Φτέρη Φθιώτιδας

                   Ιστορικές  Λαογραφικές & Φωτογραφικές μνήμες

 

 

 .

                                                               sxolo-fters

 

                      ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΤΗΣ ΦΤΕΡΗΣ

                                                                                          

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της εποχής το πρώτο επίσημο Ελληνικό Σχολείο (το Ελληνικό ισοδυναμούσε με το μετέπειτα Σχολαρχείο), στο οποίο φοίτησαν εξέχοντες μετέπειτα πολιτικοί δημιουργήθηκε με ειδική άδεια του Αλή-Πασά μετά από σκληρή διαπραγμάτευση με τον Νίκο Φτέρη. Στέγη για το σχολείο είναι αδύνατον να υπήρχε εκείνα τα χρόνια και το πιο πιθανόν είναι να χρησιμοποιούσαν το μοναστήρι-εκκλησία τώρα-του Άγιου Γεώργιου και ειδικά το χαγιάτι που είχε χτιστή στη βόρεια πλευρά του.Σύμφωνα με έρευνα των δασκάλων Στυλιανής Ευαγ. Κύρκου και Βασιλείου Παπαναγιώτου, κατόπιν εντολής του διευθυντή του Σχολείου Νίκου Σταμοκώστα, κατά το 1962, κατόπιν πληροφοριών των κατοίκων και κυρίως του Χρήστου Νικ. Τσιούστα, η επίσημη λειτουργία του Ελληνικού Σχολείου ξεκίνησε το 1837 (ανεπίσημα λειτουργούσε και κατά τη διάρκεια της Δουλείας).Όταν έγινε η επίσημη μετεγκατάσταση της Άνω Φτέρης στή Κάτω Φτέρη -καλύβια την έλεγαν τότε οι Φτεριώτες- το 1856 τα μαθήματα γίνονταν σε κάποια παράγκα,αλλά με τη μορφή <<Δημοτικό Σχολείο Φτέρης>>, με τους ονομαζόμενους Γραμματοδιδάσκαλους. Γιατί δάσκαλους από σχολή το Κράτος έβγαλε το 1896. Καθήκοντα γραμματοδιδασκάλων έκαναν συνήθως οι παπάδες, αλλά στην περίπτωση της Φτέρης, προσωπικό διδακτικό υπήρχε από το Ελληνικό Σχολείο. Αργότερα σε νοικιασμένο σπίτι του Δημητράκη Κύρκου,και αργότερα σε άλλο νοικιασμένο σπίτι του Γιάννη Καραγιάννη στη πλατεία του χωριού.Το ενοίκιο το πλήρωναν οι γονείς των παιδιών και συνήθως ήταν σε είδος.Γύρω στο 1903 με δωρεά του Ανδρέα Συγγρού λόγω της εθνικής προσφοράς των Φτεριωτών στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, πριν και κατά την Επανάσταση κτίστηκε το πρώτο σχολείο το οποίο βρισκόταν στο βόρειο-δυτικό άκρο της σημερινής πλατείας της Φτέρης.Το σχολείο όμως αυτό δεν συντηρήθηκε σωστά (και τούτο γιατί ιδιοκτησιακά ανήκε στο ίδρυμα Συγγρού),  και λόγω των μεγάλων αναγκών για περισσότερες αίθουσες διδασκαλίας ,είχε 185-200 παιδιά και το σχολείο αυτό διέθετε μόνο μια αίθουσα και ένα διάδρομο,και μετά τις ζημίες που είχε υποστεί λόγω κακής συντήρησης , και λόγω του ότι εμπόδιζε τη διάνοιξη του αμαξιτού δρόμου κατεδαφίστηκε το 1952 και με τη πέτρα του κτίστηκε η δυτική αίθουσα διδασκαλίας του σημερινού σχολείου . Η εγκατάλειψη του σχολείου έγινε το 1927, όταν κτίστηκε το υπάρχον του οποίου η τρίτη αίθουσα κτίστηκε το 1954-55.Η Φτέρη έβγαλε αρκετούς δασκάλους Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως. με σημαιοφόρο όλων τον Αναστάσιο Δημ.Πετσάλα ο όποιος έφτασε στο βαθμό του Γενικού Επιθεωρητή Στοιχειώδους Εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με το Αρχείο Συμβολαιογράφου Αλέξανδρου Χατσίσκου, Αρ. Συμβ.10716/1859.στα ΓΑΚ - Αρχεία Ν. Φθιώτιδας, πρώτη δασκάλα τής Φτέρης πρέπει να θεωρούμε πλέον την Χαρίκλεια Αθανασίου Ν.Φτέρη.

(Ο Αθανάσιος γιος του Νίκου Φτέρη  συναντάται το 1858 να είναι κλητήρας στο Δήμο Σπερχειάδος, ο οποίος μετά το θάνατο του πατέρα του φέρεται να ανέλαβε για κάποια χρόνια (λίγα) εκείνος την τύχη της Φτέρης, ενώ το 1853 ορίστηκε ένορκος (δικαστηρίων) της επαρχίας Φθιώτιδος με β.δ. της 20/9, χάρη στον έντιμο βίο του και την οικονομική και κοινωνική του επιφάνεια. (βλ. Β. Σταμοκώστα Ελλάδα Πατριδα μου-Φτέρη χωριό μου σελ.261) και  Α. Λάμπου-Φτέρη Φθιώτιδος)

.......Το 1859 <<επειδή η παρ' αυτού κηδεμονευομένη νεάνις Χαρίκλεια Αθανασίου Ν.
Φτέρη, ανιψιά του εξ αδελφού, πρόκειται να σταλή ως υπότροφος εκ του Δήμου
Σπερχειάδος εις το εν Αθήναις Παρθεναγωγείον της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας
προς εκπαίδευσιν, εγγυάται ... ότι αφού εξέλθη η ειρημένη Χαρίκλεια Αθανασίου
Ν. Φτέρη εκ του ανωτέρω Παρθεναγωγείου με δίπλωμα Διδασκαλίσσης, θέλει
υπηρετήση εις τον Δήμον Σπερχειάδος ως διδασκάλισσα με τον κανονισμένον
μισθόν επί τρία έτη υποχρεωτικώς>> και αυτή ήταν συγχωριανή μας. Ίσως η
πρώτη εκ Φτέρης δασκάλα!!! Αυτό θα το βρείτε στα ΓΑΚ - Αρχεία Ν. Φθιώτιδας,
Αρχείο Συμβολαιογράφου Αλέξανδρου Χατσίσκου, Αρ. Συμβ.10716/185.......

Γραμματοδιδάσκαλοι της Φτέρης

 Πετσάλας Δημήτριος –Ιεροψάλτης

 Σακελλάρης Γεώργιος –Ιερέας  

Τσιούστας Γεώργιος-Αγιογράφος-Ιστορικός

Δάσκαλοι της Φτέρης

Αθανασίου Χαρίκλεια Ν.Φτέρη

Νταλιάνης Βασ.Γεώργιος 

Θραψίμη Βασιλείου Παρασκευή

Κουμπουρλής Αναστ.Κωνσταντίνος

Κωστούλας Γεωρ.Κων/νος

Κύρκος Κ. Γιάννης

Κύρκου-Αντωνούλα Στυλιανή 

Κωστούλας Κων/νου Νικόλαος

Παπακώστα Γεωργίου Ελλισάβετ

Παπακώστα Κων/νου Χρηστούλα

Παραπέρας Αθανασίου Ευάγγελος

Μπακογιάννη Χαραλάμπου Βασιλική

Σπανού Ιωάνου Κων/ντίνα (Νηπιαγωγός)

Σταμοκώστας Χαρ.Κωσταντίνος 

Σταμοκώστας Γ.Νικόλαος 

Σταμοκώστα-Παπαναγιώτου Ειρήνη 

Πέραν των γηγενών έχουμε και τους: Κων/νο Καρφή που εργάστηκε για 28 χρόνια στη Φτέρη, πολιτογραφήθηκε Φτεριώτης και έκανε και χρέη γραμματέως για πολλά χρόνια. Επίσης τον Βασίλειο Παπαναγιώτου που εργάστηκε αρκετά χρόνια στη Φτέρη, συζεύχθηκε την δασκάλα Ειρήνη Σταμοκώστα και έκανε οικογένεια εδώ.

Από το 1896 μέχρι το 1930 περίπου τα Διδασκαλεία λέγονταν Ιεροδιδασκαλεία γιατί οι απόφοιτοι είχαν διπλή ιδιότητα και παπά και δάσκαλου, με κανονικά ράσα. Μεταγενέστερος φοιτητής στο Ιεροδιδασκαλείο Λαμίας ήταν το 1944 και ο Γεώργιος Χρήστου Τσιούστας ο οποίος δεν συνέχισε.

Τόσο κατά τη διάρκεια της Δουλείας, όσο και μετά την απελευθέρωση, θεωρείται απόλυτα βέβαιο ότι διδάσκαλος στο Ελληνικό Σχολείο του Αγίου Γεωργίου Ανω Φτέρης ήταν ο Νίκος Φτέρης, ο οποίος κατά τη σύσταση της Δημογεροντίας το 1829 εκλέχτηκε εκτός από Δημογέροντας μεταξύ των τεσσάρων, συγχρόνως και Ειρηνοδίκης, αξίωμα το οποίο βεβαιώνει τα προσόντα του.

Συμφώνα με τα γραφόμενα από τον Γεώργιο Ν.Τσιουστα στο βιβλίο του….<< Υπήρχε εις το χωρίον Φτέρης και προ του 1821 και πολύ μετά την αποκαταστασιν της Ελευθερίας,Ελληνικόν σχολείον,ισοδυναμούν με τα μετέπειτα Γυμνάσια,εις το οποίον σχολείον εφοίτησαν πολλοί διακεκριμένοι παλαιοί πολιτικοί και μη,οι οπίοι εσεμνύοντο να λέγουν ότι τα γράμματα τα έμαθαν εις την Φτέρην ως.Ο γέρο-Τσιριμώκος πατήρ του μακαρίτου Ι.Τσιριμώκου,διατελέσαντος βουλευτού,υπουργού και προέδρου της Ελληνικής Βουλής Διοβουνιώτης,ο όποιος είχε και συγγενείς εις Φτέρην.Ο γέρο-Πλατής ο όποιος είχε και αυτός συγγενείς εις Φτέρην.Υπάρχουν μόνο θέσεις,εκλιπουσών οικογενειών εκ Φτέρης ως.Μπασδέκη,Καλλιγά,Γεροδήμου κλπ.Μετώκησεν δε τελευταίως και η οικογένεια Μπουκουβαλαίων,απογόνων του Γιάννη Μπουκουβάλα,μεγάλου οπλαρχηγού των Αγράφων ο όποιος ητο προσπάππος των Μπουκουβαλαίων εκ πατρός και των Κεσταίων εκ μητρός>>

Θεωρήσαμε σωστό να αναφέρουμε στο τέλος και τους Δασκάλους που διδάξαν στο σχολείο της Φτέρης και που δεν ήταν Φτεριώτες ,ως ελάχιστο φόρο τιμής σε αυτούς που δίδαξαν τα μικρά Φτεριωτόπουλα στο πέρασμα των χρόνων. Αν έχουμε παραλείψει κάποιο όνομα στείλτε μας ένα μήνυμα.

Γραματοδιδάσκαλοι

  1. Αθαν.Ζαρναβέλης
  2. Αναγνωστόπουλος εκ τινός χωρίου της Υπάτης
  3. Παπαγυαλιάς εκ Σπερχειάδας 1893-1894
  4. Δημ.Δεδούσης εκ Κάψης
  5. Γκαγκάς

Διδάσκαλοι

1)Χαρ.Μητσάκης εκ Παλαιοβράχας

2) Στυλ.Πιτσίκας εκ Σπερχειάδας

3) Χαρ.Παναγιωτόπουλος

4) Αντ.Γεραντώνης εκ Καλλιθέας 1911-1915

5)Ιωαν.Δασκαλόπουλος εκ Σπερχειάδας 1912-1921

6)Χαρ.Χατζηθάνος εκ Φουρνάς Ευρυτανίας

7) Δημ.Παλίλης εκ Πελοποννήσου

8)Ιωαν.Σπανός εκ Μαρμάρων

9) Κων.Χατζόπουλος εκ Λάσπης (Αγ.Νικόλαος) Ευρυτανίας

10)Αναστασία Τζαναβάρα-Σταμοκώστα εξ Αθηνών σύζυγος Σταύρου Β. Σταμοκώστα εκ Φτέρης

11)Νικ.Καραναστάσης εκ Σταυρού (Μπεκί)

12)Κων.Παπαδόπουλος εκ Κάψης

13) Ευγενία Παγώνη

14)Αθηνά Ράπτου-Χριστοπούλου εκ Σπερχειάδας

15)Ευαγ.Αναγνωστόπουλος εκ Σπερχειάδας

16) Σταύρος Παπασταύρου καταγωγή από Δίκαστρο

17)Δήμητρα Ζυγούρη από Σκλήθρο Παύλιανης

18)Ευφροσύνη Ζαχαρή απο Παλαιοβράχα καταγωγή του  πατέρα από Φτέρη

19)Πόπη Καρατζούνη απο Σπερχειάδα καταγωγή του πατέρα από Περιβόλι

20)Λαμπρινή Τσέτσου απο Παλαιοβαχα καταγωγή πατέρα από Άγιο Σώστη

21)Βασίλειος Αρβανιτίδης από Ξάνθη

22)Ευάγγελος Σταμέλος απο Μακρακώμη

23)Χρήστος Πέτσας απο Κτημένη

24)Πρέσση

25)Καντερέ απο Μακρακώμη κατα  90%

27)Χαράλαμπος Χαμπίμπης απο Καμπιά

28)Γεώργιος Κουτσοκώστας απο Κανάλια

29) Γρηγόρης Τσαντήλης απο κάποιο χωριό της Εύβοιας

30)Νικόλαος Κοντογιάννης απο Πτελαία (πρώην Πύργο)

31) Μανάκου Χρυσούλα απο  Νεάπολη Λακωνίας
32) Παχής Βασ.απο  Άγιο Σώστη
33) Βασ. Τζόϊδος απο Ανω Καλλιθέα

Νηπιαγωγοι

1)Παρασκευή Γκούνη-Καλαγιά

2)Ελένη Σκούρα

3)Στυλιανή Καραγιάννη

4)Καλλιρόη Ψυχογιού

5)Ελένη Λιανού

6)Ρούλα Σκάγια

Στοιχεία απο τα βιβλία των Άνδρέα Λάμπου και Βασίλη Σταμοκώστα

Επιμέλεια κειμένου Βασίλης Δ. Σταμοκώστας και Σπύρος Β. Παπακώστας

Σχολιάστε το άρθρο

Cancel or

  • Ευρυτάνας ιχνηλάτης
    Εξαιρετικά ενδιαφέρον!
  • Κώστας Τσίφτης

    1). εκτός από αυτούς τους δασκάλους που δέν ήταν Φτεριώτες αλλά υπηρέτησαν για αρκετά χρόνια στη Φτέρη, ΄'οπως οι Μανάκου...., Τούλα Ζυγούρη, Ρούσκας Ιάννης,Παχής Βασίλειος, Αναγνωστόπουλος Ευάγγελος κ΄ά. Νομίζω ότι πρέπει να γίνει κάποια μνεία και για αυτούς.
    2) Ο πατέρας μου είχε γεννηθεί το 1913 και θυμόταν την ονομασία της Φτέρης ως καλύβια και χρησιμοποιούταν για χειμαδιό.