fteri12

 

   
      Φτέρη Φθιώτιδας

                   Ιστορικές  Λαογραφικές & Φωτογραφικές μνήμες

 

 

 .

Φτέρη Φθιώτιδος

 

fteri100

 Τό χωρίον Φτέρη Φθιώτιδος κείται έν τη "Ανω κοιλάδι του Σπερχειού ποταμού και είς τάς βορείας κλιτείς της όροτοιχίας Γουλινας μεταξύ των χωρίων Παλαιοβραχας και Κάμπιων και εις απόστασιν 7 χιλιομέτρων δυτικως της κωμοπόλεως Σπερχειάδος .Ώς θέρετρόν της χρησιμοποιείται ό οίκισμος "Ανω Φτέρης κείμενος είς τάς βορείας καταπτώσεις τής ώς άνω όροστοιχίας και περί τό μέσον μεταξύ της υψηλότερος της κορυφής καϊ της Κάτω Φτέρης. Ή ονομασία Φτέρη προήλθεν έκ του ονόματος τοϋ Νίκου Φτέρη αρχηγού των πρώτων οικιστών τοΰ χωρίου, ώς παρακατιόντες θέλομεν εξιστορήσει.Είναι γνωστόν δτι oi Τουρκαλβανοί υπό διαφόρους αρχηγούς κατ' αρχάς και έν συνεχεία ύπό τον ληστήν Άλη Τεπελενλην Kai εϊτα Παισαν των Ιωαννίνων, επιδιδόμενοι είς ληστείας, σφαγάς, ατιμώσεις και λεηλασίας είς βάρος των χριστιανών της Ηπείρου, έξηνάγκασαν τούς καλυτέρους τούτων νά εγκαταλείψουν τά χωρία των και νά φύγουν μακράν διά νά σωθούν.

Όΰτω πολλαι χιλιάδες Ηπειρωτών κατέφυγον κατά τά έτη 1765 — 1770 μ.Χ. εις τας oρεινάς περιοχάς της Ευρυτανίας, Φθιώτιδος, Θεσσαλίας και αλλαχού.

Μία ομάς Ελλήνων χριστιανών εκ διαφόρων χωρίων της Ηπείρου κατά την διέλευσίν της έστάθμευσεν έπί μικρόν τι χρονικόν διάστημα είς περιοχήν Αγράφων ένθα και παρέμεινεν εν μέρος τούτων. Το μεγαλύτερον μέρος, πλέον τών εκατόν πεντήκοντα οικογενειών, μέσω Μαυρίλλου κατηυθύνθη προς τον όρεινόν όγκον της Γουλινάς και εγκατεστάθη είς την περιοχήν «Σκλίβιανης», της δασικής περιοχής "Άνω Κάμπιων., Ή περιοχή, όμως, της Σκλίβιανης δεν προσεφέρετο διά την δημιουργίαν χωρίου και κατέφυγον είς τόν ήγούμενον τής ακμάζουσας Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου (νυν "Άνω Φτέρης) παρά του όποιου εζήτησαν ύλικήν και ήθικήν βοήθειαν. Ή πλουσιωτάτη τότε Μονή έθεσεν είς τήν διάθεσιν τών προσφύγων τούτων τους αγρούς και τους κήπους της και ούτω απέκτησαν ούτοι χώρον κατάλληλον ένθα έκτισαν χωρίον περί το έτος 1770 μ.Χ.

Πολλοί των αποκατασταθέντων όπως και ή οικογένεια Δημητρησαίων προήρχοντο εκ χωρίων της περιοχής Κορυτσάς της Βορ. Ηπείρου (μαρτυρία Εύαγγ. I. Δημητρέσσα).

Άπαντες ήσαν φλογεροί "Έλληνες πατριώται και ευσεβέστατοι χριστιανοί μεταξύ δε αυτών υπήρχε και ό εξέχων αρχηγός των ΝΙΚΟΦΤΕΡΗΣ εκ του ονόματος του οποίου το κτισθέν χωρίον έλαβε την όνομασίαν ΦΤΕΡΗ. Ό Φτέρης, εκ των συλλεγέντων στοιχείων, προκύπτει ότι ήτο αρχηγός πάτριας τουτέστιν αρχηγός ευρύτερος οικογενείας εξ αίματος.

Το ότι οι προπάτορες πρώτοι οικισταί της Φτέρης ήσαν 'Ηπειρωτικής καταγωγής διαπιστούται εκ παραλλήλου και υπό των εθνολόγων οι όποιοι απο­φαίνονται ότι τα επώνυμα αποτελούν το γνώρισμα των λαών και ότι εν Ηπείρω και Αλβανία συνηθίζονται δισύλλαβα τοιαύτα. Πράγματι μεταξύ των κατοίκων Φτέρης απαντώνται πολλά οικογενειακά δισύλλαβα επώνυμα, οίον: Βελής, Ζούκας, Κέστος, Κύρκος, Λαγός , Λάμπος, Μπίκας, Σπανός, Τζώρτζος, Τάμπου, Τσούστας, Τσίφτης, Τσόγκας, Φλώρος κ.λπ.

Οι ονομαζόμενοι πλέον Φτεριώται ήνώθησαν μετά των καλογήρων της Μονής, οι όποιοι ύπερέβαινον την πεντηκοντάδα, απετέλεσαν ίσχυροτάτην μαχητικήν δύναμιν και συχνάκις ήρχοντο εις ρήξεις και συμπλοκάς (μετά των τουρκικών αποσπασμάτων και των κατεχόντων τας πεδινάς εκτάσεις τουρκικών πληθυσμών, ως εν τοις επομένοις διαλαμβάνεται.

Η Φτέρη προ της μεγάλης Επαναστάσεως και κατ' αυτήν κατέστη το τήριον μεγάλου συγκροτήματος Κλεφτών και Αρματολών ως εν τοις οικείοις κεφαλαίοις θέλομεν διαπραγματεύθη.

Το 1810 οι κάτοικοι ανήρχοντο εις 750 και το 1825 εις 900. Μεταξύ των 1800-1830 αποδεικνύεται Ιστορικώς ότι υπήρξε το μεγαλύτερον χωρίον ον 15 τοιούτων των υπαχθέντων βραδύτερον εις τον τέως Δήμον Σπερχειάδος.

Εις το ύπ' αριθ. 32 φύλ. «Ό Σπερχειός» έδημοσιεύθη άρθρον του πρώην βουλευτού Γεωργ. Πλατή εις το οποίον αναγράφεται ότι το 1828 οι χιλίαρχοι Τζαβέλας, Γιάννης Σκρέτας και Εύάγ. Κοντογιάννης έγκατεστάθησαν εις Φτέρην έχοντες υπό, την έξουσίαν των την Δυτ. Φθιώτιδα! δεξιά του Σπερχειού. Την άριστεράν κατείχαν οι Τούρκοι με έδραν την Βαρυμπόμπη. Τούτο διήρκεσε μέχρι της πτώσεως της Ναυπάκτου (18.4,1829). ο Μήτσος Κοντογιάννης και ό Νίκος Φτέρης μετέβησαν εις Ναύπακτον ζήτησαν τροφάς και πολεμοφόδια από τον διοικηττήν. Με τα πολεμοφόδια αυτά ό Κοντογιάννης επετέθη κατά της Βαρυμπόμπης και επέτυχε να μεταφέρη τον άμαχον πληθυσμόν προς την ελευθέραν Φτέρην, Λιδωρίκι καί Επαχτον.

Τον Οκτώβριον 1829 συνεστήθη επαρχιακή δημογεροντία ήτις εγκατεστάθη εις Φτέρην (Ήμερολόγιον Συντακτών Αθηναϊκών Εφημ. 1930 σελ. 27). Εις την Φτέρην κατά τους πρώτους χρόνους της νεωτέρας Ελλάδος ευρίσκοντο άπασαι αι Διοικητικαί και Δικαστικαί Αρχαί της Δυτικής Φθιώτιδος καθως και Ελληνικόν Σχολείον.

Δια του από 10.1:1833 Διατάγματος δια του οποίου καθωρίζετο ώς δήμος

α ταξεως χωρίον έχον άνω των 300 κατοίκων, β' τάξεως μέ δύο χιλιάδας και

γ ταξεως μέ 10.000 κατοίκων ή Φτέρη άπετέλεσεν δήμον α' τάξεως (εφημ.

3)27.12.1833). Μετά την άπελευθέρωσιν πρώτος δημοτικός άρχων εξελέγη ο

ΝικοΦτέρης. : ·

Μετά τον θάνατον του Νίκο Φτέρη και επί σειράν πολλών ετών προϊστατο της. Φτέρης ως δήμαρχος η προεστός ό υιός του Αθανάσιος, Ο Αθανάσιος Φτέρης διά Διατάγματος (εφημ. Κυβερνήσεως 20.9.1853) η ως ένορκος της επαρχίας Φθιώτιδος διά τον χρηστόν και έντιμον βίον του και ως ·έχων εισόδημα 5.000 δραχ. ετησίως.

Πότε υπήχθη διοικητικώς ή Φτέρη εις δήμον Σπερχειάδος καθώς και τα

χωρία της περιοχής δεν είναι γνωστόν επακριβώς καθ' όσον δεν ανευρέθη

το Βασιλικόν Διάταγμα. Κατά πάσαν πιθανότητα υπήχθη κατά το έτος 1840

ότε μετεφέρθησαν εις Σπερχειάδα (Αγά καλούμενον τότε) αι Διοικητικαί

Αρχαί.

Στοιχεία από τό βιβλίο /ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΤΕΡΗΣ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ υπό Α.ΛΑΜΠΟΥ

Κρατήθηκε η σύνταξη καί ορθογραφία από τό πρωτότυπο