κώστας ήταν άξιος λειτουργός της πίστης μας, αλλά είχε και μια από τις καλύτερες φωνές στη ψαλτική. Στη Φτέρη ειχαμε και τον ΠετσαλοΜήτρο ,ο όποιος ήταν ο καλύτερος ιεροψάλτης όλης της περιοχής. Ο Δεσπότης όταν ήθελε να επισκεφθεί κάποιο χωριό της περιοχής ,έπαιρνε πάντα αυτούς τους δυο για να λειτουργήσουν μαζί του. Γέρασε ο παπά-Κώστας ,χήρος όπως ήταν ,τα παιδιά του είχαν φύγει από το χωριό ,αρρώστησε μια μέρα και τα μεσάνυχτα μην αντέχοντας άλλο πήγε στο σπίτι το Πετσαλέικο, όπου κοιμόταν ο Ηλίας Πετσάλας. Χτύπησε...
  • Γαρδίκης απεβίωσεν

    Γαρδίκης απεβίωσεν                                         Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης   Ο Γαρδίκης ο προύχοντας του Γαρδικίου είχε ζητήσει από το παπα-Κώστα Παπαφωτίου, και τον ΠετσαλοΜήτρο όταν πεθάνει να πάνε να ψάλλουν στη κηδεία του. Όταν αρρώστησε βαριά ο Γαρδίκης,πήρε τηλέφωνο εδω στη Φτέρη η γυναίκα του,και ειδοποίησε αυτούς τους δυο ότι ο αντρας της είναι βαριά αρρώστος, και να είναι ετοιμοι αν πεθάνη να ερθουν επάνω στο Γαρδίκη να τον ψάλλουν. Πέρασαν αρκετές μέρες περιμένοντας να τους ειδοποιήσουν για τον θάνατο του Γαρδίκη,αλλά ειδοποιήση δεν είχαν. Πήγαν τότε στο μαγαζί του Κουμπουρλή που είχε το μοναδικό τηλέφωνο στη Φτέρη, πήραν τηλέφωνο στο Γαρδίκη και ρωτάει ο παπα-Κώστας Παπαφωτίου : -Γα-γα..ρδίκης απεβίωσεν η όχι ; Η απάντηση ηταν αρνητική. Αυτό γινόταν για αρκετές  μέρες. Κάποια στιγμή τους...
  • Ο Υπνοβάτης

    Ο Υπνοβάτης                        Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης Με τον ξάδελφο μου τον Μητσάκη,ο οποίος είναι δυο χρόνια μικρότερος από μένα ,μας έστελνε ο πατέρας μου (ο μπάρμπα-Βασίλης ) όταν εγώ ήμουν γύρω στα 15, να νυχτοβοσκήσουμε τα άλογα στο κάμπο, για να μην τρώνε το έτοιμο τριφύλλι που είχαμε στους αχυρώνες . Φάγαμε για βράδυ στο σπίτι, πήραμε τα άλογα, και ξεκινήσαμε για το κάμπο .Στο δρόμο συζητάγαμε για φαντάσματα ,για υπνοβάτες, και άλλες τέτοιες ιστορίες . Όταν φτάσαμε στον Ξηριά, στο ύψος τις αχυρώνας του Μπαλαφούτη, εκεί όπως ήταν ο δρόμος ,δεξιά υπήρχε μια τούφα ( χαμόκλαδα ) Ξαφνικά βλέπουμε την ΖουκοΧαραλαμπίνα ( μητέρα του Λάκη και Βασίλη Σταμοκώστα,) καβάλα σε ένα μουλάρι που τον φώναζαν Μάρκο...
  • Γάμος στη Φτέρη μέσα στον Εμφύλιο

    Γάμος στη Φτέρη μέσα στον Εμφύλιο    Αφήγηση Ιωάννη Καραγιάννη και Δημήτρη Αρκούδα +   Είμαστε στο καλοκαίρι του 1948 μέσα στον Εμφύλιο!! Μέσα στη φτώχεια και την καταστροφή!!!!! Η ζωή όμως συνεχίζετε, και στη Φτέρη γίνεται αρραβώνας.!!!! Ο Φτεριώτης Χαράλαμπος Γεωργόπουλος (Αι’λο-Χαράλαμπος το παρατσούκλι του, και το σπίτι του ήταν το τελευταίο στο δρόμο για την Άνω Φτέρη) αρραβώνιαζε την αδελφή του Ανθούλα με κάποιον από τον Μώλο. Το γλέντι γίνεται στο σπίτι του Αι’λο-Χαράλαμπου στον Κλειτσό ( τότε ο κόσμος για να πάει στήν Ανω Φτέρη πήγαινε απο το μονοπάτι στον Κλειτσό )   Παρ' όλες τις άσχημες συνθήκες, το...
  • Ο αφελής ζήτουλας στη Γερμανία του 1960-1962

    Ο αφελής ζήτουλας στη Γερμανία του 1960-1962                       (Φτέρη, καφενείο Καραγιάννη 25/1/2017)     Βρισκόμαστε καταμεσής του Χειμώνα και οι λιγοστοί χωριανοί που συναθροίζονται στο μοναδικό καφενείο του χωριού βρίσκουν την ευκαιρία για λίγες αναδρομές – αφηγήσεις απ’ τα παλιά.   Μεταξύ των άλλων τό ’φερε η κουβέντα, πού αλλού, και για τα μνημόνια, τη Μέρκελ, τον Σόιμπλε, τον γερμανικό λαό, πως κατάφερε μετά δυο καταστροφικούς παγκόσμιους πολέμους, που προκάλεσε η ίδια, να είναι και πάλι ηγέτιδα δύναμη στην Ευρώπη κ.λπ.   Κατά γενική διαπίστωση αυτό το οφείλει στην νοοτροπία του λαού της, που αγαπάει την πατρίδα του και είναι νομοταγής και πειθαρχημένος.   Οπότε, ως πιο ειδήμων της παρέας, ο ιδιοκτήτης του καφενείου...
  • Χρόνια δύστυχα – Χρόνια τυραννισμένα

    Χρόνια δύστυχα – Χρόνια τυραννισμένα       Αφήγηση Βασίλειος Δημ.Σταμοκώστας     Θα μπορούσε κανένας να ονοματίσει τα κατοχικά και μετακατοχικά χρόνια με, πέραν των άλλων, τους βαρείς χειμώνες, και με αφορμή τις φετινές πολικές θερμοκρασίες.   Χαρακτηριστικά θυμάμαι το Χειμώνα του 1945, όντας 8 χρονών, που περίπου το 75% των σπιτιών και αχυρώνων του χωριού είχαν γίνει στάχτη κατά την πυρπόληση των χωριών από τους Γερμανούς στις 15/8/1944.   Τι απελπισία, τι καημός, τι αγανάκτηση, για τους ολετήρες της ζωής των δύστυχων κατοίκων της Δυτικής Φθιώτιδας και της Ελλάδας μας γενικότερα.   Τι να προλάβει ο καθένας να συμμαζέψει από γεννήματα. Τριφυλλοσπόρια, καλαμπόκια,...
  • Θέρος και αλώνισμα στη Φτέρη

    Θέρος και αλώνισμα στη Φτέρη        Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Την εποχή που υπήρχαν οι πατόζες, ο θερισμός γίνονταν μόνο με το χέρι. Με τα δρεπάνια!!!!Τότε καλλιεργούνταν όλα τα χωράφια που είχαν οι κάτοικοι της Φτέρης παντού. Έσπερναν σιτάρια όχι μόνο στα χωράφια του κάμπου αλλά ακόμα και στην Ανω Φτέρη. Σήμερα όλα αυτά τα χωράφια, αν δεν έχουν ήδη γίνει δάσος, σίγουρα είναι εδώ και πολλά-πολλά χρόνια ακαλλιέργητα!!!!Ο πατέρας μου έσπερνε σιτάρι περίπου τα 4-5 στρέμματα από το χωράφι μας στην άνω Φτέρη (σε πρόσφατο τοπογραφικό διαπίστωσα ότι είναι περίπου 10 στρέμματα. Ίσως το μεγαλύτερο κτήμα στην Ανω Φτέρη!!) Έσπερνε...
  • Το συσσίτιο στο Δημοτικό σχολείο της Φτέρης

    Το συσσίτιο στο Δημοτικό σχολείο της Φτέρης              Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Σεπτέμβριος του 1965 που πήγα στην Α΄ Δημοτικού!!! Πού αλλού?? Στο 3θέσιο Δημοτικό Σχολείο της Φτέρης, που είχε τότε 108 παιδιά!!!! Κάθε μέρα πηγαίναμε στο σχολείο έχοντας μέσα στην τσάντα μας και από ένα κυπελάκι με χερούλι. Ήταν τσίγκινο ή εμαγιέ!!! Βλέπετε τότε δεν υπήρχαν τα πλαστικά!! Στο κυπελλάκι αυτό, η μαγείρισσα του σχολείου, η Κουκούλη Τασία, μας έβαζε το πρωϊνό μας, που πότε ήταν γάλα και πότε τσάϊ του βουνού. Τα είχε βράσει πρωΐ - πρωΐ στο μαγειρείο που ήταν στο Βόρειο μέρος της Δυτικής αίθουσας του σχολείου, προς τη μεριά του Αη-Βασίλη. Το τσάϊ πίνονταν. Το...
  • Τα σκατζοχέρια

    Τα  σκατζοχέρια                    Αφήγηση  Ιωάννης Η. Καραγιάννης     Είχα μια σκύλα που είχε ειδικότητα στα σκατζοχέρια. Την λέγαμε Tσιτσιολίνα γιατί κουνιόταν πολύ. Όταν έβρισκε τον σκαντζόχοιρο τον γκλαφούναγε και δεν τον άφηνε να βγει απ τη φωλιά του. Πήγαινε λοιπόν η γυναίκα μου η Ρωξάνη, με ένα κουβά πλαστικό ,τον έπιανε και τον πέταγε στη καρότσα του αγροτικού  αυτοκινήτου για να μην μπορεί να φύγει.Ένα βράδυ έβγαλε 6 εκεί πίσω από το  σπίτι μου. Δεν μας άφηνε να κοιμηθούμε η μαγκούφα… Την άλλη μέρα ήρθαν κάτι γύφτοι στη Φτέρη και πούλαγαν πεπόνια. - Άμα σου δώσω 6 σκατζοχέρια, πόσα πεπόνια θα μου δώσεις?  λέει η Ρωξάνη. Γυάλισε το μάτι του γύφτου μόλις άκουσε για σκατζοχέρια. - Θα σου δώσω πολλά λέει ο γύφτος… -...
  • Το … δεκαρολόϊ

    Το … δεκαρολόϊ !!!!                                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης Πρίν λίγο καιρό, αποφάσισα να τακτοποιήσω το υπόγειο του σπιτιού μου στη Φτέρη, γιατί ήταν «πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι»!!!! Ανοίγοντας μιά από τις πολλές χαρτοκούτες, για να δώ τι έχει μέσα, βρήκα ένα μικρότερο χάρτινο κουτί, από κουραμπιέδες Υπάτης «Κεραμίδα», σχεδόν γεμάτο με …. δεκάρες και εικοσάρες!!!! Έμεινα αποσβολωμένος να τις κοιτάζω. Γυάλιζαν στο φώς που τις χτυπούσε!!! Ήταν απομεινάρι της παιδικής μου ηλικίας. Όταν μικρό παιδί έπαιζα με τα άλλα παιδιά δεκαρολόϊ, ανάμεσα στα κυπαρίσσια της Φτέρης δίπλα στη Ηρώο. Η σκέψη μου γύρισε πολλά χρόνια πίσω. Στις αρχές της 10ετίας του 1970. Εκείνη την εποχή όλα τα παιδιά του χωριού, είχαμε και παίζαμε με σιδερένιες μπίλιες από ρουλεμάν ή μεγάλους γυάλινους βώλους. Όσο...
  • Ο Σινεμάς

    Ο Σινεμάς                                              Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Από τις αρχές της 10ετίας του 60, μέχρι περίπου τις αρχές της 10ετίας του 80, στη Φτέρη, κάθε Σαββατόβραδο είχε κινηματογράφο!!! Στο καφενείο του Καραγιάννη έπαιζαν κινηματογράφο οι Ντζουναίοι. Τα αδέρφια Κων/νος και Βασίλης Ντζούνας, από τη Σπερχειάδα. Ο ένας έπαιζε στη Φτέρη και ο άλλος πήγαινε στην Παλιοβράχα. Το επόμενο Σαββατόβραδο άλλαζαν χωριό. Τους θυμάμαι που έρχονταν με ένα τρίκυκλο λαδί χρώματος, μοτοσακό Zundapp, που στην καρότσα του είχαν την κινηματογραφική μηχανή και τις ταινίες σκεπασμένες με ένα μουσαμά. Αργότερα έρχονταν με ένα κίτρινο VW κλειστό (κλούβα). ¨Όπως έμπαινε το αυτοκίνητο στο χωριό φώναζε από το μεγάφωνο το έργο που θα έπαιζε, τα ονόματα των πρωταγωνιστών και την ώρα έναρξης. Έστηνε τη μηχανή πάντα, σ΄ένα τραπέζι μπροστά από το ψυγείο του...
  • Η … κατ’νάρα !!!!!!

    Η … κατ’νάρα !!!!!! (εικόνες και μνήμες από τη Φτέρη των 10ετιών 1960 & 1970)                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης Ο Κυρτσο-Μήτσος ήταν Φτεριώτης. Κυρίτσης Δημήτριος ήταν το όνομά του. Ήταν ένας φτωχός γεράκος, κοντός με μουστάκι και τραγιάσκα, κι ένα κόκκινόμαυρο σακκούλι κρεμασμένο στον ώμο του, από το οποίο πάντα φαινόταν η λαβή μιας κλαδευτήρας. Θυμάμαι που πάντα φορούσε λαστιχένια παπούτσια. Πότε γαλότσες και πότε (όταν ήταν στεγνός ο τόπος), κοντά μέχρι τον αστράγαλο. Αυτός έμενε στον Κυρτσο-μαχαλά, ψηλά το χωριό και είχε λίγα γίδια (20-25 μαζί και 2-3 τράγους) που τα έβγαζε κάθε μέρα για βοσκή. Φτωχό, αγροτικό κυρίως χωριό η Φτέρη, που έσφυζε όμως από ζωή. Βέβαια υπήρχαν και οικογένειες που...
  • Ο ….. Τσιλιμπόκας

    Ο ….. Τσιλιμπόκας                       Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσιφτης     «Μπροστά πάει ο Λαγγοράνης, πίσω ο Τσιλιμπόκας!!! Αϊντε τιριντάχ – τιριντάχ- τιριντάχ !!! Πρρρρ - Πρρρρρ!!!!! Α, στο διάλο Τσιλιμπόκα !!!!» Φτέρη. Πρώτα χρόνια της 10ετίας του 1970. Εκείνη την εποχή, στη Φτέρη υπήρχαν πάρα πολλά παιδιά. Πέρα από αυτά που πήγαιναν στο (εξατάξιο) Γυμνάσιο και κάθε μέρα γέμιζαν ένα λεωφορείο 32 θέσεων, στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού φοιτούσαν πάνω από 80 παιδιά!!! Το παιχνίδι στην Πλατεία του χωριού κάθε απόγευμα, κρατούσε μέχρι αργά το βράδυ. Τουλάχιστον μέχρι να βαρεθούμε ή μέχρι να πέσει το σκοτάδι, ώστε να μην είναι δυνατή η συνέχειά του. Τα παιχνίδια που παίζαμε: κυνηγητό, κρυφτό, Indeal, γουρούνα, σκατόλια, τσελίκα και φυσικά μπάλα. Πολλή μπάλα...
  • Κάποτε τ΄ Αη-Γιαννιού !!!

    Κάποτε τ΄ Αη-Γιαννιού !!!                               Αφήγηση Τσίφτης Βασ.Κω/νος       - Καλησπερά-να σου Για- βρέ Γιάννο μου!!!! - Καλώς τα παλληκάρια !!! ……. ……. ……. Τ΄ Αη-Γιαννιού αύριο !!! Τελειώνει το 12ήμερο κι αρχίζουν τα σχολεία. Η μνήμη γυρίζει αρκετά χρόνια πίσω. Σα σήμερα το βράδυ, τα παιδιά της Φτέρης πήγαιναν στα σπίτια που είχαν Γιάννη και τραγουδούσαν το Γιάννο, δηλαδή τα κάλαντα που άρχιζαν με το παραπάνω δίστιχο. Τώρα πλέον δεν πάει κανένας !!! Χάθηκε και αυτό το έθιμο μέσα στο χρόνο!!! Κρίμα !!!!! Αυτά τα κάλαντα ήταν ιδιόρρυθμα. Παρ΄όλο που προσπαθώ να τα θυμηθώ, θυμάμαι μόνο κάποιο μικρό απόσπασμα. Τέλος πάντων, το να ψάξω να τα βρώ ολοκληρωμένα, είναι μια άλλη ιστορία. Πρόπερσι μόνο, τέτοια μέρα, που είμαστε 3-4 άτομα στο καφενείο και πίναμε τσίπουρα,...
  • Ο αρκουδιάρης !!!

    Ο αρκουδιάρης !!! Αφήγηση Κων/νος Βασ.Τσίφτης     Ήρθε στο χωριό ο αρκουδιάρης Ένας μαύρος γύφτος ξεδοντιάρης…….   Πέρασαν τόσα χρόνια από τότε, που δε θυμάμαι πλέον, αν ήταν πράγματι ξεδοντιάρης!! Σίγουρα πάντως, ήταν γύφτος!! Μαυριδερός, με τραγιάσκα, άσπρο μουστάκι στριφτό, πουκάμισο από αλατζά, γιλέκο καφέ (δεν ξέρω αν ήταν από τη βρώμα ή αν ήταν το χρώμα του) και παντελόνι στενό με κοφτές τσέπες (χασάπικες). Ηταν αμέσως μετά την Πρωτοχρονιά και πρίν αρχίσουν τα σχολεία. Ετος?? Περίπου στο 1967-1970!!! Μπήκε στο καφενείο του Καραγιάννη Ηλία, κρατώντας στο ένα χέρι την άκρη της αλυσίδας που ήταν τυλιγμένη γύρω από ένα ματσούκι (για να κρατάει σε...
  • Το καρέλι του Γρηγόρη Καραγιάννη

    Το καρέλι του Γρηγόρη Καραγιάννη (Ή αν θέλετε «Κανένα πρόβλημα δεν είναι άλυτο!!»)                                  Αφήγηση Κώστας Τσίφτης   Φτέρη. Αρχές της 10ετίας του 1970. Ο δρόμος για τον Κλειτσό δεν είχε ακόμα γίνει. Για να πάς εκεί πεζός ή με ζώο, υπήρχαν 2 δρόμοι. Ο ένας, από το Ανατολικό μέρος της συνοικίας, περνώντας το Αρκουδόρεμα πάνω από το παλιό ξύλινο γεφύρι (υπάρχει ακόμα !!!!!) και ο άλλος, από το Δυτικό μέρος της συνοικίας, κατεβαίνοντας στο ρέμα πίσω από την εκκλησία και αναβαίνοντας το παλιό πέτρινο καντερίμι, μπροστά από τη βρύση της Μάρως. Ο Κώστας Παπαφωτίου ήθελε να ανακαινίσει το παλιό πατρικό του σπίτι (του Θανασούλα), που βρισκόταν προς το Δυτικό μέρος του Κλειτσού, δίπλα στο σπίτι του Πετσάλα. Υπήρχε όμως ένα αξεπέραστο για την εποχή πρόβλημα!!!!!! Πώς θα...
  • Θα το φοράω κάθε Κυριακή

    Θα το φοράω κάθε Κυριακή Αφήγηση Γιάννης Η. Καραγιάννης Βρισκόμαστε γύρω στο 1963-64.Στο καφενείο βρίσκεται η γνωστή πελατεία της Φτέρης και η ώρα περνά με καφε,τσιπουρο ,δηλωτή και συζήτηση επί παντός επιστητού. Σε ένα τραπεζάκι κάθετε ο Στέλιος ο Σταμοκωστας 85-87 χρονών τότε.Ο Στέλιος ήταν αγρότης ,είχε και αμπέλια στο καμπο,και μάλιστα επειδή είχε κάνει και στην Αμερική ,ήταν ο πρώτος που είχε φέρει κλήματα όταν είχε επιστρέψει στη Ελλάδα από ποικιλίες που δεν υπήρχαν τότε στη περιοχή. Είχε φτιάξει μόνος του ένα αυτοσχέδιο τσιμπούκι για να καπνίζει το καπνό του,που σημειωτέον οι...
  • Η κουσκούτα και ο λαγός

    Η κουσκούτα και ο λαγός                      Αφήγηση Δημήτριος Βασ.Θραψίμης Βρισκόμαστε γύρω στο 1940 Σεπτέμβριο μήνα περίπου εποχή που γινόταν η συλλογή του τριφυλόσπορου.Στη Φτέρη αλλά και στη ευρύτερη περιοχή εκείνη την εποχή ο τριφυλόσπορος είχε πολύ κουσκούτα.Η κουσκούτα είναι ένα ζιζάνιο που ήταν δύσκολο να την καταπολεμήσουν οι αγρότες εκείνη την εποχή και η παρουσία της μείωνε ανάλογα την αξία του παραδιδόμενου τριφυλοσπορου και αν υπήρχε σε μεγάλη ποσότητα δεν τον παραλάμβαναν καθόλου..Υπόψη ότι ο τριφυλόσπορος ήταν ένα προϊόν που απέφερε ένα ικανοποιητικό εισόδημα στους αγρότες εκείνη την εποχή.Η συγκέντρωση του σπόρου γινόταν στη Λαμία σε συγκεκριμένα σημεία οπού υπήρχαν γεωπόνοι υπάλληλοι της...
  • Επικίνδυνα Παιδικά Παιχνίδια

    Επικίνδυνα Παιδικά Παιχνίδια. Αφήγηση Τσίφτης Κώστας Φτέρη. Τέλος 10ετίας 1960 - Αρχές 10ετίας 1970. Περίπου 20 χρόνια από το τέλος του Εμφυλίου. Επταετία. Ό,τι πολεμικό υλικό υπήρχε – και υπήρχε αρκετό - κρυμμένο σε αχυρώνες, χατήλια και υπόγεια, ο κόσμος επειδή φοβόταν, το πετούσε στα σκουπίδια. Στο χωριό 2 ήταν τα σημεία που τα πετούσε. Το ένα ήταν η «Πουρνάρα» πίσω από τα Παραπεραίϊκα προς τα Μετόχια (πίσω από το σπίτι του Νταλιάνη Νίκου) και το άλλο στη «Σάρα», πίσω από την εκκλησία (εκεί που ήταν παλιότερα τα σφαγεία). Πιτσιρικάδες εμείς με κοντά παντελόνια και το λάστιχο (σφεντόνα) στην...
  • Μαζέψτε τις να μην πεδικλωθώ

    Μαζέψτε τις να μην πεδικλωθώ…..                              Αφήγηση Κώστας Τσίφτης   Φτέρη. Αρχές 10ετίας 1980. Χειμώνας στο καφενείο του Καραγιάννη. Γύρω από την ξυλόσομπα καθόμαστε 6-7 άτομα, μεταξύ των οποίων και δύο (οι Γ.Κ. και Χ.Μ.) οι οποίοι είχαν μια έντονη και μεγάλη συζήτηση, περί …….. γυναικών και σχετικά με την ερωτική τους δραστηριότητα !!!! Σε μια καρέκλα καθόταν η Καραϊνου Λένη (γιαγιά του Ηλία), η οποία δεν μιλούσε, γιατί πότε παρακολουθούσε την τηλεόραση και πότε την … έπαιρνε ο ύπνος!!! Το βέβαιο όπως αποδείχτηκε αργότερα, ήταν ότι παρακολουθούσε και τη συζήτηση αυτών των 2!!! Κάποια στιγμή επειδή είχε πέσει η φωτιά στη σόμπα, η γιαγιά σηκώθηκε, πήγε και πήρε ένα ξύλο και γύρισε να το ρίξει στη σόμπα. Επειδή αυτοί οι 2 που είχαν την τόσο «φλογερή»...

kodogianeoi

«Δώδεκα Κοντογιανναίοι δεκατρείς ταμπουράδες (παροιμία)»

                  Η καταλειφθείσα νοοτροπία των Πασάδων και οι Αγνοί Πατριώτες.

Με την ευκαιρία της πρόσφατης έκδοσης του βιβλίου μου: «ΟΙ ΣΤΑΜΟΚΩΣΤΑΙΟΙ, ΠΑΠΠΟΝ ΠΡΟΣ ΠΑΠΠΟΝ, ΔΥΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ», χρησιμοποίησα ορισμένα κομβικά ιστορικά στοιχεία του χωριού, που αναφέρονται κυρίως στην ιστορία των τιμηθέντων πρόσφατα ηρώων προγόνων μας Τριαντάφυλλου Κατσούδα και Νίκου Φτέρη, με την ανέγερση των προτομών τους. Θεώρησα χρέος μου, αυτά να γίνουν γνωστά σε όσους ήρθαν, έρχονται και θάρθουν, όχι μόνον στους απογόνους των Σταμοκωσταίων, αλλά σε όλους τους φτεριώτες και Έλληνες πατριώτες, μέσα και από το παρόν άρθρο:

1ον). Ο ακούραστος Φτεριωλάτρης, ερευνητής - «τρυποφράχτης» - συγχωριανός μας Σπύρος Βασιλείου Παπακώστας, συμπληρώνει τη σύνθεση της ιστορίας του χωριού μας, με ένα αξιόλογο ιστορικό χρονικό, που έλαβε χώρα το 1843 στον ναΐσκο του Αγίου Δημητρίου, στα τότε «Καλύβια», όπου το σημερινό χωριό Φτέρη. Είναι γνωστό ότι το 1843 το τότε Στράτευμα, δια των στρατηγών Καλλέργη και Μακρυγιάννη διαμαρτυρόταν μπροστά στα ανάκτορα για την ψήφιση Συντάγματος, και ο βασιλιάς Όθωνας ανταποκρίθηκε στο αίτημά τους. Μας ενημερώνει λοιπόν ο Σπύρος Παπακώστας για το πώς και πού διεξήχθησαν οι διαδικασίες στο χωριό μας:

« Μετά τις διαμαρτυρίες του Στρατού την Γ Σεπτεμβρίου 1843 στην Αθήνα ο νεαρός βασιλιάς Όθων προκήρυξε εκλογές δυνάμει νόμου του Ιωάν. Καποδίστρια του 1829 της 4ης Μαρτίου ,του 23ου ψηφίσματος, άρθρο 5, για την ανάδειξη εκλεκτόρων από τους ψηφοφόρους της Επικράτειας, στο περιεχόμενο του οποίου, νόμου, περιλαμβανόταν και το κείμενο του εν λόγω όρκου, το οποίο είχε ως εξής: «Ορκίζομαι εν ονόματι της Παναγίας και αδιαιρέτου Τριάδος, ενώπιον του θυσιαστηρίου τούτου της αληθείας, να μην δώσω την ψήφον μου, ούτε δια φιλίαν, ούτε δια μίσος, ούτε δια φόβον, ούτε δια ελπίδαν προσωπικού κέρδους, αλλά κατά την συνείδησίν μου και χωρίς καμίαν προσωποληψίαν. Το αυτό επανέλαβον όλοι οι πολίται υψώνοντας την δεξιάν των χείραν».

Οι εκλέκτορες ή παραστάτες εκλέχθηκαν επεισοδιακά σε τρεις φάσεις: Τότε ψήφιζαν μόνο οι οικογενειάρχες, οι οποίοι ήταν συνολικά 104.

Κατά την πρώτη φάση 26/9/1843, η διαδικασία διεκόπη πολλές φορές , με αντεγκλήσεις των ψηφοφόρων και παρεμβάσεις της φρουράς, με αποτέλεσμα το πρακτικό να μην ολοκληρωθεί.

Κατά τη δεύτερη φάση 1/10/1843, ψήφισαν 66 οικογενειάρχες και ανέδειξαν εκλέκτορες ή παραστάτες τους: Ιωάννη Σκουρογιάννη, Αθανάσιο Νικ. Φτέρη και Ιωάννη Κυρκογιάννη.

Κατά την τρίτη φάση 10/10/1843 ψήφισαν 37 οικογενειάρχες και εξέλεξαν τους: Λάμπο Ξάνθη [ή Πλατιά], Αθανάσιο Τζορέκη και Κώστα Στάμου.

Σύμφωνα με τον αριθμό των ψηφοφόρων οι εκλέκτορες ή παραστάτες θα ήταν τρεις, οι οποίοι θα πήγαιναν στην πρωτεύουσα της Επαρχίας, την Υπάτη, στη συνέλευση της οποίας θα ψήφιζαν τους πληρεξούσιους για την Συντακτική Συνέλευση, που θα γινόταν στην Αθήνα.

Τις διαδικασίες των εκλογών για ανάδειξη εκλεκτόρων τις κατηύθυναν οι προεστοί του Γαρδικίου και των Καμπιών αφού ο δικός τους δημογέροντας είχε πεθάνει, ο Νίκος Φτέρης.

Η εκλογική διαδικασία έγινε εντός του ναΐσκου του Αγίου Δημητρίου και συμμετείχαν σ’ αυτή και οι ιερείς της Φτέρης Γεώργιος Αθανασίου και Γεώργιος Δεσποτόπουλος.

Στην Υπάτη για την ανάδειξη των πληρεξουσίων κατά τη Συνέλευση οι παρατάξεις ήταν δυο: Η πρώτη με το Γεώρ. Αινιάνα και τον Ευάγ. Κοντογιάννη και η δεύτερη με τον Δημ. Χατζίσκο και τον Χρ. Ζωγραφίδη, οι οποίοι νικητές θα συμμετείχαν στην Συντακτική Συνέλευση των Αθηνών το 1844, που τελικά ψηφίστηκε η Συνταγματική Μοναρχία. (Πηγές: Σπύρ. Β. Παπακώστας: ΓΑΚ 1846361-36 και ΓΑΚ 1646699-79).

2ον). Κατά τις ερευνητικές μου προσπάθειες εύρεσης στοιχείων των εξ αίματος συγγενών μου, ήρθα σε επαφή με την εκ Παλαιοβράχας οικογένεια, απογόνων, του Ανδρέα Πολίτη, η γυναίκα του οποίου, η Γεωργούλα, ήταν αδελφή του Στέλιου Σπύρου Σταμοκώστα. Η εγγόνή της Γεωργούλας η Ελένη Φωτίου Πολίτη – Κηπουρού, μου έδωσε τα σχετικά στοιχεία: Η Γεωργούλα απέκτησε τρεις γιούς και μια κόρη. Το Γιώργο,τον Φώτη, τον Σπύρο και την Κυρούλα. Οι δυο γιοί ο Γιώργος και ο Σπύρος έγιναν στρατιωτικοί γιατροί – Αρχίατροι ε.α. Τους οποίους και γνώριζα εξ αποστάσεως.

Ο Γιώργος το 1989 έγραψε ένα βιβλίο «Σκόρπιες μνήμες και διαλογισμοί», μέσα στο οποίο φιλοξενούνται πολλά σπουδαία, αναφορικά με τα ήθη και έθιμα του χωριού του, λαογραφικά στοιχεία, το οδοιπορικό της ζωής και της καριέρας του, με διάφορα διδακτικά και εύθυμα , μεταξύ των οποίων και ιστορικά, σε ένα κεφάλαιο, για την οικογένεια των Κοντογιανναίων, εκπρόσωπος της οποίας ο Ευάγγελος, όπως γράψαμε παραπάνω ήταν υποψήφιος για πληρεξούσιος στη Συντακτικη Συνέλευση της Αθήνας. Το Κεφάλαιο «οικογένεια Κοντογιανναίων» συνδέεται άρρηκτα με τους δικούς μας προγόνους Κατσούδα και Φτέρη, γιατί είχαν έρθει μεταξύ τους σε θανάσιμη κόντρα. Αξίζει θεωρώ η καταχώρηση των στοιχείων που παραθέτει ο θείος μου – δεύτερος εξάδελφος του πατέρα μου – για την νοοτροπία των δυνατών τότε, ακόμη και τώρα.

Ο Ευάγγελος ήταν ως γνωστό Συντ/ρχης κατά την επανάσταση του 1821 και υπέγραφε, μετά την απελευθέρωση, τα πιστοποιητικά αγώνων των πολεμιστών για να τους απονεμηθούν τιμητικά διπλώματα και μετάλλια. Υπέγραφε πότε ως Αντ/ρχης και πότε ως Στρατηγός. Ο Ευάγγελος είχε ένα γιο, τον Νικολάκη ο οποίος το 1911 ήταν 70 ετών και διέμενε στο Αγά (Σπερχειάδα), που ήταν τσιφλίκι του.Παρενθετικά υπενθυμίζουμε ότι τα Κοντογιανναϊΐκα τσιφλίκια εκτείνονταν μέχρι τη Λάσπη (Άγιο Νικόλαο σήμερα) Καρπενησίου. Ακόμη και αυτό το τσιφλίκι του Αι – Γιάννη που αγόρασαν οι Φτεριώτες το 1912, με το υπ’ αριθ. 266 συμβόλαιο του Α. Κοκορίγκου στη Βαρυμπόπη (Μακρακώμη) από την Αγλαΐα Μαυροδήμου, σύζυγο Αλεξάνδρου Μαυροδήμου και θυγατέρα του Ιωάννου Κοντογιάννη, ήταν και αυτό τσιφλίκι τους. Το 1911-1914 ο Γιώργος Πολίτης ήταν μαθητής στο Σχολαρχείο Σπερχειάδας και θυμάται:

«Είχε ο Νικόλαος Κοντογιάννης λοιπόν στη Σπερχειάδα άσπρη Πατριαρχική γενειάδα, φέσι κόκκινο με μαύρο τούλι τυλιγμένο, άσπρο παχύ μουστάκι, μεγάλα μάτια μωραΐτικα, φουστανέλλα, κάλτσες και παπούτσια φουστανελάτικα. Το άλογό του βαρβάτο, άσπρο με ασημοκαπνισμένα γκέμια, σέλα δερμάτινη, πάνω της ήτανε ενσωματωμένες λίρες, γνήσιες ή ψεύτικες, οι οποίες γυάλιζαν στον ήλιο.

Ποτέ δεν έβγαινε μόνος του, αλλά πάντοτε καβάλα συνοδευόμενος από αγροφύλακες από 6 μέχρι 12, που κάποιο καιρό στο σύνολό τους ήταν στα τσιφλίκια του. Είχε τότε το Αγά δικό του, τα γουρονολείβαδα στη Μεσοποταμία, τον Τσιρλιά στην Παλαιοβράχα, το Μουτσουράκι στον Τυμφρηστό, το Καρά-χασάνη στο Δομοκό και άλλα αλλού.

Όταν επρόκειτο να μεταβεί για επιθεώρηση στα τσιφλίκια του ή προς τη Λαμία, μετακαλούσε όλους τους αγροφύλακές του να τον συνοδεύουν, οι οποίοι είχαν όλοι μεγαλόσωμα ωραία μαύρα άλογα, ενώ το δικό του ήταν άσπρο.

Το σπίτι του ήταν διώροφο στην κορυφή της πλατείας που πάει ο δρόμος προς την εκκλησία από την πάνω πλευρά αριστερά, είχε μεγάλη αυλόπορτα δίφυλλη, πλάτους περίπου τριών μέτρων και μεγάλη αυλή, στο βάθος της οποίας ήταν οι στάβλοι. Όταν επρόκειτο να εξέλθουν, έβγαιναν πάντοτε εν καλπασμώ, με πρώτο τον Κοντογιάννη ο οποίος φορούσε μικρό δερμάτινο σελάχι, το οποίο φιλοξενούσε ένα μαχαίρι και μια κουμπούρα δίκαννη και η οποία βρίσκεται στο Μουσείο του Αγάθωνα.

Οι αγροφύλακες με μαύρους ντουλαμάδες, μαύρα μικρά ψαλιδισμένα μουστάκια, χιαστί φυσιγγιοθήκες και αραβίδες γκρα. Όποιος δεν παραμέραγε καλά σκοτωμένος τον πάταγαν τα άλογα. Ήταν ο πασάς της περιοχής, και νεώτερος προ του 1900 είχε σωματοφύλακα τον μετέπειτα λήσταρχο Καρακώστα, ο οποίος ήταν οπλισμένος με μαχαίρι, φορούσε γουρουνοτσάρουχα και ήταν πολύ ταχύς στα πόδια. (Όταν ήταν ληστής μέσα σε 48 ώρες κάλυψε την απόσταση Λαμία – Πεντέλη).

Λέγεται ότι, όταν κάποτε ο Κοντογιάννης επιστρέφοντας από τη Λαμία με τον Καρακώστα, υπό κατακλυσμιαία βροχή, πέρασε κατεβασμένο το Σπερχειό καβάλα στ’ άλογο, με τον Καρακώστα στα καπούλια του αλόγου, όταν έφθασε λίγα μέτρα από το σπίτι του σκόνταψε το άλογό του και τον έριξε κάτω. Σηκώθηκε και έβγαλε την κουμπούρα και το σκότωσε. Ο Καρακώστας έβγαλε τη σέλα και τα χάμουρα και τα συμμάζεψε, και σε λίγο ήρθαν οι γύφτοι, το έγδαραν και του πήραν το τομάρι και το κρέας το πέταξαν.

Επίσης όταν ένα απόσπασμα χωροφυλακής έπιασε ένα ζωοκλέφτη και τον πήγαιναν προς τη Λαμία, οι συγγενείς του πήγαν στον Κοντογιάννη για προστασία για ν’ αφήσει ελεύθερο το Μήτρο.. Ο Κοντογιάννης έστειλε αμέσως ένα αγροφύλακα για να τον αφήσει ελεύθερο. Ο επικεφαλής Ανθυπομοίραρχος είπε στον καταφθάσαντα αγροφύλακα: Άντε ρε φύγε από δω που θ’ αφήσω ελεύθερο το Μήτρο που ρήμαξε τα κοπάδια του κοσμάκη, Άντε στο καλό σου και συ και το αγράμματο αφεντικό σου.

Μόλις ο Κοντογιάννης πληροφορήθηκε την απάντηση του Ανθ/ρχου, καβαλάει τ’ άλογο και με συνοδεία των αγροφυλάκων του προλαβαίνει το απόσπασμα στα Λουτρά Υπάτης. Απόλα τον τώρα να μη σε κλαδέψω, που θα με πεις εμένα αγράμματο. Τι να κάνει ο Ανθ/ρχος Κοντογιάννης ήταν αυτός, τον απέλυσε.

Όλη του την περιουσία αργότερα ο μοναχογιός του Ευάγγελος, τη σπατάλησε στα χαρτιά»!

Ο συγγραφέας δεν παραλείπει να γράφει και καλά λόγια για τον Κοντογιάννη, ότι ήταν καλός και όμορφος, ότι εξελέγη βουλευτής δυο – τρεις φορές κλπ.

Έχω την πεποίθηση πως ο αναγνώστης διαβάζοντας αυτά και από πρώτο χέρι εισπράττει την κληρονομηθείσα κατάσταση και νοοτροπία των Κοντογιανναίων «αρματωλών» (ίσως ορθότερα ληστάρχων), έμπιστων του Αλή πασά και εν συνεχεία καπεταναραίων του 1821. «Δώδεκα Κοντογιανναίοι δεκατρείς ταμπουράδες» έλεγε η παροιμία, γιατί όταν ήρθαν απ’ το Χαλκιόπουλο του Βάλτου στην Υπάτη, είχαν μαζί τους 50 – 80 άνδρες σαν την πάστα τους. Πήραν με τη βία την εξουσία και δεν καταλάβαιναν Θεό! Τέτοιους ήθελε ο Αλή Πασάς για να μεγαλώνει το Δοβλέτι του και να φθάσει στο σημείο να θέλει, να κάνει το δικό του κράτος και τελικά να φάει το κεφάλι του.

Για χάρη των Κοντογιανναίων έφαγε τον αγνό πατριώτη και ανδρειωμένο Κατσούδα. Μόλις ο Κατσούδας τότε που πήγε καλεσμένος του Αλή στα Γιάννενα, για δήθεν συμφιλίωση του είπε: «ας διώξουμε τους Βαλτινούς και τους Κοντογιανναίους», φώναξε τον δήμιο (τζελάτη), και του πήρε αμέσως το κεφάλι, κατά πως το δημώδες μοιρολόι εξιστορεί.

Αργότερα, μετά την απόκτηση της ελευθερίας, για χάρη των τσιφλικιών τους, έφαγαν – δηλητηρίασαν με δόλο και τον ικανό δημογέροντα Νίκο Φτέρη, γιατί διαφωνούσαν για την εγκαθίδρυση της έδρας της δημογεροντίας. Ο μεν Νίκο Φτέρης ονειρευόταν να την εγκαταστήσει στο χώρο μεταξύ Φτέρης και Παλαιοβράχας και να μεταφέρει την εβδομαδιαία αγορά από τον Άγιο Σώστη στον Άμπλα Παλαιοβράχας, οι δε Κοντογιανναίοι Μήτσος και Βαγγέλης να την εγκαταστήσουν στο Αγά (είχε τότε 15-20 καλύβες των κολίγων) για ν’ αξιοποιήσουν τα γύρω τσιφλίκια τους. Εννοείται ότι τα τσιφλίκια τα απέκτησαν τόσο κατά την περίοδο των υπηρεσιών τους, ως αρματωλών, στον Αλή πασά από την υπέρμετρη και βάρβαρη φορολογία των ραγιάδων Ελλήνων, όσο και από τις κατακρατήσεις των μισθών των αξιωματικών και στρατιωτών κατά την επανάσταση. Μια μικρή γεύση παίρνει ο αναγνώστης από τις επιστολές του Νίκου Φτέρη, όντας το 1826 ως υπαξιωματικός στο κάστρο του Ακροκόρινθου υπό τον Ανδρίτσο Σιαφάκα, παρακαλάει το Υπουργείο πολέμου να μην επιτρέψει την κατακράτηση των μισθών του τόσο αυτού όσο και άλλων συντρόφων του από τον οπλαρχηγό τους.

Θέσπιζε νόμους και όρκους ο δόλιος Καποδίστριας να αποτρέψει την ιδιοτέλεια, αλλά οι Μαυρομιχαλαίοι – τύπου Κοντογιανναίων – τον έφαγαν έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυριδωνα στο Ναύπλιο! Μήπως η νοοτροπία αυτή εξακολουθεί να μας διακρίνει ακόμη σήμερα υπό ευγενέστερες μορφές και βρισκόμαστε σ’ αυτό το μαύρο χάλι!

Βασίλης Δ. Σταμοκώστας

Φτέρη 18/2/2019